Саботното утро беше обележано со нагла ескалација на конфликтот на Блискиот Исток, откако САД и Израел заеднички изведоа напад врз Иран. Веста предизвика силни реакции на глобалните пазари, особено во енергетскиот сектор, имајќи ја предвид стратешката важност на регионот за снабдување со нафта и гас. Во продолжение, анализираме како овие настани се одразија врз регионалните пазари на капитал.
Негативни реакции во регионот
Регионалните пазари на капитал забележаа негативни реакции, следејќи го трендот на пад присутен и на глобалните берзи. Иако настаните не се директно поврзани со економските фундаменти на регионот и, освен можни енергетски шокови во случај на понатамошна ескалација или затворање на Ормускиот теснец, не би требало да имаат непосредно влијание врз локалните економии, доминантниот пазарен сентимент се покажа како клучен двигател. Како и на други места, инвеститорите на регионалните пазари вградуваат премија за ризик поврзана со неповолно геополитички сценарио, што јасно се одразува на движењето на водечките берзански индекси.
Најсилни реакции беа забележани кај најликвидните пазари и индекси. SBITOP и CROBEX10 го предводат падот, главно поради поголемиот обем на тргување и побрзото пренесување на глобалните шокови во цените на имотот. Поголемата ликвидност исто така значи и поголема чувствителност на промените во перцепцијата на ризикот, бидејќи институционалните инвеститори во такви околности побрзо ги прилагодуваат портфолијата.
Во Хрватска сите компоненти на индексите забележаа пад од околу еден до четири отсто. Најизразен негативен придонес дадоа „Адрис“ групацијата и „Подравка“, со пад од околу 4 отсто, додека „Атлантик“ и „Хрватска поштенска банка“ забележаа помали корекции, задржувајќи се на загуби помали од еден отсто. Таквата дисперзија укажува на поизразена продажна активност кај ликвидните изданија, додека дефанзивните акции засега покажуваат релативна отпорност.
Слична динамика беше присутна и на словенечкиот пазар, каде продажниот притисок беше концентриран во енергетскиот и финансискиот сектор. Најголем негативен придонес во индексот дадоа „Петрол“, пристаништето „Копер“ и финансиските институции, што е во согласност со општото зголемување на перцепцијата на ризикот и чувствителноста на овие сектори кон промените во очекувањата поврзани со каматните стапки и цените на енергентите. Вкупно гледано, регионалните пазари одразуваат претежно одбранбено позиционирање на инвеститорите и краткорочно намалување на склоноста кон ризик.
За остатокот од регионот, ситуацијата е малку поинаква. Ликвидноста на пазарите сè уште останува ниска, како што е вообичаено за помалите берзи, што значи дека ефектот од геополитичкиот шок и промените во сентиментот сè уште не се одразени целосно на цените. Пазарите со помал обем на тргување покажуваат побавна реакција, па иако инвеститорите можеби чувствуваат зголемен ризик, тој се одразува само делумно во цените. Во такви услови волатилноста е помала, но сепак постои ризик од нагли движења ако ситуацијата брзо ескалира или ако се појават шокови во клучните сектори, како енергијата, па реалниот ефект од војната се почувствува и во регионот.
Краткорочните движења на пазарите претежно одразуваат одбранбено позиционирање на инвеститорите и склоност за намалување на изложеноста на ризичен имот. Иако директни нарушувања не би требало да се забележат на фундаменталните показатели на локалните економии, пазарите веројатно ја ценат можноста за понатамошна ескалација и ги прилагодуваат цените според пооптимистички или песимистички сценарија. За долгорочните инвеститори, важно е да се има предвид дека секој ваков конфликт прво кулминира со корекција, а по неколку недели или месеци пазарите се опоравуваат и забораваат на истиот. Пример за тоа е војната во Украина, која трае веќе 4 години, а неодамна пазарите речиси целосно ја заборавија.
