Растат тензиите - кинески авиони блокираа радар на јапонски авиони

Кинески борбени авиони вчера за прв пат го блокираа радарот за контрола на оган на јапонските воени авиони, според Министерството за одбрана на Јапонија, инцидент што веројатно дополнително ќе ги разгори тензии меѓу Токио и Пекинг.

На денешната прес-конференција во раните утрински часови во Токио, јапонскиот министер за одбрана Шинџиро Коизуми даде детали за два сличаи кога кинески авиони J-15 повремено го блокирале радарот на јапонските борбени авиони F-15 над меѓународните води југоисточно од јапонската префектура Окинава.

„Исклучително е жално што се случил таков инцидент“, рече Коизуми. „Поднесовме жалба до кинеската страна и побаравме силна акција за да се спречи повторување на ваков настан.“

Најновиот инцидент дополнително ќе ги разгори тензиите меѓу двете нации предизвикани од коментарите на јапонската премиерка Санае Такаичи за Тајван минатиот месец, што е загрижувачко и за другите азиско-пацифички земји. Такаичи рече дека кинескиот напад врз Тајван би можел да значи „ситуација што го загрозува опстанокот“ за Јапонија, што во такво сценарио ефикасно имплицира можност Токио да ја распореди својата војска.

Во изјава на својот официјален профил на Вичет (WeChat), портпаролот на кинеската морнарица изјави дека авиони на Јапонските сили за самоодбрана постојано се приближувале и ја прекинувале обуката на нивните борбени авиони, сериозно загрозувајќи ја безбедноста на летот.

Depositphotos

 

Пекинг ја обвини Такаичи за мешање во нејзините внатрешни работи и издаде економски и дипломатски мерки, барајќи таа да ја повлече изјавата. Јапонската премиерка одби да ги повлече коментарите, тврдејќи дека нема промена во ставот на Јапонија, а тоа ги остави двете страни заглавени во дипломатски ќорсокак.

Во средата таа го повтори долгогодишниот став на Јапонија дека го разбира и почитува ставовот на Кина за Тајван, коментар што некои кинески корисници на социјалните медиуми го сметаа за обид да ја поништи нејзината неодамнешна изјава.

Првиот случај на кинески авион кој го блокирал радарот на јапонски F-15 се случил во период од три минути веднаш по 16:30 часот во саботата, според соопштението на министерството. Вториот се случил во период од околу 30 минути, околу два часа подоцна, насочен кон друг F-15, се вели во соопштението.

Авионите F-15 биле испратени за да проверат дали кинеските авиони лансирани од носач на авиони залутале во јапонскиот воздушен простор, се наведува во соопштението.

„Настаните од синоќа се загрижувачки“, рече австралискиот министер за одбрана Ричард Марлес во рамки на денешниот состанок со Коизуми во Токио. Неговиот јапонски колега го повтори ставот дека Јапонија ќе продолжи цврсто и смирено да реагира за да обезбеди мир и стабилност во регионот.

Depositphotos

 

Не е јасно дали кинескиот потег бил намерна акција преземена во контекст на тековниот спор или станува збор за неповрзан инцидент. Сепак, се чини дека постои преседан. Во претходната расправија меѓу Кина и Јапонија околу суверенитетот на ненаселените острови во Источнокинеското Море, во јануари 2013 година кинески брод го насочи својот радар за управување со оган на јапонски разорувач.

По коментарите на Такаичи за Тајван на 7 ноември Кина им советуваше на своите граѓани да не патуваат во Јапонија, испрати протестно писмо до Обединетите нации и се обрати до други земји за да ја потврдат поддршката за нејзиниот принцип „Една Кина“ (One China). Кон крајот на ноември американскиот претседател Доналд Трамп разговараше и со кинескиот лидер Шји Џјинпинг и со јапонската лидерка Такаичи во одделни телефонски разговори.

Токио ги повика САД да ѝ дадат поголема јавна поддршка на Такаичи поради фрустрацијата поради поддршката што ја доби за нејзините коментари за Тајван, објави „Фајненшл тајмс“ (Financial Times), цитирајќи го амбасадорот на Јапонија во Вашингтон.

Одделно, весникот „Јомиури“ (Yomiuri) во неделата објави дека јапонските компании се соочуваат со одложувања за добивање кинеска дозвола за увоз на минерали, вклучително и ретки метали, повикувајќи се на неколку неидентификувани владини претставници.

Такаичи досега не покажа јасен знак за преземање одмазднички мерки против Кина. Такаичи и министерот за надворешни работи Тошимицу Мотеги постојано повторуваат дека ставот на Токио останува во согласност со заедничката кинеско-јапонска изјава од 1972 година. Во заедничкото соопштение се вели дека Јапонија го разбира и го почитува ставот на Кина дека Тајван е „неотуѓив дел од нејзината територија“, без конкретно да се согласи со принципот „Една Кина“.