Регулаторната комисија за енергетика (РКЕ) вчера објави дека од синоќа на полноќ ќе се применуваат нови максимални малопродажни цени на нафтените деривати. Според новата одлука на РКЕ, еуросуперот БС-95 ќе се продава по нова максимална цена од 84 денари по литар, што е намалување за 2,5 денари. Еуросуперот БС-98 има нова максимална цена од 85,5 денари/литар, што е намалување од три денари. Максималната цена на еуродизелот (Д-Е V) останува 95,5 денари/литар.
Добро утро, ви пишува Владимир Николоски од дигиталната редакција на „Блумберг Адрија“. Подолу петте вести што ги издвоивме за почеток на денот.
Кој ќе профитира од високата на цена на нафтата на краток, а кој на долг рок?
Висината на цената на нафтата е производ на „воената премија“, а не резултат на фундаменталната побарувачка. Оваа изјава би можела накратко да ја сумира „кризната“ ситуација околу овој сè уште неопходен извор на енергија. Нафтата е класичен пример за „boom-bust“ стока бидејќи понудата не може брзо да се приспособи. Потребни се години за да се отвори ново поле, а кога тоа ќе се случи, честопати е предоцна бидејќи цената веќе почнала да паѓа.
Моментално сме во фаза каде што високите цени (boom) всушност го засејуваат семето на идниот колапс (bust) бидејќи го принудуваат светот побрзо да се сврти кон алтернативи (електрични возила) и ефикасност. Повисоката цена на нафтата ја зголемува профитабилноста на секторот на краток рок, но на долг рок го забрзува уништувањето на побарувачката и енергетската транзиција - што ја ограничува одржливоста на тие профити. Затоа, главното прашање е: дали вреди да се инвестира во енергетски компании во време кога енергетските индекси растат.
Се кројат новите цени на храната - ѓубривата поскапеа до 40 отсто
На почетокот на тргувањето вчера цената на пченицата на берзата во Чикаго достигна до 6,12 долари за бушел (еден бушел тежи околу 27 килограми). Податоците покажуваат дека цените на пченицата се во континуиран раст од почетокот на минатата недела затоа што војната на Блискиот Исток дополнително ги зголемува трошоците за енергија и ѓубрива за земјоделците.
„Без ѓубриво приносите се намалуваат. Ако приносите се намалат, тогаш ќе има помалку жито, ориз или каква било храна на пазарот“, рече Филип Сандерленд, трговец со ѓубрива во компанијата „Аквиферт“. „Може да има задоцнување од шест до девет месеци меѓу моментот кога зелените култури се извлекуваат од земјата и храната стигнува на вашата маса. Но може да се очекува инфлацијата да експлодира околу Божиќ“, вели тој. Македонските земјоделци велат дека поскапувањето во земјава нема да се чека до крајот на годината, туку веќе налето цените ќе бидат значително повисоки.
Пауел вели дека долгорочните инфлациски очекувања остануваат под контрола
Претседателот на Федералните резерви, Џером Пауел, изјави дека долгорочните очекувања за инфлација се чини дека се под контрола, но дека централната банка внимателно ги следи податоците додека го проценува ефектот од војната на САД и Израел против Иран. Очекувањата за инфлација се чини дека се „добро закотвени надвор на краток рок“, изјави Пауел во понеделникот за време на настан на Универзитетот Харвард во Кембриџ, Масачусетс.
Тој додаде дека службениците можеби ќе треба да одговорат на влијанието од конфликтот, но дека тоа сè уште не е случај. „Не знаеме какви ќе бидат економските ефекти“, рече тој. „Мислиме дека нашата политика е во добра позиција за да почекаме и да видиме“, додаде тој. Цените на нафтата значително скокнаа откако започна војната пред еден месец, што би можело да предизвика инфлациски притисоци, а истовремено да влијае на побарувачката на потрошувачите и економскиот раст. Таквото сценарио би претставувало предизвици за креирањето политики на Федералните резерви, бидејќи централната банка има за цел да поттикне и максимална вработеност и стабилна инфлација.
НАТО по четврти пат собори иранска ракета насочена кон Турција
Организацијата на Северноатлантскиот договор (НАТО) пресретна иранска ракета над Турција во понеделникот, соопшти турското Министерство за одбрана, елиминирајќи ја четвртата таква закана против земјата за помалку од еден месец. „Балистичка муниција, за која е утврдено дека е лансирана од Иран и дека влегла во турскиот воздушен простор, е неутрализирана од средствата за воздушна и ракетна одбрана на НАТО распоредени во Источниот Медитеран“, соопшти министерството, без да ја открие локацијата на инцидентот.
Првото пресретнување се случи на 4 март, кога НАТО собори ракета испукана кон непозната цел. Иран претходно негираше дека испалила какви било ракети кон Турција, додека турската влада изјави дека има докази дека ракетите потекнуваат од Иран. НАТО распореди два дополнителни системи за ракетна одбрана „Патриот“ во Турција по претходните пресретнувања. Се верува дека претходните ракети испукани од Иран биле насочени кон напреден радарски систем за рано предупредување во источна Турција, како и кон воздухопловната база Инџирлик во јужна Турција, во која се сместени силите на НАТО, вклучувајќи стотици американски персонал.
Од „Морган Стенли“ велат дека корекцијата на S&P 500 се приближува кон крајот
Корекцијата на S&P 500 се приближува кон својата последна фаза дури и додека војната во Иран продолжува, според стратезите во „Морган Стенли“ (Morgan Stanley), кои предупредуваат дека зголемувањето на каматните стапки од страна на Федералните резерви сè уште претставува закана за акциите.
Постојат сè повеќе докази дека падот на акциите „се приближува кон своите завршни фази“, соопшти тимот предводен од Мајкл Вилсон, наведувајќи го примерот на претходните „стравови од растот“ кои не беа придружени со рецесија или зголемување на стапките. Стратезите забележуваат дека над половина од акциите на Russell 3000 се во пад од повеќе од 20 проценти од нивните 52-неделни максимуми. Коефициентот цена-заработка на S&P 500 исто така се намали за над 15 проценти, што сугерира дека цените на пазарот сè повеќе ги одразуваат ризиците што ги претставува војната на Блискиот Исток.