Вештачката интелигенција (ВИ) брзо ги менува бизнис моделите и пазарите на капитал, но нејзиниот понатамошен раст има јасни граници. Без стабилна енергетска мрежа, сигурна инфраструктура и силна сајбер безбедност, експанзијата на вештачката интелигенција не може да продолжи со исто темпо. Затоа капиталот сè повеќе тече кон компаниите што ги градат и заштитуваат темелите на дигиталната економија - каде што всушност се создава долгорочна вредност на берзата.
Токму на оваа раскрсница се наоѓаат „Кванта сервисис“ (Quanta Services), „Пало алто нетворкс“ (Palo Alto Networks) и „Вистра“ (Vistra) - три компании од различни сектори, но со заедничка улога: обезбедување стабилни енергетски мрежи, сајбер безбедност и сигурно снабдување со електрична енергија во ерата на центрите за податоци и ВИ. Пазарот со причина ги почитува - поради долгорочните договори, структурниот раст и позициите што е тешко или речиси невозможно да се реплицираат. Зошто овие три и зошто сега? Одговорот лежи во нивната улога во инфраструктурата на идната економија.
Прочитај повеќе
Преглед на берзите: Волстрит без „Божиќ“, eвропските индекси ги движи одбраната и германската индустрија
Продажбата во последните денови од 2025 година ги поништи очекувањата за „раст на Дедо Мраз“ на американските пазари.
05.01.2026
Индексот на акции на пазарите во развој достигна петгодишен максимум поради облози за ВИ
Акциите на пазарите во развој имаа силен старт во 2026 година, искачувајќи се на највисоко ниво за речиси пет години.
03.01.2026
Безос, Кац и Дел инкасираа милијарди како најголеми инсајдер-продавачи во 2025 година
Инсајдер-продажбите растеа во 2025 година. Милијардери-основачи, директори и членови на управни одбори продадоа акции во вредност од повеќе од 16 милијарди долари, покажуваат пазарните податоци.
02.01.2026
Европската борба за ВИ независност отклучува финансии и за регионот Адрија
Европската Унија ги забрзува инвестициите во вештачка интелигенција за да ја намали зависноста од САД и Кина, а дел од тој капитал се насочува директно кон земјите од регионот Адрија.
04.01.2026
Шест прашања за ВИ на кои сакам да добијам одговор во 2026 година
Зборот на годината за 2025 година, според „Мериам вебстер“ (Merriam-Webster), беше „slop“, што се однесува на поплавата од содржина со низок квалитет создадена од ВИ.
02.01.2026
Кинескиот „Дипсик“ најавува нов пробив во вештачката интелигенција
Кинескиот стартап нема пристап до врвни чипови, но најавува технологија што може да ги надмине „Опен еј-ај“ и „Гугл“. Дали „Дипсик“ го подготвува следниот голем пресврт во светот на вештачката интелигенција?
02.01.2026
„Кванта сервисис“ (Quanta Services - PWR)
Со што се занимава компанијата?
Компанијата е еден од најголемите изведувачи на инфраструктура во Северна Америка, специјализирана за изградба и модернизација на електрични мрежи, обновливи извори на енергија, инфраструктура за гас и транспорт на енергија, како и електрични и комуникациски системи за индустриски и технолошки клиенти. Бизнис моделот се базира на долгорочни договори со комунални компании и големи корпоративни клиенти, што ја прави директен корисник на повеќегодишни инвестициски циклуси во енергетска и мрежна инфраструктура.
Зошто треба да обрнете внимание на „Кванта сервисис“ во 2026 година?
Компанијата е стратешки позициониран лидер во инфраструктура, односно поврзувањето на производителите на енергија - и обновливи и необновливи - со крајните потрошувачи преку изградба, модернизација и одржување на електрични енергетски мрежи. Во ерата на забрзана електрификација и експанзија на ВИ, каде што стабилноста и сигурноста на енергетскиот систем стануваат критична инфраструктура (особено за центри за податоци и индустриски потрошувачи), „Кванта“ е клучен предуслов за енергетска транзиција.
Компанијата гради нова генерација мрежи и ја надградува својата постоечка инфраструктура за да овозможи поголем капацитет, поголема отпорност на системот и побезбеден пренос на енергија, без простор за оперативни грешки.
Клучни фундаменти
„Кванта сервисис“ бележи силен и конзистентен раст на приходите, кој во претходниот период се зголеми повеќе од двојно со паралелен раст на оперативната и нето добивката, што укажува на добра скалабилност на деловниот модел. Маржите постепено се шират, потврдувајќи подобрена оперативна ефикасност и дисциплина во извршувањето на проектите и покрај капитално-интензивната природа на индустријата.
Во делот на билансот на состојба, средствата и капиталот постојано растат, додека нивото на тековните обврски останува под контрола, што укажува на здрава финансиска структура и способност за финансирање на растот. Паричниот тек од работењето силно се зајакнува, а нестабилноста на слободниот паричен тек главно се должи на цикличниот CAPEX и интензивните инвестиции во раст, а не на структурните слабости. Генерално, финансиската слика ја потврдува компанијата како профитабилен, добро капитализиран играч со јасен моментум на раст и капацитет за поддршка на долгорочни инфраструктурни проекти.
МОАТ на компанијата (долгорочна конкурентска предност што обезбедува вредност за инвеститорите)
Специјализираните услуги кои бараат квалификувана работна сила и искуство, како и високите бариери за влез, го спречуваат влегувањето на нови конкуренти. Исто така, долгорочните договори со компании од енергетскиот и комуналниот сектор обезбедуваат стабилен број на проекти што треба да се спроведат или за кои сè уште преговараат. Ова ѝ дава на компанијата оперативна предност и скалабилност во однос на другите изведувачи.
Ризици
Работата на компанијата опфаќа проектни, капитални и трудоинтензивни дејности, што доведува до нестабилност во кварталните резултати поради доцнења, откажувања или промени во обемот на проектите, како и ризик од неточни проценки на трошоците.
Оперативните ризици се изразуваат поради работа на критична енергетска инфраструктура, вклучувајќи ги ризиците од пожар, експлозии, екстремни временски услови, со потенцијално недоволно или скапо осигурување и значајни правни обврски.
Компанијата е зависна од квалификувана работна сила, а недостигот на работници, зголемувањето на платите и притисоците од синдикатите можат негативно да влијаат на маржите и испораката на проектот.
Макроекономските и регулаторните фактори (каматни стапки, достапност на капитал, регулаторни одобренија и ЕСГ барања) можат да ги одложат инвестициите на клиентите.
Вреднување
Денес, компанијата е вреднувана на берзата значително поскапо од една просечна компанија во истиот сектор. Во пракса, ова значи дека инвеститорите плаќаат повеќе отколку што е вообичаено во индустријата и тоа како за секој цент од нејзината добивка, така и за секој цент готовина што компанијата ги генерира од работењето. Со други зборови, акцијата не е „евтина“ ако го погледнеме моменталното ниво на профит.
Сепак, оваа цена не го одразува тоа што компанијата заработува денес, туку тоа што пазарот верува дека ќе го заработи во иднина. Инвеститорите јасно очекуваат силен раст на бизнисот, постепено зголемување на маржите на профит и зајакнување на долгорочната стратешка позиција на компанијата. Затоа, денешните индикатори за вреднување се високи, иако моменталните маржи на профит се под просекот во индустријата.
Зошто токму сега да ја следите оваа компанија?
Причините се модернизација на мрежите за електрична енергија и обновливи извори, паралелно со забрзана побарувачка за електрична инфраструктура (вештачка интелигенција, центри за податоци, отпорност на мрежата). Во денешниот свет е потребна сè повеќе енергија бидејќи дигитализацијата зеде голем замав и затоа е многу важно инвестирањето во безбедни мрежи што можат да го поддржат идниот раст. Дополнителна причина е растот на бројот на долгорочни договори што обезбедуваат увид во идниот раст на приходите.
„Пало алто нетворкс“ (Palo Alto Networks Inc - PANW)
Со што се занимава компанијата?
„Пало алто нетворкс“ е глобален лидер во сајбер безбедноста, обезбедувајќи платформа на интегрирани решенија за заштита на мрежи, т.н. „endpoint“ уреди и апликации, вклучувајќи „firewall“ (систем што го контролира целиот интернет сообраќај што влегува или излегува од мрежата), SASE, „cloud“ безбедност и XDR (напреден систем што ги обединува откривањето, анализата и одговорот на нападите низ повеќе извори во ИТ-окружувањето). Компанијата опслужува повеќе од 70.000 организации во над 150 земји, вклучувајќи ги повеќето компании од листата „Форчн 100“ (Fortune 100).
Зошто треба да обрнете внимание на „Пало алто нетворкс“ во 2026 година?
Растот на дигитализацијата, ширењето на работењето и услугите во облак (од анг. cloud) просторот, зголемената употреба на ВИ и порастот на сајбер нападите ја прават сајбер безбедноста задолжителен трошок за компаниите, а не нешто што може да се одложи. Буџетите за безбедност мора да бидат приоритет денес, без оглед на економскиот циклус.
„Пало алто“ јасно се позиционираше како лидер, преминувајќи од продажба на индивидуални решенија за „firewall“ кон интегрирана облак и безбедносна платформа ориентирана кон ВИ. Оваа транзиција ги зголемува долгорочните договори, стабилните периодични приходи и силната ангажираност на клиентите за решението.
Компанијата дополнително го проширува својот екосистем преку стратешки аквизиции, како што се „Сајбер арк“ (CyberArk) и „Хроносфер“ (Chronosphere), со што го продлабочува нејзиното присуство во областите на безбедност на идентитетот и следење на облакот (анг. cloud monitoring). Ова го зголемува нејзиниот вкупен пазарен удел и ја зајакнува долгорочната вредност на платформата.
Клучни фундаменти
Компанијата бележи силен и стабилен раст на приходите, со јасен премин од фаза на инвестирање во фаза на профитабилност. По негативната оперативна добивка во 2021 и 2022 година, компанијата од 2023 година постигнува растечка оперативна добивка, што укажува на силна оперативна моќ и подобра контрола на трошоците.
Истовремено, паричниот тек е исклучително силен - оперативниот и слободниот паричен тек континуирано растат, потврдувајќи го квалитетот и одржливоста на деловниот модел. Континуираните инвестиции и аквизиции го оптоваруваат паричниот тек на инвестициите на краток рок, но тие ја зајакнуваат платформата и позицијата на пазарот на долг рок.
Може да се заклучи дека „Пало алто“ е финансиски зрела платформа за сајбер безбедност со силен раст, зголемена профитабилност и висока видливост на идните приходи.
МОАТ на компанијата
„Пало алто нетворкс“ има конкурентска предност бидејќи на клиентите не им е лесно да се префрлат на друго безбедносно решение. Промената на добавувачите е скапа, технички бара многу и носи ризици за функционирањето на целиот ИТ систем, што ги охрабрува компаниите да останат посветени на „Пало алто“ на долг рок. Дополнителна предност е заедничкиот систем за размена на информации за сајбер закани и силната поврзаност на сите безбедносни производи во една целина, што ја зголемува вредноста на платформата како што расте бројот на корисници. Покрај тоа, препознатливиот бренд и сопственоста на специјализирани технологии и патенти дополнително ја зајакнуваат пазарната позиција на компанијата.
Ризици
Клучните ризици се глобалната економска и геополитичка неизвесност, што може да го забави растот на буџетите наменети за безбедност и да ги продолжи циклусите на продажба. Интензивната конкуренција од големите технолошки компании и специјализираните сајбер компании може да изврши притисок врз цените и маржите.
Дополнителните ризици се поврзани со големи аквизиции, каде што интеграцијата и очекуваните синергии може да не се случат, како и брзите технолошки промени во имплементацијата на решенијата за вештачка интелигенција, кои носат регулаторни предизвици. Како добавувач на сајбер безбедност, компанијата е исто така особено изложена на ризик од безбедносни недостатоци во сопствените производи што би можеле да ја загрозат нејзината репутација.
Вреднување
Акциите на оваа компанија моментално се тргуваат по повисока цена во однос на просекот на секторот. Таквата цена укажува дека пазарот очекува силен долгорочен раст на бизнисот и успешна монетизација на платформата, т.е. способноста на компанијата да генерира зголемени приходи од постојните клиенти со текот на времето.
Иако цената на акциите е висока во однос на парите што компанијата моментално ги генерира, силниот слободен паричен тек и големиот дел од периодичните приходи даваат одредена поддршка за оваа проценка. Пазарот ја гледа компанијата како долгорочен лидер во сајбер безбедноста, но високите очекувања нудат и помал простор за грешки ако растот на бизнисот се забави во одреден момент.
Зошто да ја следите оваа компанија сега?
Главната причина за ваквите очекувања лежи во трансформацијата на компанијата во сеопфатна безбедносна платформа. Преминот од традиционалните решенија за заштитен ѕид (заштита на мрежен сообраќај - од анг. firewall) кон облак решенија, SASE (мрежни и безбедносни решенија обединети во една услуга) и XDR моделите (напредно откривање и одговор на сајбер закани низ повеќе системи) ѝ овозможува на компанијата да покрие поширок пазар и да постигне поголема вредност по клиент со продажба на повеќе услуги во рамките на една платформа.
Истовремено, растечката потреба за облак и ВИ безбедност ја зголемува побарувачката за автоматизирани решенија што можат да одговорат на сè посложените сајбер закани. Дополнителен импулс доаѓа од стратешките аквизиции како што се „Сајбер арк“ и „Хроносфер“, кои овозможуваат влез во нови сегменти, ги зголемуваат приходите и ја зајакнуваат долгорочната вредност на платформата.
„Вистра“ (Vistra - VST)
Со што се занимава компанијата?
Станува збор за енергетска компанија која комбинира производство и малопродажба на електрична енергија и гас до крајните корисници во САД. Компанијата поседува и управува со големо портфолио на електрани (гас, нуклеарна енергија, јаглен, соларна енергија и складирање на батерии), додека директно снабдува станбени, комерцијални и индустриски клиенти со електрична енергија и природен гас.
Со други зборови, „Вистра“ го контролира целиот вредносен синџир од производство на електрична енергија, преку управување со гориво и ценовни ризици, до продажба до крајните корисници, што ѝ овозможува да има постабилни приходи, подобра контрола на трошоците и отпорност на промените на пазарот на енергија.
Зошто треба да обрнете внимание на „Вистра“ во 2026 година?
Во САД електричната енергија станува критичен ресурс: вештачката интелигенција, центрите за податоци и транзицијата кон обновливи извори ја зголемуваат побарувачката, додека мрежата мора да работи стабилно 24/7. Тука „Вистра“ доаѓа во фокус.
„Вистра“ не е класична енергетска компанија која само произведува електрична енергија, туку и ја продава на крајните корисници, што ѝ дава флексибилност да заработува и по пазарни цени и преку стабилни договори. Ова ја прави помалку зависна од еден извор на приходи.
Нејзината сила е мешавина од сигурна и чиста енергија: нуклеарна енергија за стабилност, батерии за рамнотежа на мрежата и гас како флексибилна поддршка кога побарувачката расте. Токму тоа што му е потребно на пазарот денес, компанија која не зависи само од една форма на енергија којашто лесно може да поскапе под влијание на геополитичките ризици.
Клучни фундаментални показатели
Финансиските податоци покажуваат јасен пресврт и силен моментум во последните две години. Од 2020 година приходите постојано растат, но клучната работа е драстично подобрување на профитабилноста, т.е. оперативните и нето резултатите се претворија од загуби во многу силен плус во текот на 2023 и 2024 година, што укажува на подобра моќ на одредување цени и поефикасно управување со портфолиото за производство.
Протокот на готовина е особено добар - оперативниот проток на готовина експлодираше во текот на 2023 и 2024 година и покрај високите инвестиции, билансот на состојба останува капитално интензивен (што е нормално за секторот за комунални услуги), но растот на средствата и контролата на обврските укажуваат на здрава финансиска структура.
МОАТ на компанијата
Има силен структурен МОАТ што се базира на големината која ѝ овозможува на компанијата да произведува енергија поевтино, посигурно и попрофитабилно од помалите конкуренти, а исто така има и диверзифицирано производство. Високиот удел на нуклеарното производство обезбедува сигурност и стабилен капацитет кога мрежата е под најголем притисок, што ѝ овозможува на „Вистра“ ефикасно да ги монетизира повисоките цени и капацитетот на пазарот. Аквизицијата на „Енерџи Харбор“ (Energy Harbor) дополнително ја зацврсти нуклеарната база на компанијата и долгорочната стратешка важност во американскиот енергетски систем, создавајќи предност што е речиси невозможно да се реплицира во однос на регулативата, капиталот и времето.
Ризици
Нестабилност на цените на електричната енергија и горивото - Значителен дел од производството е изложен на пазарните цени за електрична енергија и гас. Иако „Вистра“ користи хеџирање, ненадејните промени на цените можат значително да влијаат на профитабилноста и паричниот тек.
Регулаторен и политички ризик - Промените во правилата на пазарите на електрична енергија, владините интервенции и субвенциите за обновливи извори можат да ги нарушат пазарните цени и конкурентската позиција на постоечкиот капацитет.
Висок интензитет на капитал и задолженост - Енергијата бара големи инвестиции, а „Вистра“ има покачено ниво на долг, што ја прави почувствителна на зголемувањето на каматните стапки и условите за финансирање.
Оперативен и нуклеарен ризик - Нуклеарното портфолио обезбедува стабилност, но носи ризици поврзани со безбедноста, регулаторните одобренија и потенцијален застој во работењето.
Вреднување
„Вистра“ не е евтина куповна опција денес, но цената има смисла. Компанијата брзо ги зголемува заработките, има стабилно производство на електрична енергија од нуклеарни централи и е во одлична позиција да биде во чекор со растот на побарувачката што доаѓа со развојот на вештачката интелигенција и големите центри за податоци. Затоа, пазарот однапред плаќа за тоа што „Вистра“ може да го заработи во наредните години.
Инвеститорите веќе сметаат на силни парични приливи во иднина, поради што акцијата изгледа поскапа во споредба со тековните резултати. Сепак, ако се оствари планираниот раст во 2026 година, оваа цена би можела да биде целосно оправдана.
Компанијата има долг, но тој не е преголем во споредба со парите што „Вистра“ редовно ги заработува. Стабилните и растечки приходи овозможуваат сервисирање на овој долг без поголеми проблеми, што значително го намалува финансискиот ризик.
Зошто баш сега да ја следите оваа компанија?
Вештачката интелигенција во моментов е еден од најсилните наративи на пазарот, особено во САД, каде што масовно се градат центри за податоци со ВИ. Овие центри трошат огромни количини електрична енергија и, што е уште поважно, не можат да си дозволат прекини на електричната енергија. „Вистра“ е компанија која во моментов може да го одржи чекорот со оваа брзина бидејќи веќе има енергетска инфраструктура, стабилно производство и капацитети што можат веднаш да реагираат. Додека многу конкурентски компании уште само подготвуваат или планираат инвестиции, „Вистра“ е веќе позиционирана да го монетизира овој тренд сега, а не за 5-10 години.