Јапонија прво ја разбесни, а сега многу се труди да ја смири Кина во врска со Тајван

Јапонија презема широки дипломатски напори за ублажување на тензиите со Кина откако коментарите на премиерката Санае Такаичи за Тајван предизвикаа остра реакција од Пекинг, што предизвика стравувања од прекин на економските врски.

Министерот за надворешни работи Тошимицу Мотеги денеска им рече на пратениците дека Токио работи на повеќе фронта за да ги разјасни изјавите на Такаичи, вклучувајќи и испраќање висок дипломат во Пекинг. „Нашиот став јасно се пренесува на различни нивоа“, рече Мотеги.

 

Такаичи го потресе Пекинг со тоа што стана прв актуелен јапонски лидер во последниве децении што јавно ја поврза кризата во Тајванскиот Теснец со евентуално распоредување јапонски трупи, поттикнувајќи го Пекинг да преземе низа економски одмазди и закани за натамошни одмазднички мерки. Кина побара од Такаичи да ја повлече својата изјава, додека државните медиуми денеска ги критикуваа нејзините коментари, велејќи дека тие „звучат како силно предупредување дека повторно се повикуваат милитаристичките демони на Јапонија “.

Пекинг ги предупреди кинеските граѓани да не патуваат во Јапонија, потег што веќе натера најмалку две државни туристички агенции да ги откажат групните резервации направени со месеци однапред, според луѓе запознаени со ова прашање. Државните медиуми објавија дека Кина направила подготовки за „суштинска и значајна одмазда“.
Мотеги рече дека Јапонија внимателно ги следи потезите на Кина и ќе преземе соодветни чекори ако е потребно.

Зборувајќи на попладневниот брифинг, Мотеги ја нагласи важноста од одржување на комуникацијата меѓу Јапонија и Кина на сите нивоа. Тој додаде дека очекува извештај по состанокот меѓу Масааки Канаи, службеникот на Министерството за надворешни работи задолжен за прашањата од Азија и Океанија, и неговиот кинески колега Лиу Џинсонг во Пекинг.

„Мерките што ги објави Кина ја обесхрабруваат билатералната размена на луѓе и се спротивни на пошироката насока на билатералните односи договорени претходно“, рече Мотеги. „Важно е да има комуникација меѓу приватниот и јавниот сектор на различни нивоа што опфаќаат голем број области“.

Портпаролката на кинеското Министерство за надворешни работи, Мао Нинг, на редовниот брифинг изјави дека Пекинг јасно ставил до знаење за време на состанокот меѓу Канаи и Лиу дека забелешките на Такаичи ги кршат меѓународното право и основните норми. Кина ја повика Јапонија да ги повлече коментарите на Такаичи, да ги запре „провокациите“ за прашања поврзани со Кина и да ги одржи темелите на билатералните врски, рече Мао.

Откако избувна спорот, вооружени бродови на кинеската крајбрежна стража испловија низ спорните води контролирани од Јапонија во близината на ненаселените острови што и двете земји ги сметаат за свои во Источнокинеско Море.

 

Министерот за одбрана Шинџиро Коизуми рече дека Јапонија внимателно ги следи воените случувања низ земјата и нагласи дека коментарите на Такаичи не сигнализираат никаква промена во долгогодишната позиција на Јапонија кон Тајван.

Претходните јапонски премиери генерално избегнуваа да дискутираат за импликациите од каков било конфликт околу Тајван поради чувствителноста на прашањето.

Такаичи ги бранеше своите коментари, велејќи дека таа навела неколку хипотетички сценарија и додаде дека владата ќе направи сеопфатна процена пред да утврди дали ситуацијата го исполнува прагот на настан што претставува „закана за опстанокот“.

„Кина недвосмислено стави до знаење дека Тајван е од клучен интерес. Јапонија беше свесна за оваа позиција, но Такаичи ги предизвика долгогодишните мудри и внимателни ставови давајќи директен одговор“, рече Казухико Того, доцент на универзитетот „Шизуока“ во Јапонија.

Премиерката во октомври беше избрана на функцијата од нејзината партија како националист што ќе покаже силно лидерство, а нејзиниот рејтинг досега остана висок, надминувајќи дури 80 проценти во некои анкети. Тоа ѝ остава малку простор за повлекување.

„Ако Кина врши притисок врз Јапонија со надеж дека ќе ја ослаби Такаичи, тоа веројатно ќе има спротивен ефект“, рече Кунихико Мијаке, поранешен јапонски дипломат што живее во Кина. „Внатрешнополитичката поддршка го напојува нејзиниот мотор“.

— Текстот е напишан со помош од Џејмс Мејгер и Лусил Лиу