ЕЦБ ќе ги намали каматите најмалку уште два пати во 2024 година

ЕЦБ во изминатите неколку месеци им дава до знаење на пазарите дека очекува намалување на растот на инфлацијата до два процента на крајот на оваа година. Ова е главната причина за вчерашното намалување. Иако инфлаторните очекувања се малку повисоки за оваа и за следната година, не очекуваме пресврт во монетарната политика.

Наративот на ЕЦБ продолжува да биде дека понатамошните одлуки ќе бидат водени од податоци, особено поради платите кои продолжуваат да растат со солидни стапки низ еврозоната поради многу тесниот односно затегнатиот пазар на труд. Имено, невработеноста е на историски ниско ниво со стапка од 6,5 проценти, додека вработеноста расте на солидно годишно ниво од еден процент. Глобалните притисоци врз цените на енергентите се намалуваат, што заедно со постепеното „смирување“ на геополитичките состојби придонесува за продолжување на стабилизирањето на стапките на раст на инфлацијата. Што се однесува до вишокот на ликвидност во еврозоната, тој според планираното постепено се намалува поради достасувањето на различни програми за квантитативно олеснување и моментално е помал за 23 проценти на годишна основа.

Иако ЕЦБ соопшти дека не поставува јасен пат за натамошно намалување на каматите, очекуваме дека до крајот на годината ќе има уште најмалку две намалувања на каматите, најверојатно наесен. ЕЦБ даде јасен сигнал дека е достигнат врвот на референтните каматни стапки и дека инфлацијата стивнува. Не веруваме дека толку брзо ќе се вратиме на нивоата од 0 проценти, па дури и негативни каматни стапки што ги имавме пред неколку години. Компаниите ги прифатија овие нивоа на каматни стапки без поголемо зголемување на банкротите и го приспособија своето работење. Добар дел од компаниите успеаја да ги пренесат повисоките финансиски трошоци и другите трошоци на крајните клиенти, што на крајот резултираше со повисоки маржи отколку во претходните години.

Што се однесува до реакцијата на пазарот на капитал, акциите и обврзниците го очекуваа вчерашното сценарио и акциите беа во зелено последните денови како и приносите. На примерот на германската 10-годишна обврзница, во изминатава недела видовме пад на приносот за околу десетина базични поени и моментално е на ниво од околу 2,55, додека врвот беше на околу три проценти. Додуша, гледаме дека по одлуката на ЕЦБ да ги зголеми инфлациските очекувања, приносите во еврозоната благо пораснаа за неколку базични поени, бидејќи не се очекуваше дека ЕЦБ ќе ги зголеми инфлациските очекувања. Што се однесува до акциите, почетокот на намалувањето на каматните стапки фаворизира континуиран раст на акциите. Кога ги гледаме американските акции, тамошните индекси продолжуваат да ги влечат технолошките акции, односно акциите поврзани со вештачката интелигенција како што е „Енвидија“ (Nvidia). Од друга страна, со овој потег на ЕЦБ, европските акции стануваат поатрактивни во однос на американските, како по вреднување, кое е пониско од американските индекси, така и во однос на каматниот диференцијал меѓу Фед и ЕЦБ.

Трендовите на платите ќе бидат во фокусот на ЕЦБ, а силниот тренд на платите и понатаму е притисок, којшто би можел да го намали бројот на намалувања на каматните стапки до крајот на годината. Каматите на кредитите во ЕУ во моментов го достигнаа својот врв, а продолжувањето на намалувањето на каматните стапки ќе доведе до намалување на трошоците за финансирање на компаниите, но и на населението. Конечно, очекуваме шестмесечниот еурибор да се движи кон три проценти до крајот на 2024 година. Сепак, ова намалување на каматните стапки би можело побрзо да се прелее во западните земји отколку во регионот Адрија. Имено, трансферот на каматите кога растеа каматните стапки беше многу побрзо во западните економии отколку кај нас. Така ќе биде и во спротивната насока. Многу високата ликвидност во регионот Адрија, но и законските ограничувања за брз трансфер на пониски или повисоки каматни стапки не дозволуваат побрзи промени на каматните стапки на кредитите на компаниите и домаќинствата.