Македонскиот пазар не е зрел за ИПО – немаше интерес за акциите на „Глеј“

Финансискиот пазар во Македонија не е подготвен за ИПО - иницијални јавни понуди на акции (од англиски: Initial public offering - IPO), а примерот на стриминг-платформата „Глеј“ го потврдува тоа, вели во изјава за „Блумберг Адрија“ Дарко Перушески, извршниот директор на компанијата „Свод мастер“, која управува со платформата.

Во 60-те дена, колку што траеше тргувањето со обичните акции, беа истргувани 6.672 акции во 60 трансакции по цена од 600 денари по акција. „Свод мастер“ собра вкупно 4.003.200 денари или околу 65.000 евра.

При објавата на понудата, менаџментот на „Свод мастер“ објави дека ќе бидат понудени 200.000 обични акции во обид да се соберат 120 милиони денари (1,95 милион евра), а јавната понуда ќе се смета за успешна доколку во предвидениот рок од 60 дена бидат запишани и уплатени минимум 60 проценти од понудените обични акции.

„Нашиот план беше да собереме мали акционери што ќе вложат по 1.000-2.000 евра. Но уште на почетокот на тргувањето, во првите две-три недели, се виде дека понудата нема да биде успешна иако пред да влеземе во овој процес ние добивавме уверувања дека ќе има интерес за проектот“, вели Перушевски.

Ќе бараме нови начини за реализација на планираните проекти

Тој вели дека неуспешната иницијална јавна понуда нема да ги поколеба во намерата компанијата да се докапитализира и да собере средства за идните проекти.

„Сега сме во процес на разговори со потенцијални инвеститори што имаат интерес за вложување. Во следниот период ќе носиме одлуки на кој начин ќе го водиме процесот, но секако дека нема да се откажеме од поставените цели“, вели Перушески.

Дарко Перушески, извршен директор на „Свод мастер“, компанијата што управува со стриминг-платформата „Глеј“

Платформата „Глеј“ постои четири и пол години и веќе има 25.000 корисници или околу половина од бројот на претплатници на гигантот „Нетфликс“ во земјава. Околу 10 отсто од корисниците се од дијаспората, а целта на компанијата „Свод мастер“ е до 2030 година да стигнат до 100 илјади активни корисници.

„Глеј“ докажа дека проблемот не е само во компаниите

Собирањето свеж капитал преку берзата е дежурна тема. Според една анкета што ја нарача Македонската берза пред околу две години, голем дел од менаџментот, како и сопственичката структура на компаниите во Македонија, сака контролата да ја држи во свои раце и не е подготвен да ја дели со други што би влијаеле на одлуките што се носат. Примерот на „Глеј“ докажува дека проблемот не е само во компаниите.

„Во земјава недостига финансиска едукација. Луѓето се подготвени да вложуваат во многу работи, голем дел од нив и несигурни, очекувајќи брзи добивки, а за вакви проекти не се подготвени. Сметам дека нашиот процес беше добро воден, а дека во моментов кој и да влезе во ваков проект, го чека сличен епилог, затоа што земјава сѐ уште нема едуцирани берзански играчи“, вели Перушески.

Македонците повеќе играат на странски берзи

Македонските граѓани направиле поголем промет на странските берзи во првиот квартал годинава во однос на истиот период лани, покажуваат податоците на Комисијата за хартии од вредност.

Во првите три месеци физичките лица и компаниите од земјава истргувале акции, обврзници и други инструменти во вредност од 1,85 милијарда денари или нешто над 30 милиони евра, што е за околу 15 отсто повеќе од лани.

На домашната берза за целото полугодие прометот со акции во класично тргување е околу 50 милиони евра, додека за првиот квартал изнесува 28,5 милиони евра. Тоа значи дека во првите три месеци прометот во класично тргување на Македонската берза (без блоковите) е помал одошто прометот што го направиле македонските резиденти на странските берзи.

„Блумберг Адрија“ веќе пишуваше дека Македонците најмногу инвестираат во акции што котираат на американските берзи, Њујоршката (NYSE) и европската берза Ксетра (Xetra) во Франкфурт.

За домашните инвеститори најинтересни акции од американскиот пазар се оние на „Тесла“ (Tesla), „Амазон“ (Amazon), „Мета“ (Meta), „Енвидија“ (Nvidia) и другите од т.н. величествена седумка, но и акциите на кинеските онлајн трговски платформи „Алибаба“ (Alibaba) и „Баиду“ (Baidu), кои котираат и на њујоршките берзи.

Од европските, пак, најпривлечни се оние на „Фолксваген“ (Volkswagen), „Адидас“ (Adidas), „Баер“ (Bayer), „Бритиш америкен тобако“ (BAT), „Дојче банк“ (Deutsche Bank) и други.