Европските акции доминираат на светските берзи

Kaj 20-те најуспешни берзи во светот оваа година, секој втор индекс е европски. Тоа е постигнување што регионот го има остварено само три пати претходно и претставува доказ за обновената доверба на инвеститорите во Европа, каде што перспективите за раст конечно се подобруваат. Ова дојде како изненадување, бидејќи повеќето стратези предвидуваа скромни добивки, додека американската економија требаше да обезбеди супериорни резултати на Волстрит.

Со еден месец преостанат за тргување во 2025 година, берзите во Унгарија, Словенија и Чешка пораснаа за повеќе од 60 отсто во доларски износ. Тоа ги става меѓу првите 10 најуспешни глобално. Шпанија, Полска и Австрија се блиску зад нив, додека Германија — една од најголемите берзи во регионот — скокна за 20 отсто во евра и 34 отсто во долари.

Bloomberg

Поширокиот индекс Stoxx 600 е на пат да ја оствари најголемата надмоќ над S&P 500 во долари од 2006 година, а некои инвеститори велат дека изгледите за Европа само се подобруваат. Инфлацијата останува пониска отколку во Америка, Германија се подготвува да ги отвори фискалните славини, а корпоративните профити се очекува да закрепнат. Последната месечна анкета на „Бенк оф Америка“ покажа дека инвеститорите сега имаат нето прекумерна изложеност во европски акции, додека американските благо се потценети.

„На почетокот на годината луѓето беа многу воздржани за растот во Европа, но беа принудени да се приклучат поради надмоќта,“ рече Ник Локс, директор за меѓународно тргување со акции во „Бенк оф Америка“, додавајќи дека постои простор регионот да продолжи да надминува и следната година.

Во година потресена од трговската војна на претседателот Доналд Трамп, европските земји кои најмногу заработуваат дома, како Италија и Шпанија, се покажаа како фаворити на инвеститорите. Регионот има релативно помала изложеност на трговијата со вештачка интелигенција, што исто така е голем адут во време кога расте загриженоста за нов балон во американската технологија.

Вкупно, 10 од 20-те најуспешни берзи оваа година се во Европа — подвиг постигнат само во 2004, 2015 и 2023 година, според податоците од создавањето на еврозоната. Иако индексите во Германија и Франција се пониско на листата — на 34-то и 53-то место — тие сепак се далеку пред S&P 500, кој е на 63-то место во долари меѓу 92 глобални индекси следени од „Блумберг“.

Bloomberg

Дел од надмоќта се должи на посилното евро. Валутата порасна за 12 отсто во однос на доларот оваа година, бидејќи Германија вети дека ќе потроши милијарди за одбрана и инфраструктура, оживувајќи ја локалната економија. Германските законодавци во наредните денови треба да одобрат трошење од 2,9 милијарди евра (3,4 милијарди долари) за воени набавки, вклучувајќи дронови, пушки и ракети, во договори што главно ќе одат кај домашни производители, објави „Блумберг“ во петокот.

Инфлацијата е исто така вратена во целниот опсег, што и овозможува на Европската централна банка да ги намали каматните стапки побрзо од Федералните резерви. Во меѓувреме, доларот падна бидејќи историските тарифи на Трамп предизвикаа грижи за крајот на т.н. американска исклучителност.

Силен настап

Тоа не значи дека американските акции имаа лоша година. Индексот S&P 500 порасна за 16 отсто во 2025 година, следејќи трета последователна година со двоцифрени добивки. Иако постои загриженост дека технолошкиот раст е премногу забрзан, инвеститорите генерално се уверени дека економските изгледи остануваат стабилни. Сепак, европските индекси успеаја да се одржат дури и кога се мерат во локални валути, поттикнати од сектори како банкарство, одбрана и обновливи извори.

„Европа е во многу добра позиција во моментов,“ рече Флоријан Јелпо, директор за макро во „Ломбард Одиер“. „Секогаш кога има сомнежи за американскиот раст, Европа е тука да ве заштити, бидејќи во основа не е преоптоварена со технологија.“

Bloomberg

Европските банкарски акции се на чело на растот со добивки од 67 отсто, а инвеститорите очекуваат тие да продолжат да блескаат благодарение на силните профити, зголемување на активноста во спојувања и аквизиции и изгледите за стабилни каматни стапки.

Акциите на одбранбени компании како „Рајнметал“ и „Леонардо“ исто така нагло пораснаа во очекување на повисоки воени трошоци во наредните години, додека акциите во обновливи извори скокнаа поради силната побарувачка за напојување на инфраструктурата за вештачка интелигенција.

Работите изгледаат подобро и за клучниот сектор на луксузни производи, со гиганти како ЛВМХ кои сигнализираат закрепнување на потрошувачката по неколку квартали на слабост. Во меѓувреме, растечката побарувачка за метали во енергетската транзиција и ограничената понуда ги претворија европските рударски акции во нешто што мора да се задржри (must-hold), а дури и дефанзивниот здравствен сектор почнува да привлекува инвеститори, бидејќи намалените грижи околу цените на лекови и тарифните ризици се надополнуваат со примамливи проценки.

Зголемување на заработката

Аналитичарите очекуваат растот на европските профити конечно да го затвори јазот со САД, откако заостануваше од 2023 година. Компаниите од индексот Stoxx 600 се очекува да објават скок од 11 oтсто во профитите следната година, додека заработката на S&P 500 е проектирана да порасне за 13 отсто во 2026 година, според податоци собрани од „Блумберг интелиџенс“.

Сепак, некои учесници на пазарот велат дека оптимизмот за Европа можеби е претеран. Постојат закани од трајна политичка неизвесност во Франција, прашања околу ефектот од германските стимулации и растечката конкуренција од Кина во клучни индустрии како потрошувачки добра и автомобилска индустрија.

„Европските акции се соочуваат со висок ризик во очекувањата за заработка следната година,“ рече Марина Заволок, главен стратег за европски акции во „Морган Стенли“. „Сметаме дека проекциите на аналитичарите се преголеми и постои висок потенцијал за намалувања.“

Вредносна привлечност

Добрата вест за европските акции е што тие остануваат релативно евтини дури и по растот оваа година. Индексот Stoxx 600 се тргува со попуст од 35 отсто во однос на S&P 500 врз основа на идните односи цена/заработка. Тоа значи дека дури и мало зголемување на профитите по речиси нултиот раст во 2025 година може да биде доволно за да го однесе пазарот до нови врвови.

Bloomberg

Паричните текови исто така сугерираат дека инвеститорите остануваат оптимисти. Европските фондови за акции привлекоа околу 52 милијарди долари оваа година, што е остар пресврт од одливи од 66 милијарди минатата година, според бројки од „Бенк оф Америка“.

„Во јануари ќе има одредена распределба кон пазари надвор од САД,“ рече Локс од „Бенк од Америка“. „Но понатаму сè ќе зависи од перформансите. Ако Европа може да демонстрира убедливи резултати, тогаш парите ќе дојдат.“