ЕУ и Кина поставија рок до октомври за редефинирање на трговските врски

Европската Унија и Кина го одредија октомври како рок за напредок во решавањето на трговските спорови, во момент кога тензиите меѓу двете светски економски сили растат.

„Нема сè да биде решено, ниту сè поправено, но веруваме дека нашите тимови имаат доволно време до октомври да постигнат опипливи резултати“, изјави во Брисел европскиот комесар за трговија Марош Шефчович по состанокот со кинескиот министер за трговија Ванг Вентао.

Тој наведе дека двете страни ќе работат на многу проблеми што ги оптоваруваат економските односи меѓу ЕУ и Кина, пред сè на сè поголемиот трговски дефицит, кој се зголемува поради приливот на субвенционирани кинески производи на европскиот пазар. Исто така ќе бидат разгледани кинеската контрола на извозот, со која се ограничува пристапот на Европа до клучните суровини, како и прашањата за заштита на интелектуалната сопственост и реформата на Светската трговска организација (СТО).

ЕУ и Кина ќе формираат заедничка платформа за следење на трговските текови и рано препознавање на какви било нагли скокови во увозот или извозот.

Тоа е нов обид на Европската Унија да одговори на трговската практика на Кина, која, според оценките на лидерите, ѝ нанесува штета на европската економија. Сепак, Европа се наоѓа во незавидна позиција: какви било мерки против Пекинг ќе повлечат контрамерки, со што се загрозува позицијата на ЕУ на еден од нејзините најважни пазари. Затоа официјалните претставници во моментов избираат дијалог.

„Овој тренд не е одржлив, а статус кво не е опција“, рече Шефчович, истакнувајќи дека заедничката изјава со Кина, усвоена во понеделникот, е прва од таков вид од 2019 година. „ЕУ останува отворена за бизнис, но мора да ја браниме својата индустриска база и да продолжиме да се залагаме за рамноправни услови на глобално ниво.“

Двете страни, исто така, се согласија дека проширувањето на пристапот до пазарите би можело да придонесе за поголема рамнотежа во трговските односи и разменија список на прашања поврзани со тоа, се наведува во соопштението на кинеското Министерство за трговија. Пекинг ги критикуваше најновите политики на ЕУ што ги ограничуваат кинеските инвестиции во одделни клучни сектори, како што е Законот за индустриско забрзување (Industrial Accelerator Act), оценувајќи ги како протекционистички и спротивни на правилата на СТО.

Bloomberg

Одредувањето на рокот за октомври е усогласено со одржувањето на следниот самит на лидерите на ЕУ, кој ќе се одржи на 15 октомври, и тоа веднаш по очекуваната посета на кинескиот претседател Шји Џјинпинг на САД во септември. Исто така, овој рок паѓа непосредно пред истекот на суспензијата на контролата на извозот на критични минерали од Кина. Тој се совпаѓа и со истекот на привремената суспензија на мерките за контрола на извозот на кинеските клучни минерали.

„Тогаш веќе би знаеле во која насока се движиме, како сакаме да им пристапиме на прашањата што се на маса и, едноставно, многу интензивно да работиме на решавање на сите трговски проблеми“, рече Шефчович.

Трговскиот дефицит на ЕУ со Кина достигна 360 милијарди евра (410 милијарди долари) минатата година, при што сите 27 земји-членки се соочуваат со нерамнотежа. Брисел е, исто така, загрижен дека Пекинг стекнал значајна предност над европските компании кои зависат од кинеските испораки, како што се полупроводниците и ретките земни минерали.

Додека Шефчович ги води преговорите, Европската комисија работи на план за намалување на зависноста на компаниите од кинеските добавувачи. Предлогот се очекува наесен, објави претходно „Блумберг“.

Лидерите на ЕУ ѝ наложија на Европската комисија да ги подготви овие предлози за време на самитот во јуни, признавајќи дека повеќегодишните преговори со Кина не дале позначајни резултати. Сепак, лидерите имаат различни ставови за тоа колку остро треба да настапуваат кон Пекинг.

„Прашањето не е дали Европа треба да реагира; таа мора да реагира“, рече белгискиот премиер Барт Де Вевер претходно овој месец. „Единственото прашање е како, а тоа е многу тешко прашање што бара многу промислување.“

Кина предупреди дека ќе возврати со мерки на секоја нова трговска мерка на ЕУ. За време на викендот, на профил на социјалните мрежи поврзан со кинеската државна телевизија ЦЦТВ (CCTV) беше објавено дека земјата, доколку биде потребно, би можела да издржи и замрзнување на економските и трговските односи со ЕУ.

Одговорот на ЕУ делумно ќе зависи од ставот на Германија. Берлин долго време му даваше предност на дијалогот со Пекинг и гласаше против царините на ЕУ за кинеските електрични возила во октомври 2024 година. Меѓутоа, германските компании, особено во автомобилскиот, хемискиот и секторот за чисти технологии, се наоѓаат под силен притисок од кинеската конкуренција.

„Фолксваген“ (Volkswagen AG) разгледува укинување на 100.000 работни места и можно затворање фабрики, објавија медиумите. Претходно овој месец, БМВ (BMW AG) ја намали прогнозата за профитабилноста, наведувајќи слаба побарувачка и сè посилна конкуренција од Кина.

Bloomberg

Испораките на германските производители на автомобили во Кина паднале за една третина во 2025 година, што значи дека компаниите сега се повеќе од 50 отсто под врвот од 2022 година, кога достигнуваа околу 30 милијарди евра, покажува анализата на Германскиот економски институт.

Во меѓувреме, германската министерка за економија Катарина Рајхе за време на викендот се сретна со кинескиот министер за трговија Ванг, продолжувајќи ги разговорите по посетата на Кина во мај. Германското Министерство за економија соопшти дека Рајхе ја пренела желбата за поблиска соработка со Пекинг, но дека отворените пазари бараат еднакви услови за сите учесници.

Ванг, според соопштението на кинеското Министерство за трговија, порачал дека Пекинг очекува Берлин да има „позитивна и конструктивна“ улога во рамките на ЕУ и да ја поттикне Унијата да заземе „рационален и прагматичен“ пристап кон трговската политика кон Кина.