Некои компании губат милијарди поради горештините, на други приходите им експлодираа

Екстремните горештини повеќе не се само повремена летна појава, туку траен фактор што сè повеќе влијае врз работењето на компаниите. Во Северна Америка силните топлотни бранови денес се појавуваат двојно почесто отколку во средината на минатиот век, а во Европа и Латинска Америка овој тренд се расте уште побрзо.

Рекордно високите летни температури сè почесто ја оптоваруваат инфраструктурата и ја зголемуваат економската штета. Но последиците не се исти за сите. Додека екстремните горештини на некои индустрии им го отежнуваат работењето, на други им отвораат нови можности за раст.

Поради тоа, инвеститорите на Волстрит сè повеќе се обидуваат да препознаат кои компании ќе бидат меѓу добитниците, а кои меѓу губитниците од климатските промени. Тоа, сепак, не е едноставна задача.

„Тоа е прашање вредно билион долари“, вели Гернот Вагнер, климатски економист од Универзитетот „Колумбија“. Тој додава дека „науката на многу начини дури сега ја достигнува реалноста“, па на инвеститорите им треба време сознанијата од климатските модели да ги претворат во конкретни процени за вредноста на компаниите.

Сепак, секој нов топлотен бран носи појасна слика за тоа како повисоките температури влијаат врз деловните резултати на компаниите. Ова се некои од индустриите во кои веќе се покажаа најголемите ризици, но и новите деловни можности.

Топлотните бранови ја зголемуваат побарувачката за мрежна опрема

Кога екстремните горештини ја зголемуваат потрошувачката на клима-уреди, електроенергетската мрежа се соочува со голем притисок. Опремата побрзо се троши, а дефектите стануваат почести. Проблемот е особено изразен во Северна Америка и Европа, каде што голем дел од мрежата е изграден пред неколку децении, кога климатските услови беа значително поблаги.

Поради тоа, енергетските компании ги забрзуваат инвестициите во модернизација на мрежата. Во Њујорк, каде што бројот на денови со температури над 35 Целзиусови степени до 2030 година би можел да се зголеми четирикратно, локалниот дистрибутер КЕ (Con Edison) пред летото издвои 3,9 милијарди долари за замена на застарената инфраструктура.

Тоа отвора големи можности за производителите на трансформатори, кабли и големи батериски системи за складирање енергија, како и за компаниите што се занимаваат со проектирање и одржување на електроенергетската мрежа, како „Мастек“ (MasTec), вели Ендру Џон Стивенсон, аналитичар на „Блумберг интелиџенс“.

Според неговите зборови, растот на инвестициите се однесува и на планираните модернизации и на итните интервенции по временски непогоди. Екстремните горештини често ја преоптоваруваат дистрибутивната мрежа, поради што расте побарувачката за специјализирани услуги секојпат кога ќе дојде до прекин или дефект.

Електричните мрежи се меѓу првите што ги чувствуваат последиците од сè почестите топлотни бранови | Bloomberg

На пример, кога силниот топлотен бран во 2006 година предизвика голем број дефекти на трансформаторите низ Калифорнија и остави без струја повеќе од еден милион луѓе, локалниот дистрибутер ПГЕ (Pacific Gas and Electric) мораше веднаш да ја замени неисправната опрема. Според регулаторните поднесоци, токму тогаш производителите на опрема за електроенергетската мрежа и компаниите што учествуваа во санацијата на дефектите остварија приходи од милиони долари.

Иако секој топлотен бран не предизвикува прекини во снабдувањето со електрична енергија, производителите на опрема и компаниите што ја инсталираат имаат добри изгледи за дополнителен раст како што екстремните временски услови стануваат сè почести, а потребата за итни поправки расте, вели Стивенсон.

Напредните системи за ладење стануваат голем бизнис

Забрзаната изградба на центри за податоци за развој на вештачка интелигенција го претвори ладењето на компјутерската опрема во еден од најголемите оперативни предизвици. Сè повисоките температури на воздухот притоа ги доведуваат класичните системи за греење, вентилација и климатизација (HVAC) до нивните граници.

За време на незапаметениот топлотен бран во Лондон во 2022 година, системите за ладење во центрите за податоци на „Гугл“ и „Оракл“ не успеаја да ја одржат потребната температура, па операторите мораа итно да исклучат дел од серверите за да спречат сериозно оштетување на опремата.

Од друга страна, ваквите настани отвораат нови деловни можности за компаниите што развиваат напредни системи за течно ладење и специјализирани решенија HVAC.

„Побарувачката поврзана со вештачката интелигенција сè повеќе се оддалечува од традиционалното воздушно ладење“, вели Гарвин Џабуш, главен инвестициски директор на ГАА (Green Alpha Advisors). Тој додава дека истовремено расте и побарувачката за софтвер што управува со ладењето на податочните центри и ја оптимизира неговата ефикасност.

КГ (Carrier Global), чии производи вклучуваат системи за директно ладење на компјутерските чипови, во април ги извести инвеститорите дека силниот прилив на нарачки во првиот квартал ѝ овозможил на компанијата уште тогаш да обезбеди продажба на податочните центри на ниво на целата година.

Сличен тренд бележат и ТТ (Trane Technologies) и ЏК (Johnson Controls), кои голем дел од неодамнешниот раст на приходите им го припишуваат на сè поголемите инвестиции на центрите за податоци во напредни решенија за ладење.

Горештините ги зголемуваат трошоците на превозниците

Центрите за податоци не се единствените што ги приспособуваат системите за ладење. Сè повеќе транспортни компании вградуваат клима-уреди во камионите, иако во минатото тие често не беа стандардна опрема.

Еден од примерите е „Ју-пи-ес“ (UPS). По заканата со голем штрајк во 2023 година, логистичкиот гигант со синдикатите договори во иднина да купува исклучиво доставни возила со клима-уреди, а илјадници камиони што сообраќаат во најтоплите делови на САД дополнително да бидат опремени со климатизација.

Истовремено, и регулаторите ги заоструваат правилата за заштита на работниците од горештини. Индиското Министерство за патен транспорт и автопатишта неодамна пропиша дека сите нови камиони од средна и тешка категорија мора да имаат климатизирани кабини. Тоа претставува голема промена за пазарот на кој помалку од пет проценти од возниот парк има клима-уреди.

Иако ваквите мерки ја зголемуваат безбедноста на возачите, за транспортните компании тие носат и поголеми трошоци. Не станува збор само за инвестиции во нови возила или за дополнително опремување на постојните. Клима-уредите трошат значителни количества гориво дури и кога камионите мируваат. Процените покажуваат дека тежок камион за време на едночасовно мирување троши околу 0,8 галони дизел само за ладење на кабината.

Сè пожешките лета ги принудуваат логистичките компании да прават нови инвестиции во безбедноста и удобноста на возачите | Depositphotos

Повисоките температури ги зголемуваат трошоците во градежништвото

Не можат сите индустрии да ги заштитат работниците од топлотните бранови со клима-уреди. Земји како Кина и Шпанија веќе имаат прописи со кои се прекинува работата на отворено кога температурите ќе станат опасно високи. Во САД таква обврска не постои, но градежните работници за време на големи горештини сепак почесто прават паузи, вели Ендру Џон Стивенсон.

Пократкото работно време и падот на продуктивноста за време на високите температури во американскиот градежен сектор меѓу 2001 и 2023 година предизвикале економска загуба од околу 38 милијарди долари, покажува истражување на Универзитетот „Дјук“ објавено минатата година.

Според процените на „Блумберг интелиџенс“, кога температурата ќе се зголеми од околу 32 на речиси 38 Целзиусови степени, трошоците за работна сила кај градежните компании во просек растат за 5,7 проценти.

„Тоа всушност е многу конзервативна процена“, вели Стивенсон, авторот на истражувањето. „Ако во текот на денот не можете да работите 20 или 30 проценти од времето, не чекаат само работниците. Стојат и машините, опремата и целиот капитал вложен во градилиштето“, објаснува тој.

Тој додава дека во услови на сè почести екстремни горештини, таквите загуби стануваат значаен и траен трошок за градежните компании.