Нафтата поскапе додека САД ја разгледуваат иранската понуда, Ормускиот теснец затворен

Нафтата благо поскапе додека трговците ги проценуваа следните чекори кон мировни разговори за војната со Иран, при што САД разговараат за предлог од Техеран, додека клучниот Ормуски теснец останува речиси непрооден.

Брент се тргуваше близу 109 долари за барел, по раст од 2,8 отсто во понеделникот, додека Вест Тексас беше над 97 долари. Американскиот претседател Доналд Трамп свика состанок за разгледување на предлогот, но ги задржа „црвените линии“ за каков било договор за крај на војната, вклучително и спречување на Техеран да дојде до нуклеарно оружје.

Примирјето во голема мера се почитува од почетокот на април, но блокадата на Ормускиот теснец од Иран и САД го намали дневниот сообраќај низ водениот премин речиси на нула. Затворањето ги задуши тековите на сурова нафта, природен гас и нафтени деривати, што ги зголеми цените на енергенсите и ги засили стравувањата од инфлаторна криза.

„И натаму преовладува очекувањето дека протокот ќе почне да се нормализира во текот на мај и јуни, што помогна цените донекаде да останат под контрола“, изјави Ребека Бабин, виш енергетски трговец во „ЦИБЦ“(CIBC Private Wealth Group). „Но времето истекува. Секој ден ја затегнува физичката понуда, ги троши резервните капацитети и го зголемува ризикот од поизразени нагорни движења.“

Иранските медиуми во неделата објавија дека министерот за надворешни работи Абас Арагчи ќе му пренесе на Пакистан, кој посредува во мировните разговори, дека конфликтот може да заврши ако САД ја укинат поморската блокада, се согласат на нова правна рамка за сообраќајот низ теснецот и гарантираат дека нема да има идни воени дејства против Иран.

Трамп и неговиот тим за национална безбедност се скептични кон иранскиот предлог, но ќе продолжат со преговорите, а Белата куќа веројатно ќе даде одговор и контрапредлози во наредните денови, објави „Волстрит журнал“, повикувајќи се на неименувани американски претставници.

Американскиот претседател изјавил дека Техеран не е подготвен да ги прифати неговите клучни барања за прекин на збогатувањето ураниум и обврска никогаш да не произведе нуклеарно оружје, според извештајот.

Американската блокада продолжува да врши притисок врз Ормускиот теснец

Извор:  US Department of Defense April 13 press conference, Flanders Marine Institute (2026)

Државниот секретар Марко Рубио посочи дека Иран и натаму сака да ја задржи контролата врз Ормускиот теснец, додавајќи дека САД не прифаќаат Техеран да управува со тој клучен морски премин, во интервју за „Фокс њуз“ емитувано во понеделникот. Пред војната, околу една петтина од светската нафта и течниот природен гас минуваа низ тесниот воден премин.

Два танкери поврзани со Иран, кои американските сили ги пресретнаа кај Шри Ланка минатата недела како дел од блокадата, се чини дека го запреле движењето кон запад во Индискиот Океан и се вратиле назад. Американската поморска блокада на бродови што пловат кон и од иранските пристаништа почна на 13 април и досега оттурна десетици пловила.

Иран брзо останува без капацитети за складирање сурова нафта, што отвора можност да биде принуден дополнително да го намали производството, наведува аналитичката компанија „Кплер“ (Kpler). Американскиот министер за финансии Скот Бесент во објава на социјалните мрежи наведе дека иранската нафтена индустрија „почнува да го запира производството“ поради блокадата.

„Пазарите на фјучерси ја вградуваат можноста за продолжено затегнување на понудата, а геополитичките ризици остануваат високи“, изјави Лин Тран, пазарен аналитичар во „Икс-ес“ (XS.com) во Хо Ши Мин, Виетнам.

Сепак, „секој позначаен напредок во преговорите би можел да предизвика остра корекција“, додаде таа.