Европскиот гас скокна 34 отсто по запирањето на погоните на течен гас во Катар

Европските цени на природниот гас скокнаа за дури 34 отсто поради неизвесноста колку долго ќе бидат запрени извозите од најголемата светска фабрика за течен гас - ЛНГ во Катар и какво влијание ќе има тоа врз глобалните енергетски резерви.

Референтните фјучерси пораснаа втор ден по ред, додека Кина, најголемиот светски увозник на ЛНГ, ги повика сите страни во конфликтот со Иран да овозможат безбедно минување на бродовите низ Ормускиот Теснец. Високи претставници од гасната индустрија изјавија дека Кина врши притисок врз иранските власти да избегнат потези што би го нарушиле извозот на катарски гас, објави „Блумберг“.

Постројката на „Катар енерџи“ (QatarEnergy), која учествува со околу една петтина во глобалната понуда, беше запрена во понеделникот по напад со ирански дрон. И пред запирањето, проширувањето на војната на Блискиот Исток практично го затвори Ормускиот Теснец, клучна извозна рута за Катар.

Европските цени се повисоки за околу 70 отсто од затворањето во петокот, со ниво на ценовна волатилност каква што не е забележана од енергетската криза во 2022 година. Европа влегува во последната фаза од зимата со значително испразнети гасни складишта, што може дополнително да ја засили конкуренцијата за глобалните количества во претстојната сезона на полнење резерви.

Европските цени на гасот скокнаа повеќе од 30 отсто во вторникот

ИЦЕ

Ситуацијата го загрозува европското полнење на складиштата, бидејќи потенцијалната конкуренција со други региони за пратки на течен природен гас ги проширува ценовните разлики. Летниот гас во Европа премина во значителна премија во однос на договорите за следната зима, што го прави неисплатливо складирањето на горивото за трговците.

„Очекуваме значителна ценовна волатилност во наредните денови додека учесниците на пазарот го проценуваат влијанието од изгубеното производство врз сопствените портфолија за снабдување“, изјави Рос Вајено, заменик-директор и водечки аналитичар за краткорочни ЛНГ-анализи во „Ес енд Пи“ (S&P Global Energy). „Купувачите што најагресивно ќе настапат на спот-пазарот во блиска иднина најверојатно ќе бидат од азиско-пацифичките пазари.“

Трговците исто така ја преиспитуваат сериозноста на нападите врз катарската постројка, што претставува едно од најзначајните непланирани запирања во индустријата досега.

Најголемото прашање за пазарот е колку долго ќе траат борбите. САД испратија спротивставени пораки за времетраењето на војната, при што претседателот Доналд Трамп вети дека ќе направи „сè што е потребно“.

Трката по алтернативи веќе започна, при што Тајван и Јужна Кореја се меѓу земјите што бараат други извори, бидејќи клучниот гас за производство на електрична енергија е доведен во прашање. Во исто време, кинески купувачи на гас изјавија дека Пекинг врши притисок врз Техеран да го одржи Ормуз отворен.

Аналитичарите на „Голдман Сакс“ (Goldman Sachs Group Inc.) ја зголемија прогнозата за европските цени на гасот за април 2026 година на 55 евра за мегават-час, од претходните 36 евра. Бидејќи поголемиот дел од катарскиот ЛНГ оди кон Азија, аналитичарите, меѓу кои и Саманта Дарт, очекуваат азиските спот-цени да пораснат во однос на европските.

Стравувањата од прекини во снабдувањето се одразуваат и на пазарот на опции. Имплицираната волатилност кај европските референтни фјучерси, мерка за цената на договорите за деривати, скокна на највисоко ниво од летото 2023 година, сигнализирајќи доминантно нагорно расположение на пазарот.

„Безбедноста на снабдувањето повторно може да стане проблем за Европа“, изјави Хјберт Вигевено, извршен директор на швајцарската компанија МЕТ (MET Group).

Холандските фјучерси за следниот месец, европскиот референтен показател за гасот, пораснаа за 26 отсто, на 55,96 евра за мегават-час, во 9:28 часот во Амстердам.