Како да го инвестирате вашиот бонус во регионот Адрија

Годишните бонуси на директорите во регионот Адрија најчесто се движат од 10 до 50 илјади евра. Дел од тие пари оди за патувања или реновирања, но во услови на зголемена инфлација и раст на трошоците сè почесто се поставува прашањето како тие средства да се зачуваат и потенцијално да се зголемат. Во продолжение носиме преглед на неколку рационални и практични начини како паметно да се инвестира директорскиот бонус.

Пред да започнете, важно е да знаете неколку работи

Пред изборот на конкретен имот, клучно е да се постави основната инвестициска рамка. Опкружувањето во кое денес се носат инвестициски одлуки е значително поинакво отколку пред неколку години: волатилноста е поголема, а видливоста на краткорочните пазарни движења значително послаба. Во такви услови, прашањето кога да се влезе често е еднакво важно како и во што да се вложи.
Токму затоа стратегијата на постепено вложување, позната како „долар кост“ (dollar-cost averaging), добива на значење. Наместо еднократен сеопфатен (all-in) пристап, поразумно е износот на бонусот да се распореди на повеќе еднакви делови и да се вложува во текот на одреден временски период. Со тоа портфолиото се заштитува од ризикот од влез на пазарен врв, сценарио што во волатилна средина воопшто не е ретко.

Како илустрација може да послужи неодамнешната корекција на цената на златото, имот што во периоди на недоверба кон валутите, инфлација или зголемена геополитичка неизвесност традиционално се доживува како чувар на вредноста. Иако долгорочно има свое место во портфолиото, инвестирањето во злато во момент на краткорочен ценовен врв, каков што видовме неодамна, може да резултира со неповолна влезна позиција. Инвеститорот што тогаш влегол сеопфатно (all-in) денес би бил во значително полоша позиција од оној што вложувањето го распоредил низ времето и купувал во повеќе интервали.

Еднакво е важно јасно да се дефинира и временскиот рок на вложувањето. Дали тоа е една година, две или десет? Кај краткорочен рок, на пример една година, просторот за ризик е ограничен. Таквите вложувања треба да се насочат кон посигурен имот, како што се обврзниците со соодветен рок на достасување, бидејќи едногодишниот период е прекраток за преземање на волатилноста карактеристична за акциите.

Кај долгорочните вложувања, со рок од пет и повеќе години, сликата значително се менува. Токму тогаш доаѓаат до израз имоти со поголем потенцијал за принос.

Што да се земе предвид како потенцијална долгорочна инвестиција

По дефинирањето на временскиот рок и инвестицискиот пристап, следниот логичен чекор е алокацијата на капиталот.
ЕТФ-овите и понатаму остануваат темел на долгорочните портфолија. Американскиот пазар, предводен од индексот S&P 500, со години беше речиси разбирлив избор за глобалните инвеститори. Сепак, тековното ниво на вреднувања бара значително поголема доза претпазливост. Гледано во глобален контекст, американскиот пазар во моментов се тргува значително над сопствените историски просеци, но и над другите развиени региони. Последен пат вреднувањата беа на споредливи нивоа во 2000 година, по што следуваше речиси цела деценија слаб реален принос за инвеститорите што влегоа близу пазарниот врв.

Силниот раст на американските акции во последните години најмногу е концентриран во тесен круг компании поврзани со вештачката интелигенција, што дополнително ги поттурна вреднувањата нагоре. Истовремено, ризикот од концентрација достигна нивоа какви што не се видени со децении: десетте најголеми компании денес сочинуваат речиси 40 отсто од тежината на индексот S&P 500. Уште позначајно е тоа што најголемиот дел од приносите е поврзан со ист инвестициски наратив, што ги прави портфолијата исклучително чувствителни на промени во сентиментот во многу тесен сегмент од пазарот.

Во таква средина, диверзификацијата не е опција, туку нужност. Европа и пазарите во развој во моментов се тргуваат поблиску до своите долгорочни просечни вреднувања, при што Европа е дури и благо под историските просеци, што ги прави одлични кандидати за диверзификација преку ЕТФ-ови што ги следат тие пазари. Европските индекси нудат изложеност на стабилни, развиени економии со релативно атрактивни вреднувања, додека пазарите во развој нудат поголем долгорочен потенцијал за раст со значително пониски вреднувања. Дополнителна предност на пазарите во развој е и нивната историски изразена инверзна корелација со американскиот долар, што обезбедува одредена заштита во сценарио на слабеење на американскиот долар.

Во контекст на регионот Адрија, вниманието на инвеститорите го заслужуваат често занемарените регионални индекси. SBITOP и CROBEX нудат комбинација од солидни фундаментални показатели, стабилни биланси и натпросечни приноси ид дивиденда, што ги прави одличен додаток на диверзифицирано портфолио.

Златото исто така останува важен стратешки елемент на портфолиото. Слабеењето на довербата во фиат-валутите, зголемените геополитички ризици и неизвесноста околу идниот правец на монетарната политика дополнително ја потврдија неговата улога како чувар на вредноста. Неодамнешната корекција на цената дополнително ги подобри влезните точки за подолгорочните инвеститори. Иако златото не генерира паричен тек, неговата улога во намалувањето на вкупната волатилност на портфолиото и заштитата од системски ризици останува неспорна.

Како би можело да изгледа потенцијално инвестициско портфолио

Земајќи го предвид горенаведеното, пример за избалансирано долгорочно портфолио би можел да изгледа вака: 80 проценти акции, 10 проценти обврзници, девет проценти стоки и еден процент криптовалути. Ова е илустративна распределба што служи како почетна точка, а не универзална препорака.

Секако, секој инвеститор треба да го приспособи своето портфолио на сопствениот профил на ризик, инвестициски хоризонт и финансиски цели, при што горенаведената структура е рамка за размислување, а не дефинитивно решение.

 

 

Кога станува збор за акциите, 35 отсто од вложувањата би можеле да бидат издвоени за пазарот на САД. Иако тој пазар е скап и висококонцентриран, Америка останува клучен играч на глобалниот пазар на капитал, а неизложеноста кон САД носи голем ризик од пропуштање можности, особено во контекст на развојот на технолошките компании и потенцијалната индустриска револуција поттикната од вештачката интелигенција.

Заради диверзификација, се издвојуваат европските акции и пазарите во развој, во кои би можело да се распредели по 10 отсто од портфолиото. Значајни 25 отсто од портфолиото гледам во земјите од поширокиот регион на Југоисточна Европа (ЈИЕ). Овој регион и понатаму е потценет од аспект на вреднувањата, а во исто време покажува знаци на силно економско приближување кон Европската Унија. Тоа го потврдуваат и резултатите на пазари како словенечкиот, грчкиот или полскиот, кои веќе подолго време бележат натпросечни приноси.

Кога станува збор за обврзниците, препораката исто така е разновидна изложеност – три отсто од портфолиото во европски обврзници, три отсто во американски и четири отсто во обврзници од регионот на ЈИЕ. Со оглед на зголемената глобална нестабилност, суровините стануваат сè поважен дел од портфолиото. Златото и бакарот остануваат класичен избор: златото како заштита од инфлација, а бакарот како инвестиција во „металот на иднината“, со оглед на неговата примена во вештачката интелигенција, центрите за податоци и електричните автомобили.

Криптовалутите, иако и натаму се перципираат како ризична класа на имот, сè почесто влегуваат во сериозни инвестициски портфолија благодарение на растечките приливи во ЕТФ-ови, како и на интересот од државни и институционални инвеститори. Во тој контекст, имаат смисла како помал дел од алтернативните вложувања.

Важно е да се нагласи дека наведеното не претставува инвестициски совет, туку предлог за диверзифицирано портфолио за оние што размислуваат долгорочно и сакаат да ја зачуваат и зголемат вредноста на својот имот во предизвикувачки времиња.

Бонус денес, стабилност утре: клучни правила за алокација

Директорскиот бонус во денешното макроекономско опкружување има значително поголема тежина отколку пред неколку години. Инфлацијата, геополитичките ризици и сè поизразените разлики во вреднувањата меѓу пазарите го прават пасивното држење пари сè поскапа одлука.

Комбинацијата од глобално диверзифицирани ЕТФ-ови, регионални берзански индекси со атрактивни дивиденди, стратешка изложеност на злато и одбрани регионални инвестиции овозможува бонусот да не се гледа како еднократен приход, туку како финансиски ресурс, односно капитал што со текот на времето ќе ја зголемува својата реална вредност. Секако, во услови на зголемена волатилност, предност имаат портфолијата изградени за различни сценарија, а не за една единствена макроекономска прогноза.