Нови американски царини за 60 држави - погледнете ја целата листа

Американскиот претседател Доналд Трамп воведе нов пакет царини на увозот од најголемиот дел од трговските партнери на Соединетите Американски Држави, со што неговата администрација прави најзначаен чекор досега во обновувањето на протекционистичката трговска политика, откако претходниот тарифен режим беше поништен од Врховниот суд. Новите давачки, кои стапија во сила на полноќ по њујоршко време, ќе се движат меѓу 10 и 12,5 проценти, а се воведуваат врз основа на истрага според членот 301 од Законот за трговија од 1974 година, во која американските власти заклучиле дека околу 60 економии не презеле доволно мерки за спречување на присилната работа во своите синџири на снабдување, што, според Вашингтон, им нанесува штета на американските работници и компании.

Според новите правила, увозот од земјите за кои САД оцениле дека имаат законска рамка за забрана на производи изработени со присилна работа, но дека таа не се спроведува доволно ефикасно, ќе биде предмет на царина од 10 проценти. Во оваа група се наоѓаат Мексико, Велика Британија, Канада и Индија, при што Индија доби пониска стапка од првично најавените 12,5 проценти. За производите од Европската Унија и Тајван царината нема да надмине 10 проценти, додека за Јапонија, Швајцарија и Јужна Кореја максималната стапка ќе биде ограничена на 12,5 проценти, во согласност со трговските договори што овие земји ги имаат склучено со САД. За десетици други држави ќе важи царина од 12,5 проценти, а во одредени случаи на неа ќе може да се додаваат и други веќе постојни давачки.

Администрацијата предвидела и повеќе исклучоци. Од новите царини ќе бидат изземени производи што не можат да се произведуваат во САД или чие дополнително оданочување би предизвикало пошироки нарушувања во американската економија. Исклучени се и горивата, храната, ѓубривата, автомобилите, металите и лековите, бидејќи за нив веќе важат посебни секторски тарифи. Дополнително, производите што се опфатени со северноамериканскиот трговски договор меѓу САД, Канада и Мексико нема да бидат предмет на новите мерки. Новите правила нема да важат ниту за стоката што веќе била натоварена на бродови пред нивното стапување во сила.

Американскиот трговски претставник Џејмисон Грир изјави дека САД речиси еден век спроведуваат забрана за увоз на производи поврзани со присилна работа и дека сега е време и нивните трговски партнери да воведат и доследно да применуваат слични стандарди. Од Белата куќа, пак, нагласуваат дека новите мерки не претставуваат едноставна замена за тарифите што беа укинати од Врховниот суд, туку дел од поширока стратегија што била подготвувана со месеци, а нивното стапување во сила токму сега има цел да избегне правен и деловен вакуум по истекот на привремената глобална царина од 10 проценти.

Новите царини на Трамп

САД ќе наплатуваат царини од 10 до 12,5 отсто на увозот од повеќето свои главни трговски партнери

  Bloomberg

Новите царини предизвикаа негативни реакции кај повеќе американски сојузници и трговски партнери. Нов Зеланд оцени дека одлуката е разочарувачка, но очекувана, имајќи предвид дека Трамп уште во изборната кампања најавуваше агресивна тарифна политика. Австралија ги нарече мерките неоправдани и спротивни на договорот за слободна трговија со САД, додека Сингапур порача дека нема економско оправдување за нивното воведување. Јапонија, пак, побара дополнителни уверувања дека новите давачки нема да бидат во спротивност со трговскиот договор што двете земји го постигнаа минатата година. И покрај критиките, ниту една од овие држави засега не најави непосредни реципрочни мерки.

Американската администрација во меѓувреме разгледува илјадници барања за дополнителни ослободувања од царините, а според официјални претставници, некои од нив би можеле да бидат одобрени врз основа на билатерални договори и преземени обврски од поединечни земји. Истовремено продолжуваат и други трговски истраги, меѓу кои и онаа за прекумерните производствени капацитети кај американските партнери, што остава можност во наредниот период да бидат воведени и нови царини што би се надоврзале на сегашните.

Економските аналитичари оценуваат дека непосредното влијание врз просечното царинско оптоварување нема драматично да се промени, бидејќи новите мерки во голема мера ги заменуваат претходните тарифи. Сепак, тие предупредуваат дека неизвесноста останува висока, особено ако во следните месеци бидат воведени дополнителни ограничувања. Тоа би можело повторно да го зголеми притисокот врз глобалната трговија, да ги зголеми трошоците за американските увозници и потрошувачи и да придонесе за повисока инфлација, особено во услови кога цените на енергентите и храната веќе се под дополнителен притисок.