text size
Договорот на милијардерот Кен Грифин со проблематичниот хеџ-фонд СА (Situational Awareness) поттикна силно закрепнување на глобалните акции поврзани со вештачката интелигенција, оставајќи ги инвеститорите да дебатираат дали најлошото веќе помина или пазарот го очекуваат нови турбуленции.
Јужнокорејскиот индекс Kospi, во кој доминираат производителите на чипови, во петокот скокна за рекордни 18 отсто по тридневната распродажба. Тајванскиот берзански индекс порасна за осум отсто, додека јапонскиот Nikkei 225 напредуваше за четири отсто. Во четвртокот внимателно следениот американски индекс на водечките производители на полупроводници го забележа најголемиот дневен раст од април 2025 година.
Според некои од учесниците на пазарот, принудната ликвидација на инвестициите во ВИ од страна на СА објаснува зошто акциите во јули беа под постојан притисок, при што еден бран на распродажби се прелеваше низ светските пазари и предизвикуваше нови распродажби. Потегот на хеџ-фондот „Ситадел“ (Citadel) на Кен Грифин во четвртокот да го преземе најголемиот дел од преостанатото портфолио со јавно тргувани акции на СА ги ублажи стравувањата од неконтролирано расплетување на позициите со тешко предвидливи последици за пазарите.
Bloomberg
„Тоа е дел од продажниот притисок што трае веќе неколку недели“, изјави Калвин Јео, кој помага во управувањето со фондот „Мерлион“ (Merlion Fund) во „Блу еџ адвајзорс“ (Blue Edge Advisors), осврнувајќи се на ликвидацијата на позициите на СА. „Во меѓувреме, во Јужна Кореја малите инвеститори претрпеа големи загуби, а на пазарот речиси и нема повеќе продавачи.“
„Тоа не значи дека пазарот повторно ќе тргне во силен раст“, рече Јео. „Само значи дека, засега, принудното затворање на позициите финансирани со задолжување во најголем дел заврши.“
Закрепнувањето во изминатите два дена стави крај на исклучително турбулентниот јули. Сепак, индексот Philadelphia Semiconductor и натаму е во минус од повеќе од 20 отсто за месецот, што е негов најлош резултат од глобалната финансиска криза.
Индексот Kospi го заврши јули со пад од 22 отсто, повлечен надолу од акциите на „СК Хајникс“ (SK Hynix Inc.) и „Самсунг електроникс“ (Samsung Electronics Co.) - истите компании што претходно годинава го направија јужнокорејскиот пазар најуспешен во светот. СА беше инвеститор во „СК Хајникс“, чии американски депозитарни потврди во еден момент паднаа под цената по која фондот ги продаде на почетокот на јули. Во Јужна Кореја задолжувањето на инвеститорите за купување акции достигна рекордно високо ниво минатиот месец, пред малите инвеститори нагло да го намалат користењето позајмени средства.
Јео не е единствениот што смета дека продажниот притисок привремено попушта, иако некои од инвеститорите се прашуваат дали има и други фондови во слична ситуација. Некои трговци прават споредби со широката употреба на финансиски лост пред колапсот на ЛТЦМ (Long-Term Capital Management) во 1998 година, поради што американските Федерални резерви организираа спасувачка интервенција, стравувајќи од системски ризици за финансиските пазари.
Други, пак, се присетија на банките и инвестициските фондови што едноподруго беа преземани за време на глобалната финансиска криза.
„Ако постои еден СА (Situational Awareness), колку уште такви има?“, изјави Касон Леунг, директор за инвестиции во одделот за меѓународно управување со богатство во КГИ (KGI). „Утрово ме потсети на многу слично сценарио - токму кога ’ЏП Морган’ (JPMorgan) ја презеде ’Бер Стрнс’“ (Bear Stearns) во 2008 година“, рече тој, потсетувајќи дека тогаш на пазарот накратко се појави олеснување, пред да следува колапсот на „Леман брадерс“ (Lehman Brothers).
Вредноста на имотот во сопственост на СА падна од 45 милијарди долари на почетокот на јули на околу 10 милијарди долари. Фондот, со кој управува Леополд Ашенбренер, мораше да ликвидира позиции за да ги исполни барањата за дополнително покритие. „Ситадел“ стапила во контакт со СА и со попуст го презела најголемиот дел од нејзините инвестиции во јавно тргувани акции, склучувајќи договор непосредно пред отворањето на пазарот во четвртокот, според лице запознаено со случајот, кое побара да остане анонимно бидејќи станува збор за приватни информации.
„Поважно прашање е дали ова беше единствениот случај на прекумерно задолжување“, изјави Улрих Урбан, раководител за стратегија и истражување на повеќе класи на средства во „Беренберг“ (Berenberg). „Ако има и други фондови со слична концентрација на инвестиции во ВИ, компјутерски капацитети и полупроводници, тогаш една ликвидација можеби е само првото домино, а не последното.“
Приливите во берзански тргуваните фондови со финансиски лост поврзани со „Самсунг електроникс“ и „СК Хајникс“, кои во Јужна Кореја беа обвинувани дека ја поттикнуваат нестабилноста, исто така станаа негативни во изминатите две недели, покажуваат податоците на „Блумберг интелиџенс“ (Bloomberg Intelligence). Вредноста на средствата со кои управуваат тие фондови до четвртокот падна на 4,1 милијарди долари, од повеќе од 11 милијарди долари на 25 јуни, според БИ.
Јужнокорејската влада неделава вети дополнителни мерки за стабилизирање на пазарот и соопшти дека ќе го ограничи учеството на малите инвеститори во берзански тргуваните фондови со финансиски лост.
„Видовме големо затворање на позициите финансирани со позајмени средства, кое веќе се приближуваше кон крајот, а спасувањето на СА беше последното парче од сложувалката на краток рок“, изјави Џошуа Краб, раководител за акции од азиско-пацифичкиот регион во „Робеко“ (Robeco). „Азија имаше корист бидејќи вреднувањата веќе беа ниски, а некои од акциите поврзани со ВИ во Јужна Кореја станаа многу евтини.“
Засега закрепнувањето е поттикнато од комбинација на помала изложеност на инвеститорите, пониски вреднувања и подобрување на расположението.
„Ова ја носи истата стара лекција како епизодата со ЛТЦМ“, изјави Амир Анварзадех, стратег за јапонски акции во „Асиметрик адвајзорс“ (Asymmetric Advisors).
„Тоа е старата Кејнзова изрека дека пазарите можат да останат нерационални многу подолго отколку што вие можете да останете ликвидни.“