Како приватни фирми стануваат дел од германската воена машина

Пристаништето во Бремерхафен во Германија, на брегот на Северното Море, најголемото европско пристаниште за транспорт на автомобили, минува низ модернизација вредна 1,35 милијарди евра (1,6 милијарди долари). Оваа инвестиција, која е финансирана од државата, не е наменета за извоз на поголем број возила на „Мерцедес“ и „Фолксваген“, туку за зајакнување на пристаништата за товар и транспорт на воена опрема, како што се тенковите „леопард“ тешки 60 тони, до евентуални фронтовски линии во иднина.

Средствата се предвидени во буџетот на Германија за 2026 година и се дел од пошироките напори на најголемата европска економија да се подготви за можен воен конфликт. Во случај на напад врз Европа, централната позиција и индустриските капацитети на Германија ѝ даваат стратешка улога во снабдувањето на силите со воена опрема.

Меѓутоа, германската војска сама не може да ја изврши таа задача, па се потпира на приватниот сектор за да ги пополни капацитетите. Тоа вклучува и компании како „БЛГ Логистикс“, која управува со товарот во Бремерхафен.

Одлуката за инвестиции во пристаништето за „БЛГ Логистикс“ претставува пресвртница за компанијата, изјави извршниот директор на компанијата, Матијас Магнор. Тој додаде дека преговорите се одвиваат во позитивен правец и дека се надеваат дека првите значајни инвестиции ќе можат да се реализираат уште оваа година.

Иако компаниите се подготвени да ѝ обезбедат на германската војска транспорт и услуги за складирање, пречките сè уште се големи. Покрај проблемите со патиштата и железницата - околу 5.000 мостови бараат поправка - Бундесверот не е организиран за јавно-приватни партнерства во обем кој би бил потребен за брза масовна мобилизација во случај на напад врз НАТО сојузник.

Како последица на наследството од Втората светска војна, во Германија цивилните и воените структури долго време беа строго раздвоени. Така, Бундесверот има сопствена логистичка команда и само припадници на војската можат директно да ја доставуваат опремата на бојното поле. Меѓутоа, овие ограничувања постепено се менуваат.

„Покренавме процеси што ја менуваат парадигмата“, изјави германскиот министер за одбрана Борис Писториус на 22 април, претставувајќи нова воена стратегија. „Сите мора да прифатиме дека мирот, слободата, просперитетот и толеранцијата повеќе не можат да се земаат здраво за готово, туку мора да се бранат.“

Пред Германија сè уште стои долг пат. Војската ангажира услуги од приватниот сектор преку сложени процедури кои се целосно прилагодени на воениот систем и често се нејасни за надворешните партнери. Надлежните институции не се склони кон директна размена на идеи или информации со потенцијални партнери, делумно за да се избегне давање предност на одредени понудувачи.

Пример за тоа е агенцијата на Бундесверот за набавки BAAINBw, која нема директни контакти со компаниите. Наместо тоа, целата комуникација се одвива исклучиво преку платформи за јавни набавки, наведува портпарол на оваа организација.

Владата се обидува да се отвори повеќе за соработка со цивилни фирми. Основата на тој пристап е таканаречениот „Оперативен план за Германија“, а првиот ваков план е изработен во март 2024 година. Тој документ го дефинира начинот на кој приватниот сектор може да се вклучи во одбраната на национално ниво и во рамки на соработка со сојузниците во случај на напад, вклучително и логистичка поддршка за снабдување на стотици илјади војници.

Планот има ознака за доверливост и логистичките компании имаат увид само во негови делови. Тоа, иако е разбирливо од безбедносни причини, им отежнува на приватните фирми точно да разберат како можат да учествуваат.

Bloomberg

Развојот на воениот сектор во Германија подразбира подготовка на обемна документација, а компаниите мора да доставуваат детални податоци за возниот парк, складишните капацитети и вработените, додека за возврат добиваат малку транспарентни информации, вели Нилс Беук, заменик-директор на германското логистичко здружение ДСЛВ (DSLV).

Тој наведува дека војската сака поблиска соработка со логистичкиот сектор и дека многу компании се заинтересирани, но дека им е потребен подобар пристап до информации и контакти за да можат поефикасно да учествуваат.

Во пракса, преземањето поголем дел од логистичките работи би им овозможило на компаниите да го зголемат обемот на бизнис, а на војската, која има недостиг од кадар, да се фокусира на клучните борбени задачи.

Потребата од соработка е очигледна. Капацитетите на германската војска со децении бea намалувани, бидејќи се сметаше дека конфликтите меѓу државите се главно минато, особено по крајот на Студената војна и обединувањето на Германија. Тоа кулминира со укинување на воениот рок во 2011 година, што сега би можело делумно да се промени, и покрај бројни контроверзии.

Овој пресврт е поврзан со промените во германската одбранбена политика по 2022 година, кога Русија ја започна целосната инвазија на Украина. Дополнителен поттик даде и политиката на САД и најавите за можно намалување на американското воено присуство во Европа, што ја поттикна Германија да го забрза зајакнувањето на одбраната.

Компанијата „БЛГ Логистикс“, која претходно повремено работеше за американската војска и НАТО, од тогаш целосно го промени пристапот и сега посериозно размислува за долгорочна поддршка на Бундесверот.

Германската логистичка компанија „Фиге Логистикс“ исто така се вклучи во овој сегмент. Со 22.000 вработени и магацински простор што би можел да опфати повеќе од 600 фудбалски терени, оваа компанија може да даде значајна поддршка на Бундесверот. Нејзините локации се стратешки позиционирани блиску до главни патишта, пристаништа и аеродроми, а располага и со дополнително земјиште за иден развој.

Во октомври минатата година, таа основа посебна поврзана компанија, „Целерокс Логистикс Солушнс ГмбХ“, која се занимава со работа за војската и итните служби.

„Не сакаме да складираме гуми за оклопни возила покрај гумени бонбони, едноставно од оперативни причини“, изјави Михaел Кваден, директор на новата фирма и резервен офицер на Бундесверот.

Сè уште останува прашањето како точно се доаѓа до носителите на одлуки во Германија. „БЛГ Логистикс“ направил листа на тоа што може да понуди во кризно сценарио, вклучувајќи повеќе од 70 обучени возачи на тенкови во Бремерхафен кои претходно работеле за американската војска. Компанијата располага и со 1.500 железнички вагони и седум копнени терминали што би можеле да служат за распоредување на сили и опрема.

 

Бидејќи не постоела јасна процедура за соработка, компанијата самата презела иницијатива и се обидела да воспостави контакти во Берлин. Во тој процес, од БЛГ сфатиле дека германското Министерство за одбрана функционира поинаку од деловниот свет и дека формалните процедури имаат предност пред дијалогот и брзите решенија, вели директорот Матијас Магнор.

Сепак, Германија се обидува да овозможи подобра соработка со приватните логистички фирми и комуникацијата постепено се подобрува. Михaел Кваден од „Целерокс“ смета дека одбранбениот сектор сè повеќе ќе зависи од капацитетите и знаењето на логистичките компании.

Според него, снабдувањето мора да се гледа како дел од поширока стратешка слика. „Логистиката е клучна“, изјави тој. „Политичките и воените носители на одлуки мора да знаат кога има смисла привремено да се прекинат борбените дејства, кои трошат огромни ресурси, за да се обезбеди снабдување на населението со основни потреби.“