Корупциска афера во Украина: шефот на кабинетот на Зеленски си поднесе оставка

Моќниот шеф на кабинетот на украинскиот претседател Володимир Зеленски поднесе оставка откако беше вмешан во истрага за корупција. Андриј Јермак беше главен преговарач во мировните разговори, а неговата одлука доаѓа пред очекуваната посета на американска делегација во Киев во наредните денови.

„Ќе има рестартирање на кабинетот на претседателот на Украина“, рече Зеленски во видео објавено на Телеграм. „Благодарен сум на Андриј што секогаш ја претставуваше позицијата на Украина во преговарачкиот процес токму онака како што треба. Тоа секогаш беше на патриотска позиција. Но сакам да нема гласини или шпекулации.“

Оставката следеше по претресот на станот на Јермак од страна на антикорупциските истражители во петокот рано наутро. Иако властите не го објаснија претресот, тој дојде по веста за проширување на истрагата што опфаќа неколку министри и еден од поранешните деловни партнери на Зеленски. Јермак изјави дека целосно соработува со истрагата.

Отстранувањето на најдоверливиот и најконтроверзен соработник на Зеленски се случува во клучен момент за Украина, додека претседателот Доналд Трамп ги обновува дипломатските напори за ставање крај на целосната руска инвазија. Американската делегација предводена од секретарот за армија Ден Дрискол треба да започне нови разговори откако првичниот нацрт на планот понуди неповолни услови за земјата разурната од војната.

Зеленски рече дека во сабота ќе одржи консултации со потенцијални кандидати за замена на својот врвен советник. Не даде дополнителни детали за одлуката.

Јермак беше главен преговарач во разговорите со САД во Женева минатиот викенд, кои помогнаа да се преработат предлозите за да бидат поприфатливи за Киев и неговите западни, главно европски сојузници. Влијателното присуство на Јермак беше постојан дел од разговорите за ставање крај на руската инвазија, која трае веќе четврта година.

Но неговата оставка исто така го нагласува судирот меѓу внатрешниот круг на претседателот и антикорупциските агенции во земјата, кои беа формирани на инсистирање на западните поддржувачи на Киев.

Во меѓувреме, расте заморот кај донаторите на земјата и ризикот од недостиг на оружје и финансии кои се клучни за отпорот против Русија. Сето ова е засилено од неуспесите на фронтот.

Зеленски ја доби власта во 2019 година со ветување дека ќе ја искорени раширената корупција која ја мачи Украина со децении, а неговото воено лидерство во последно време е засенето од тензиите околу тоа колку сериозни се неговите напори во таа насока.

Полскиот премиер Доналд Туск во петокот на социјалните мрежи изјави дека „политичката криза во Киев“ е „фатална комбинација“, токму во моментот кога унгарскиот лидер Виктор Орбан е во Москва на средба со Владимир Путин. Се зголемуваат и прашањата околу улогата на американскиот претседателски пратеник Стив Виткоф, откако „Блумберг Њуз“ објави транскрипти од неговиот телефонски разговор минатиот месец со висок функционер од Кремљ кој го советувал како да му го претстави мировниот план за Украина на Трамп.

Виткоф треба да отпатува во Москва следната недела за разговори

Оставката на Јермак е најнова драма откако претседателот безуспешно се обиде да добие контрола врз Националното биро за борба против корупција (НАБУ) и Специјализираното обвинителство за борба против корупција (САПО) во јули. Обидот предизвика осуда од меѓународните сојузници и ги поттикна најголемите улични протести во Украина од почетокот на целосната руска инвазија во февруари 2022 година.

Агенциите возвратија со истрага насочена кон сојузниците на Зеленски. Резултатите од 15-месечната истрага открија дека поранешен деловен партнер на претседателот наводно бил во центарот на голема шема за извлекување пари од државна енергетска компанија.

Дел од средствата требало да се искористат за изградба на заштита на енергетската инфраструктура од руските воздушни напади. Тимур Миндич, кој помогна во управувањето со ТВ продукциската компанија што го катапултираше украинскиот лидер до слава како комичар пред неговата претседателска кандидатура, ја напушти земјата пред да биде уапсен.

Напорите за искоренување на корупцијата доведоа до разрешување на двајца министри и го инволвираа поранешниот заменик премиер Олексиј Чернишов, кој негира каква било вина.

Притисокот врз Зеленски да преземе побрзи мерки против корупцијата расте и од неговите западни финансиски поддржувачи и од домашната јавност.

Тој се соочи со бран на јавен гнев — вклучително и од пратеници од неговата владејачка партија — по скандалите и неговиот неуспешен обид да ги ослабне антикорупциските агенции. Јермак јавно не е обвинет за вмешаност во какво било незаконско дејство. Но неговата позиција кај Украинците создаде впечаток дека тој бил дел од процесот на одлучување.

Често гледан како го придружува Зеленски на високо-профилни патувања во странство, Јермак стекна огромно влијание во администрацијата, објави „Блумберг“ во 2024 година, повикувајќи се на луѓе блиски до кабинетот на претседателот. Зеленски тогаш ја отфрли критиката, опишувајќи го Јермак како „моќен менаџер“.