Македонските извозници најзависни од Германија меѓу компаниите од регионот Адрија

Извозот е една од клучните компоненти на успешните европски економии. Со децении, Германија беше симбол на извозно ориентирана економија со постојан трговски суфицит, додека во последниве години Кина ја презеде таа улога. Салдото на надворешна трговија, или разликата помеѓу извозот и увозот, игра важна улога во формулата за бруто домашниот производ. Кога увозот го надминува извозот, нето извозот негативно придонесува кон економскиот раст.

Во регионот Адрија, само Словенија има поголем извоз отколку увоз, со покриеност на увозот со извоз од 102 проценти во 2025 година, што позитивно придонесува кон БДП. Таквиот резултат е очекуван за економија која силно се потпира на извозно ориентираната индустрија и малите и средни претпријатија. Следува Србија со околу 80 проценти покриеност, додека Хрватска е последна со помалку од 60 проценти покриеност на увозот со извоз.

Словенија, како најиндустриски развиена економија во регионот, исто така има исклучително концентрирани извозни пазари. Трите најголеми пазари сочинуваат околу 60 проценти од вкупниот извоз, а само Швајцарија придонесува со околу 40 проценти. Причината лежи првенствено во силната фармацевтска индустрија и производството на швајцарски компании како што се „Новартис“ и „Сандоз“. Германија и Хрватска следат со удел од седум проценти.

Северна Македонија е силно поврзана со германскиот пазар, кој учествува со речиси 40 проценти во извозот, првенствено поради вклученоста на земјата во синџирите на снабдување на автомобилската индустрија. Во Босна и Херцеговина, најважниот извозен пазар е Хрватска со удел од 18 проценти, по што следуваат Германија со 14 проценти и Србија со 11 проценти, што ја потврдува високата економска интеграција на регионот. 

Најголемиот извозен пазар на Хрватска е исто така Германија со 13 проценти, по што следат Италија и Словенија со удел од по 12 проценти, што дополнително ја потврдува силната врска помеѓу хрватската и словенечката економија. Во исто време, Србија има најдиверзифицирана структура на извозни пазари во регионот. Трите најголеми пазари заедно сочинуваат помалку од една третина од вкупниот извоз, при што Германија учествува со 15 проценти, Италија со седум проценти и Босна и Херцеговина со шест проценти.

Северна Македонија и Словенија имаат и најконцентрирана секторска структура на извозот. Во Северна Македонија, машинската и хемиската индустрија сочинуваат речиси две третини од вкупниот извоз, додека во Словенија фармацевтските производи сочинуваат околу 45 проценти од вкупниот извоз. Хрватска, Србија и Босна и Херцеговина имаат подиверзифицирана структура на извозот. Сите три земји значително извезуваат електрични машини и опрема, Хрватска се издвојува со силна прехранбена индустрија, додека Србија има значителен удел на рударскиот сектор.

Заеднички именител на извозната структура на речиси сите економии во регионот Адрија е Германија. Сите земји во регионот ја имаат Германија меѓу своите три најголеми извозни пазари, при што најголема зависност има Северна Македонија, каде што германскиот пазар учествува со 36 проценти од вкупниот извоз, додека најниска е во Словенија со 10 проценти. Од 2019 година, зависноста од германскиот пазар се намали во речиси сите земји од регионот Адрија, најмногу во Северна Македонија, каде што речиси половина од извозот одеше во Германија. Во другите земји, видливо е намалување од еден до девет процентни поени, додека во Србија е забележано зголемување од два процентни поени.

Германската економија порасна за скромни 0,2 проценти минатата година по две години рецесија. За оваа година се очекува раст од околу 0,5 проценти, додека раст од 0,3 проценти е забележан во првиот квартал, што е малку над очекувањата. Сепак, растот на невработеноста, слабата индустриска активност на почетокот на годината и побавниот трансфер на најавените фискални стимулации во економијата сè уште претставуваат ризик за закрепнување. Со тоа, Германија останува клучен надворешен фактор за економиите на регионот Адрија.