Компании од регионалната економска сила на Источна Европа сè почесто преземаат аквизиции кај соседот.
Кога полскиот технолошки менаџер Јацек Свидерски студирал во Германија во 1990-тите, изгледало малку веројатно дека неговата земја еден ден ќе излезе од сенката на својот поголем и побогат сосед. Полска тогаш штотуку се ослободуваше од комунизмот, а економијата се отвораше кон странските инвеститори.
Прочитај повеќе
Шест месеци покасно: Каде се наоѓаат европските берзи - ѕвезди?
Шест месеци по првата анализа, Полска, Грција и Романија ги потврдија почетните тези за привлечноста на нивните пазари на капитал, со значителни разлики во изворите на раст и структурата на ризикот.
26.01.2026
„Опен еј-ај“ купува полски стартап за подобрување на ВИ-моделите
„Опен еј-ај“ плати нешто помалку од 400 милиони долари за компанијата со седиште во Варшава.
04.12.2025
Зошто полската солидарност кон Украинците сè повеќе слабее?
Постои пад на солидарноста во земјата чија економија цветаше благодарение на украинската работна сила.
09.11.2025
Полска и Германија го жртвуваат Шенген
Полскиот премиер го следи патот на поранешниот и сегашниот германски канцелар во обидот со гранични контроли да ги смири растечките политички тензии околу нелегалната миграција.
07.07.2025
Бум на полската берза: евтини акции, силен раст и нови политички ризици
Полскиот индекс WIG порасна за повеќе од 25 проценти од почетокот на годината и е еден од најдобро остварените пазари во светот во 2025 година.
04.06.2025
Сепак, три децении подоцна, интернет-компанијата што тој ја основал и сè уште ја води се шири преку преземање на третата најголема туристичка платформа во Германија. Преземањето на „Инвиа“ (Invia Group) од страна на „Виртуелна Полска“ (Wirtualna Polska Holding SA), вредно 240 милиони евра (283 милиони долари), е само една од серијата аквизиции што ги реализираат полските компании.
Податоците собрани од „Блумберг“ покажуваат дека компаниите од Полска лани најавиле 22 аквизиции во Западна Европа, највисок број досега, а уште четири се во подготовка годинава. Бројките укажуваат и на растечки број преземања во Германија, со девет зделки во сектори како автомобилската индустрија, информатичката технологија и производството на храна.
„За мене беше незамисливо дека полската економија може да ја стигне германската во однос на експертизата, квалитетот на услугите или обемот на работење“, изјави Свидерски во интервју. „Нашата трансакција, како и другите аквизиции што ги реализираат полските компании, покажува колку далеку стигнавме.“
Јацек Свидерски/WP Holding
Иако политиката во земјата беше турбулентна, а растечките плати и вештачката интелигенција им се закануваат на некои од индустриите, овој бран на аквизиции одразува како економијата на Полска израсна во регионална сила вредна 1 билион долари. Сега таа ја покажува таквата моќ во земја што помогна да се финансира нејзината трансформација. Кога Полска ѝ се приклучи на Европската Унија во 2004 година, бруто-домашниот производ по жител во Германија беше повеќе од четири пати поголем.
Германија и натаму останува најголем инвеститор во Полска, при што нејзините компании потрошиле 265 милијарди злоти (75 милијарди долари) за 20 години, односно во периодот од приклучувањето на Полска кон Европската Унија, и тоа во секторите: автомобилска индустрија, инженерство и малопродажба, покажуваат податоците на полската централна банка.
Но јазот се стеснува. Германскиот БДП по жител сега е околу двојно поголем од полскиот, додека бавниот раст во најголемата европска економија создаде можности за преземања за полските компании што во меѓувреме акумулираа ресурси на домашниот пазар. Во исто време податоците на централната банка покажуваат дека странските директни инвестиции во Полска забавиле поради геополитичките ризици, повисоките цени на енергијата и промените во ИТ-индустријата.
Премиерот Доналд Туск минатата недела се повика на германските медиуми, кои објавија дека „Полјаците доаѓаат“. „Погледнете како се промени оваа фраза во изминатите 30 години“, напиша тој на X. „Германскиот печат известува дека сè почесто полските компании купуваат етаблирани западни брендови, а не обратно.“
Меѓу нив е и полската технолошка компанија „Спирософт“ (Spyrosoft SA). Таа пред една година ја презеде берлинската компанија за инженерски и ИТ-услуги „Ембедирс“ (Embeddeers GmbH) и сега е во разговори за купување уште една фирма. За извршниот директор и основач Конрад Вајске, експанзијата во Германија наедно ги одразува и структурните промени во индустријата. Клиентите, како што вели, бараат приспособени услуги, наместо само изнајмување ИТ-специјалисти.
„Тоа создава потреба да се бараат локални партнери и компании што подобро ги разбираат специфичностите на поединечните пазари и располагаат со локални капацитети“, изјави Вајске, чија компанија сега остварува околу 85 отсто од приходите надвор од Полска.
„Полјаците доаѓаат“
Компаниите го забрзуваат темпото на преземања
Bloomberg
Сепак, оваа активност открива и една од слабостите на Полска. Ниту една друга земја во Европа не привлекла толку многу странски инвестиции во ИТ, финансии и работни места во човечки ресурси. Поради тоа, земјата сега изгледа поизложена на заканата од автоматизација на работните места преку вештачката интелигенција. Платите исто така нагло пораснаа, што значи дека Полска ја губи предноста како давател на услуги со ниски трошоци.
На политички план, значаен дел од населението се чувствува запоставено. Туск се соочи со тешкотии во носењето некои од законите што ги вети, поради внатрешни несогласувања во неговата коалиција, како и поради претседателот поддржан од опозициската партија Право и правда. За време на осумте години на власт, Право и правда беше отворено антигермански настроена и повикуваше на воени репарации од Втората светска војна. Таа се обидува да го прикаже Туск како марионета на Берлин.
Туск и германскиот канцелар Фридрих Мерц/Фото: Лиза Јохансен/Bloomberg