Германската економија се буди - колкава корист ќе има од тоа македонскиот извоз?

Германската влада очекува најголемата економија во Европа да излезе од тригодишната стагнација во 2026 година, но големата зависност од државните трошоци покажува дека има уште многу работа за закрепнувањето да добие поширока основа, како што напиша „Блумберг“.

Се очекува бруто-домашниот производ да се зголеми за еден отсто оваа година и за 1,3 отсто во 2027 година, според ажурираната прогноза објавена деновиве од Министерството за економија во Берлин. Предвидувањата се генерално во согласност со другите институции како Меѓународниот монетарен фонд (ММФ), додека претставуваат мало намалување од октомвриските прогнози од 1,3 отсто и 1,4 отсто, соодветно.

Во соопштение за медиумите, министерството наведе дека очекуваниот раст ќе биде поткрепен со владиното трошење стотици милијарди евра за инфраструктура и модернизација на вооружените сили.

Заедно со даночните олеснувања за инвестиции и други реформи донесени од владејачката коалиција на канцеларот Фридрих Мерц, трошоците во јавниот сектор ќе сочинуваат околу две третини од експанзијата оваа година, соопшти министерството.

Да потсетиме, активноста на германскиот приватен сектор се зголеми повеќе од очекуваното во јануари, зајакнувајќи ги очекувањата дека економијата конечно може да направи пресврт оваа година.

Претходно, една од главните вести беше дека германската економија порасна за првпат од 2022 година, односно бруто-домашниот производ се зголеми за 0,2 отсто во 2025 година, по две последователни годишни контракции - што се совпаѓа со средната процена во анкетата на „Блумберг“ меѓу аналитичарите. Четвртиот квартал забележа пораст во ист обем.

Експанзијата минатата година беше поттикната од потрошувачката на домаќинствата и владините расходи, додека инвестициите се намалија, а трговијата дејствуваше како пречка, соопшти германското статистичко биро, познато како „Дестатис“ (Destatis).

„Податоците покажуваат добар почеток на новата година, генерално“, изјави во петокот Сајрус де ла Рубија, економист во Хамбуршката комерцијална банка (Hamburg Commercial Bank). „Сепак, закрепнувањето останува доста кревко. Континуираниот пад на резервите и уште еден пад на заостанатите нарачки во производството се јасни показатели за тоа.“

Кина ја нокаутира германската автоиндустрија, но и македонските извозници

Ова би можело да е добра вест и за македонската економија, чиј извоз во обем од речиси 40 отсто се потпира на Германија, а најголеми извозници се фабриките за автомобилски делови и компоненти во земјава. Меѓутоа, германската автомобилска индустрија се наоѓа во тешка криза, на која не ѝ се гледа крајот.

За само неколку дена, и „Фолксваген“ (Volkswagen) и БМВ (BMW) објавија пад на продажбата во САД и во Кина, бидејќи американските царини и конкуренцијата од азиските производители на автомобили како БЈД (BYD) си го зедоа данокот. Додека трговијата во рамките на Европската Унија беше „сидро на стабилност“, според „Дестатис“, извозот во САД се намали за речиси осум отсто, а особено беа погодени моторните возила и деловите. Продажбата во Кина се намали уште повеќе.

Bloomberg Mercury

 

„Ова јасно покажува дека Кина сè повеќе се однесува како конкурент на германската индустрија, а помалку како купувач на германски индустриски производи“, наведе „Дестатис“.

Околу 100.000 работни места во германската автомобилска индустрија ќе исчезнат до крајот на деценијата, а раководителката на агенцијата за труд Андреа Налес предупредува дека изгледите за невработените се полоши од кога било.

Стагнацијата на германската индустрија, чиј столб е токму автомобилскиот сектор, предизвика намалени нарачки последниве години, што се гледа и во помалиот македонски извоз во Германија. Па така, ако во 2022 година извозот во Германија бил 3,74 милијарди евра, следната година веќе бил намален на 3,66 милијарди евра, а во 2024-та и на три милијарди евра. Минатата, 2025 година, за 11 месеци извозот изнесувал 2,7 милијарди евра, според Државниот завод за статистика, што значи дека и за целата година нема да биде многу поразличен од претходната.

Помалиот извоз се гледа и волуменски, односно со намалените количества на испорачани производи, од 166,5 илјади тони во 2022 година на 143 илјади тони во 2024 година и 12,8 илјади тони во првите 11 месеци од 2025 година.

Дополнителен отежнувачки фактор за извозниците од Македонија се новите правила за влез и престој во европската Шенген зона, што на транспортерите од земјава им прави голем проблем, за што тие, заедно со колегите од другите земји од Западен Балкан, деновиве протестираат блокирајќи ги граничните премини. Отежнатиот транспорт ќе ги зголеми трошоците на македонските фабрики што извезуваат кон ЕУ, а најмногу во Германија, и ќе ги направи нивните производи помалку конкурентни.

Неизвесноста останува

Инаку, надежта за закрепнување на економијата поттикна и поширок пораст на акциите на германските компании. Иако германските акции ги надминаа пошироките европски индекси во последниве години, голем дел од пазарот во земјата остана во заднина. Тоа конечно се менува. Индексите што ги следат акциите на малите и средните компании во земјата ги надминуваат големо капитализираниот DAX и паневропскиот Stoxx 600 во 2026 година, продолжувајќи го трендот што почна да се обликува минатата година.

Иако акциите од одбранбената индустрија беа во центарот на вниманието на инвеститорите, со оглед на тоа што Европа ги зголемува воените трошоци за да се подготви за опасноста од Русија, растот се проширува и на други сектори. Големи победници во последните шест месеци се компанијата за биогорива „Вербио“ (Verbio SE), производителот на автомобилски делови „Шаефлер“ (Schaeffler AG) и градежната компанија „Хохтиф“ (Hochtief AG), кои сите се зголемија повеќе од двојно.

Најголемата економија во Европа во 2025-та ја забележа својата прва година на раст во последните три години и големи се надежите дека зголемените владини трошоци за инфраструктура и одбрана ќе ѝ помогнат на земјата да ја надмине својата долга индустриска слабост. Со оглед на тоа што најголемиот дел од трошоците сè уште треба да се реализира, довербата на инвеститорите скокна овој месец на највисоко ниво од средината на 2021 година.

Меѓутоа, останува неизвесноста – особено поради ризикот дека трговскиот договор на Европската Унија со САД може да биде ревидиран од Доналд Трамп во краток рок. Тоа беше нагласено деновиве, кога тој првпат најави нови давачки поради противењето на неговите планови за Гренланд, пред да ретерира.

Bloomberg

 

Бројките на PMI покажаа дека германската производствена активност продолжува да се намалува во јануари, но со побавно темпо отколку на крајот на минатата година. Во секторот на услуги, пак, растот забрза, а фирмите станаа пооптимисти.

Пазарот на трудот се влоши во приватниот сектор, при што вработеноста падна со најбрза стапка од средината на 2020 година.

„Компаниите за услуги значително ја намалија својата работна сила во јануари, што може да укажува повеќе на мерки за ефикасност отколку на загриженост за побарувачката“, рече Де ла Рубија. „Во производството, процесот на намалување на работните места продолжи со несмалено темпо.“

Спас во стотиците милијарди евра државни инвестиции

Моторот на европската економија  последниве години беше потресен од енергетската криза, ограничениот пристап до клучни инпути и ударот на претседателот Доналд Трамп врз глобалната трговија - фактори што особено силно го погодија неговото индустриско јадро.

Иако постои оптимизам дека планот на канцеларот Фридрих Мерц да потроши стотици милијарди евра за зајакнување на армијата и надградба на ослабнатата инфраструктура може да предизвика заживување, остануваат прашањата за одржливоста на овој пресврт.

„На почетокот на годината има барем зрак надеж дека конечно го достигнавме дното“, изјави за „Блумберг“ Хелена Мелников, директорка на Германската комора за трговија и индустрија. „Сепак, сè уште има долг пат пред да видиме вистински пораст.“

Најновите податоци на „Дестатис“ покажаа дека слабоста во производството во Германија се проширила и на трета година во 2025 година, со намалување на производството за 1,3 отсто. Градежништвото паѓа со активноста уште подолго и е намалено за 3,6 отсто. Во меѓувреме, трендот на раст на пазарот на трудот, кој траеше неколку години, запре бидејќи работните места во фабриките значително се намалија.

За наредните години, економистите сметаат дека најавените трошоци ќе го поттикнат растот над еден отсто. Но тие нагласуваат дека тоа „расфрлање“ со пари мора да биде следено од реформи за понатамошно поттикнување на побарувачката.

Мерц е свесен за предизвикот и вети дека ќе го направи зајакнувањето на растот врвен приоритет.

Тој неодамна опиша „одредени сектори“ од економијата на неговата земја како во „многу критична“ состојба и вети дека оживувањето на растот ќе биде главен приоритет на неговата влада за 2026 година.

Иако Мерц не прецизира кои сектори ги имал на ум во писмото до пратениците во неговата владејачка коалиција, се знае дека клучниот автомобилски сектор во Германија се бори со пад на продажбата во Кина, а неговите проблеми се прелеаја и на остатокот од економијата.

Bloomberg

 

„Затоа, во 2026 година, ќе треба да се фокусираме на донесување правилни политички и правни одлуки за фундаментално подобрување на деловната средина“, напиша Мерц во писмото, до кое дојде и „Блумберг“. Тој призна дека владата на неговиот конзервативен блок и социјалдемократите не направиле доволно во првите осум месеци од мандатот за да ја подобрат конкурентноста на Германија.

Таквата фрустрација ја храни поддршката за популистичките партии и ги охрабрува екстремистите. Помалку од една година по последните национални избори, десничарската Алтернатива за Германија, или АфД, води во некои анкети.

Во меѓувреме, на спротивниот крај од спектарот, напад со палење овој месец од страна на радикалите во Берлин ја истакна ранливоста на инфраструктурата низ целата земја поради годините на недоволно инвестирање.

Како последица на нападот, прекинот на електрична енергија остави 50.000 домаќинства и 2.000 бизниси без струја со денови. Само општините се соочуваат со рекорден застој во инвестициите што надминува 215 милијарди евра (251 милијарда долари), при што патиштата сочинуваат околу една четвртина.