Анкета: ЕЦБ ќе ја зголемува каматата, врв од 3,25 отсто во мај

Повторно зголемување на каматните стапки од 50 базични поени се приближува од Европската централна банка, чија битка со постојаната инфлација ќе ги зголемува трошоците за задолжување до мај, покажува анкетата на економистите што ја спроведе „Блумберг“.

Испитаниците очекуваат каматната стапка на депозитите потоа да се одржи на 3,25 проценти за околу една година - додека заладената економија не донесе серија намалувања од четврт поен, што ќе започне во јуни 2024 година.

И покрај досегшниот раст на каматната стапка од 250 базични поени - најагресивното затегање на монетарната активност во историјата на ЕЦБ - повеќе од половина од аналитичарите сметаат дека официјалните лица сè уште стојат зад кривата во справувањето со најлошиот скок на цените во еврозоната досега. Само една третина се загрижени дека креаторите на политиката ќе одат предалеку.

Првиот состанок за политиката на ЕЦБ во 2023 година е следната недела и речиси сигурно ќе го испорача зголемувањето за половина поен што го вети претседателката Кристин Лагард во декември. Резултатите од истражувањето сугерираат дека по февруари функционерите нема да бидат склони кон олеснување – иако има забавување на инфлацијата, цените на енергијата тонат, а Федералните резерви размислуваат за намалување на сопствениот циклус на зголемување на стапките.

Лагард и нејзините колеги сигнализираат дека идентичен потег е навистина веројатен во март - при што пазарите на пари го сметаат тоа за најверојатен исход. Некои членови на 26-члениот Управен совет, сепак, велат дека претпочитаат попостепен пристап. Четворица од 46 анкетирани економисти забележаа само чекор од четвртина поен тој месец.

„Фокусот на состанокот во февруари ќе биде ставен на сигналите за состанокот во март“, рече Јуси Хилјанен, раководител за европски макро и истражувања со фиксен приход на СЕБ. „Ризикот е дека дури и мало омекнување би можело да предизвика претерано толкување од страна на пазарите“.

Инфлацијата можеби повторно се спушти на едноцифрена, но таа останува многу поблиску до 10 проценти отколку до целта на ЕЦБ од 2 проценти. Официјалните лица, во меѓувреме, го префрлаат својот фокус на основниот мерач што ги исклучува трошоците за храна и енергија и кој достигна рекорд во декември.

„Најголемиот предизвик за Управниот совет ќе биде да го балансира фактот дека вкупната инфлација сега паѓа и може да го направи тоа доста брзо поради пониските цени на енергијата, со фактот дека базичната инфлација сè уште расте“, рече Вероника Рохарова од „Кредит Суис“ (Credit Suisse). За ЕЦБ „второто ќе биде поважно“.

И покрај тоа што економијата оди подобро отколку што се стравуваше кон крајот на минатата година - благодарение на падот на цените на природниот гас, владината помош за домаќинствата и бизнисите и ублажувањето на понудата - две третини од испитаниците сè уште очекуваат рецесија. Проценките за кумулативната загуба се движат од 0,3 до 1,4 проценти.

Но, тоа нема да ги спречи креаторите на политиките, кои долго време тврдеа дека секој пад ќе биде плиток без значајно амортизирање на цените, да продолжат да ја отстрануваат поддршката.

Што велат од Блумберг економикс

„Ако главниот двигател на економската перспектива во 2022 година беше енергетската криза, во 2023 година тоа веројатно ќе биде одговорот на ЕЦБ на неа. Повисоките проектирани каматни стапки значат дека го ревидиравме надолниот раст во втората половина на 2023 година - најголемиот ризик во моментов е дека монетарната политика има поголемо влијание врз економијата отколку што очекуваат инвеститорите“.

- Џејми Раш и Маева Коусн

ЕЦБ треба да открие повеќе детали следната недела за плановите да го намали своето портфолио на обврзници од 5 илјади милијарди од март. Процесот ќе започне со тоа што функционерите ќе дозволат одреден долг да доспее, наместо да ги реинвестираат приходите како што прават сега.

Економистите прогнозираат дека почетната граница на отповикување - поставена на 15 милијарди евра месечно до јуни - ќе се зголеми за 5 милијарди евра во третиот квартал и повторно околу крајот на годината, задржувајќи се на 25 милијарди евра до 2024 година. Тие предвидуваат директна продажба на обврзници некаде во иднина.

Околу три четвртини од испитаниците очекуваат ЕЦБ да ги намали залихите на јавниот сектор, корпоративните и покриените обврзници пропорционално на нејзините акции. Четири предвидуваат фокус на долгот на јавниот сектор, додека три гледаат предност за хартии од вредност издадени од приватниот сектор.

Економистите се поделени околу тоа дали приходите од доспеаните државни обврзници ќе се реинвестираат во хартии од вредност издадени од таа земја или низ целиот регион. Последната стратегија веќе се користи за пандемичното портфолио на ЕЦБ, што овозможува попргав одговор на нападите на пазарниот стрес.

Се очекува билансот на ЕЦБ да се намали од нешто помалку од 8 илјади милијарди евра во моментов на 6,9 илјади милијарди евра на крајот на годината, 6,15 илјади милијарди евра на крајот на 2024 година и 5 илјади милијарди евра на подолг рок.