Минатата недела ја одбележаа одлуките на глобалните централни банки за трошоците на задолжување, како и нестабилните цени на нафтата. Европската централна банка (ЕЦБ) во четвртокот одлучи да ги остави клучните каматни стапки непроменети.
Сепак, банката со седиште во Франкфурт соопшти дека внимателно следи дали зголемените трошоци за енергија ќе ги поттикнат вработените да бараат повисоки плати и компаниите да ги зголемат продажните цени.
Иста одлука донесе и американската централна банка Фед. Но тамошната одлука откри сè поголем јаз во ставовите за економските изгледи во услови на растечка глобална неизвесност.
Добро утро! Ова се петте вести што треба да ги знаете на почетокот на денот, во избор на дигиталната редакција на „Блумберг Адрија“ од Скопје.
Колку вреди „богатството“ на македонското домаќинство?
Македонското домаќинство во просек има 12.000 евра орочени во банка, а должи по 7.500 евра за кредит. Во 90 отсто случаи има сопствен стан, а секое второ домаќинство има и уште еден. Од вкупниот имот на едно домаќинство, над 85 отсто е во недвижен имот, остатокот во финансиски средства.
Од нив, пак, над две третини се во банкарски депозити, а остатокот најмногу во приватни пензиски фондови, како готовина што циркулира, како и во акции од домашни компании. Многу помалку пари македонските семејства вложуваат во странски акции, обврзници или полиси за животно осигурување, иако и овие категории од година на година бележат раст.
Како ќе се движат цените на пченицата?
Повторно се отвора добро познатиот парадокс на домашното земјоделство: поголемото производство не значи поголема профитабилност. Во услови на ограничен капацитет за складирање, послаб квалитет на земјоделските култури и зависност од извозот на суровини, зголемувањето на понудата врши дополнителен притисок врз откупните цени и ги намалува приходите на производителите.
Земјоделството во регионот Адрија бележи приноси на пченица околу европскиот просек (6,3 т/ха). Хрватска е малку над тој просек со принос од околу 6,7 т/ха, додека Македонија и Босна и Херцеговина се под просекот, со приноси од околу 4,4 и 3,9 т/ха. Првите податоци по зимската сеидба од минатата година укажуваат на уште една потенцијално рекордна жетва, со зголемување на површините под пченица од околу 10 проценти во Хрватска и 5 проценти во Србија.
ОПЕК+ со скромно зголемување на производството
Главните членки на ОПЕК+ се согласија на скромно и симболично зголемување на производствените квоти за јуни, во обид да испратат порака за стабилност по неочекуваното повлекување на Обединетите Арапски Емирати (ОАЕ). Во исто време, Абу Даби ги истакна сопствените планови за проширување на производството.
Седум земји предводени од Саудиска Арабија и Русија ќе додадат 188.000 барели дневно следниот месец според договорот што беше финализиран на видео-конференција во неделата, соопшти ОПЕК. Малото зголемување беше очекувано и пред излегувањето на Емиратите, а реалната примена на дополнителните барели ќе зависи од повторното отворање на Ормускиот теснец и обновување на извозот од Персискиот Залив.
Светскиот лидер во контејнерски транспорт со нова рута го избегнува Ормуз
Најголемиот светски контејнерски превозник планира нова услуга што ќе ја поврзува Европа со изолирани пристаништа на Блискиот Исток, користејќи камионски транспорт низ Саудиска Арабија и помали бродови во Персискиот Залив, наместо минување низ блокираниот Ормуски теснец.
МСЦ (MSC Mediterranean Shipping Co. SA), во известување објавено во саботата, соопшти дека првото пловење ќе биде на 10 мај од Антверпен, во рута која опфаќа и пристаништа во Германија, Италија, Литванија и Шпанија. Бродовите ќе минуваат низ Суецкиот канал во Црвеното Море и ќе застанат во две пристаништа на западниот брег на Саудиска Арабија - Џеда и Крал Абдула.
Оттаму, мрежата користи камиони за транспорт до Дамам на источниот брег на полуостровот, каде што помали бродови ќе се поврзуваат со поморските јазли, меѓу кои и Абу Даби и Џебел Али во Дубаи.
Американскa авиокомпанија пропаѓа поради енергетската криза
Американската нискобуџетна авиокомпанија „Спирит“ (Spirit Aviation Holdings Inc.) ги запира своите операции откако не успеа да обезбеди финансиски спас и се соочи со силен притисок од растечките цени на горивото, засилени од енергетската криза поврзана со војната меѓу САД и Иран.
Компанијата соопшти дека сите летови се откажани, а патниците се повикани да не се упатуваат кон аеродромите. Според извршниот директор Дејв Дејвис, за одржување на работењето биле потребни „стотици милиони долари дополнителна ликвидност“, кои компанијата не успеала да ги обезбеди.
Американската администрација, предводена од претседателот Доналд Трамп, разгледуваше пакет за спасување во вредност од околу 500 милиони долари, со кој државата би добила и удел во компанијата. Сепак, договорот пропадна поради несогласување со клучни доверители.