Инвестициска стратегија што им пркоси на шоковите: Што е „all weather“ портфолио?

Пандемија од ковид-19, војни, енергетска криза, рекордна инфлација, крипто-еуфорија, технолошки бум предизвикан од вештачката интелигенција, трговски превирања од новата царинска политика на САД ... Ова се само дел од случувањата коишто во изминативе неколку години ја тресеа глобалната економија, а на пазарите на капитал  предизвикаа значителни промени во вредноста на различни инвестициски инструменти. Всушност, светот денес се менува со невидена брзина поради што нестабилноста на пазарите можеби никогаш не била поголема.

Во вакви услови се наметнува прашањето дали постои начин инвеститорите да ги заштитат своите средства односно да остварат заработка и во услови на континуирани економски и пазарни шокови. Токму тоа е идејата зад таканаречено „портфолио за секакви врeмиња“ (all weather portfolio), инвестициска стратегија развиена од американската компанија за управување со средства „Бриџвотер Асосиејтс“ (Bridgewater Associates) под водство на нејзиниот основач, Реј Далио.

Еурека

Далио ја основал „Бриџвотер“ во 1975 година во својот стан во Њујорк. Во тоа време, тој активно тргувал со стоки, валути и на кредитниот пазар и работел како консултант. Меѓу неговите клиенти биле „Мекдоналдс“ (McDonald’s) и еден од најголемите производители на пилешко месо во земјата. „Мекдоналдс“ сакале да промовираат нов производ „Чикен Мекнагетс“ (Chicken McNuggets) и биле загрижени дека цените на пилешкото месо може да пораснат, принудувајќи ги да избираат помеѓу зголемување на цените на менито или намалување на маржите на профит. Тие сакале да се заштитат од ризик, но немало одржлив пазар за фјучерси за пилешко месо. Производителите на пилешко месо не се согласиле да продаваат по фиксна цена бидејќи биле загрижени дека нивните трошоци ќе се зголемат и дека потоа ќе претрпат загуба од договорите за снабдување. Далио тогаш увидел дека цената на пилешкото месо всушност зависи од вредноста на месото (кое е евтино), на пченката и сојата. Тој укажал дека цените на пченката и сојата биле нестабилните трошоци за кои производителот на пилешко месо требало да се грижи и предложил комбинирање на двете во фјучер што ефикасно ќе ја заштити изложеноста на производителот на флуктуации на цените, дозволувајќи им да понудат фиксна цена на „Мекдоналдс“. Производителот на живина го склучил договорот и „Мекдоналдс“ го промовирал „Мекнагет“ во 1983 година.

Реј Далио/Bloomberg

Тогаш Далио сфатил дека секој извор на поврат на капитал може да се разложи на неговите составни делови и да се анализира попрецизно со испитување на двигателите на тие поединечни делови. Имено, цената на живината зависи од цената на пченката и сојата. Цената на номиналната обврзница може да се разложи на реална компонента на принос и инфлациски дел.  Овој начин на размислување ги поставил темелите за конструирање на „all weather“ портфолиото - ако средствата можат да се разложат на различни составни делови, а потоа да се сумираат во целина, истото може да се направи и со едно портфолио.

Диверзификација

По долги истражувања за тоа како различни инвестициски инструменти реагираат во различни околности, Далио заедно со своите колеги во 1996 година излегуваат со „рецепт“ за портфолио за кое сметале дека ќе носи принос без разлика на моменталните случувања. Главен поттик им била идејата Далио финансиски да го обезбеди семејството на долг рок односно по неговата смрт.  

Во основа, станува збор за реалтивно пасивна и диверзифицирана инвестициска стратегија дизајнирана да функционира добро во различни економски услови, вклучувајќи раст, рецесија, инфлација и дефлација. Ова портфолио предвидува распределба на средствата низ акции (30 проценти), среднорочни обврзници (15 проценти), долгорочни обврзници (40 проценти), стоки (7,5 проценти) и злато (7,5 проценти). Главна цел е да се балансираат ризикот и приносот.

Имено, Далио и неговиот тим при изборот на инвестициските инструменти тргнале од фактот дека обврзниците може да доживеат бум кога ќе се појави дефлација, стоките може да пораснат кога инфлацијата изненадува, а акциите може да имаат неочекувано силен раст доколку на економијата и оди добро. Со распределба на инвестициите низ класи на средства со различна чувствителност на економските циклуси, портфолиото има за цел да ја намали нестабилноста, а воедно да одржува стабилен раст. Клучно е што целта не е да се победи пазарот во секоја ситуација, туку да се заштити портфолиото во многу ситуации и да се избегнат драматични загуби.

Перформанси и компромиси

Тестовите и историските податоци сугерираат дека „all weather“ пристапот испорачува респектабилен долгорочен принос. Според пресметките на „Бектест“ (Backtest), инвестиција од 10.000 евра во 2005 година по оваа формула за алокација денес би изнесувала околу 36.000 евра, што е сложена годишна стапка на раст од 6,61 проценти.

При тоа, треба да се нагласи дека станува збор за номинална вредност односно дека ако се земе предвид влијанието на инфлацијата во овој период реалната стапка на раст би била 4,44 проценти.

Исто така, важно е да се посочи дека станува збор за портфолио кое подразбира низа компромиси односно можна загубена добивка. На пример, при силните биковски пазари на акции, релативно скромната распределба на средства во акции со „all weather“ портфолиото  би обезбедила помала добивка во однос на поагресивна стратегија насочена кон акции. Истовремено, големата распределба во долгорочни обврзници значи ризик од слаби перформанси кога каматните стапки растат или се појавува изненадување од инфлацијата.

Сепак, денешниот инвестициски пејзаж - нарушена динамика на инфлацијата, геополитички тензии и пазари што реагираат на непредвидлив начин - ја прави „all weather“ филозофијата многу релеватна. Таа не ветува блескави приноси секој пат кога пазарот ќе порасне, но нуди помазно возење и помала ранливост кога ќе се случи неочекуван шок.