Неопходни се реформи во образованието

Според податоците што и официјално ги објави Министерството за образование, повеќе од 65  отсто од учениците се запишале во средните стручни училишта, додека некои од гимназиите за кои претходните години се бараше место повеќе, сега останаа непополнети. Бројот на средношколци е драстично намален во последните години, од учебната 2009/2010 до учебната 2022/2023 има околу 26 илјади ученици помалку. За трендовите и состојбите во образованието за „Блумберг Адрија“ зборуваа Дарко Спасев, директор во средното училиште „Марија Склодовска-Кири“, и Александар Сибиновски, директор во средното училиште „Владо Тасевски“ - Скопје.

„Секоја година има раст на интересот за 10 отсто на новозапишани ученици во прва година во средното училиште ’Владо Тасевски’“, вели директорот Сибиновски и додава дека годинава се запишани осум отсто повеќе од минатата година.

„Има промена во последните години во однос на тоа што е атрактивна насока, ако до пред две-три години најатрактивна струка беше за транспорт и шпедиција, сега е техничар за компјутерска техника и автоматика и веќе за две години ќе ја имаме првата генерација што ќе заврши како квалификувана за компјутерска техника и автоматика“, вели Сибиновски.

На новите трендови влијаат повеќе фактори, пред три-четири години менаџерите на компаниите ја детектираа потребата од дополнителен кадар за вработување, па надлежните институции за спроведување на уписната политика спроведоа кампањи што придонесоа да имаме поголем број запишани средношколци. Најмногу придонесува недостигот од кадар и затоа има зголемен упис. Директорите објаснуваат дека се трудат да им објаснат на учениците дека веднаш по завршувањето на училиштето имаат добри договори за работа, како и можност, ако сакаат да студираат, да добијат стипендии од компаниите, секако со услов по завршувањето на студирањето да се вратат во таа компанија.

„Во нашиот случај, дуалното образование го почнавме пред четири години и оваа ќе биде четврта генерација. Има позитивни работи што ги нуди дуалното образование. Тоа подразбира најпрво учениците во вистински реални работни услови да се стекнат со практична работа. Тие стекнуваат одредени вештини што за таа компанија на некој начин се примарни и се елементарни при вработувањето. Учениците се стекнуваат со вистински знаења и на крајот од завршувањето на дуалното образование добиваа посебен сертификат, кој е признаен во меѓународни  рамки. Она за што придонесува дуалното образование, така и е предвидено, всушност зголемен е бројот на часови по практична настава“, вели Сибиновски.

Соговорниците сметаат и дека е потребна промена на уписната политика.

„Мислам дека треба да има промена во уписната политика. Не може оценките да носат најмногу поени при запишувањето. Сите знаеме  колку би можеле да бидат реални оценките од онлајн настава, сите знаеме дека 90 отсто од оценките не се реални, сите знаеме како се постигнати тие оценки. Од таа причина, сметам и апелирам до надлежните институции да се промени уписната политика. Гледам дека во новиот предлог-закон за средно образование има по еден тест на знаење при запишување во средните училишта, конкретно на тие предмети што се значајни за струката. И добро е што има некој показател да се тргне напред, да не бидат само оценките од успехот. Сведоци сме дека кога имаше квалификациско тестирање и во медицинското училиште и во гимназијата ’Орце Николов’ учениците со 5,00 добиваа двојки. Тоа е тоа што треба реално да се промени“, вели Спасев.