Орбан ќе се сретне со Путин - можно ли е решение за санкционираните руски рафинерии?

Унгарскиот премиер Виктор Орбан ќе се сретне со рускиот претседател Владимир Путин додека Русија размислува за продажба на санкционираните рафинерии што предизвикаа загриженост за недостиг од гориво низ Источна Европа.

Орбан рече дека денеска патува во Москва за да разговара за снабдувањето со сурова нафта и природен гас откако неодамна, преку претседателот Доналд Трамп, обезбеди ослободување од американските санкции за руската нафта. Тој рече дека ќе се дискутира и за војната на Русија против Украина.

Орбан зборуваше денеска, еден ден по разговорите со српскиот претседател Александар Вучиќ, чија нација се соочува со криза за гориво откако американските санкции ефикасно ја затворија НИС (NIS), која е во сопственост на „Газпром“ (Gazprom), единствената рафинерија во земјата. Кремљ потврди дека Путин треба денеска да се сретне со Орбан во Москва, според државната новинска агенција „Тас“ (Tass).

Унгарскиот премиер се упатува кон Москва во услови на засилени напори на Вашингтон за обезбедување мировен договор меѓу Русија и Украина, кој првично се базираше на план од 28 точки предложен од САД, но составен заедно со Русија. Се очекува претставникот на американскиот претседател Стив Виткоф следната недела да ја посети Москва.

Орбан долго време се обидуваше да се претстави како потенцијален посредник за завршување на војната, иако неговите самопрогласени „мировни мисии“ ги вознемирија сојузниците на Европската Унија (ЕУ). Минатиот месец Трамп објави план да се сретне со Путин на самитот во Будимпешта, но идејата беше отфрлена кога американскиот лидер заклучи дека во тоа време има мали шанси за напредок во завршувањето на борбите.

Орбан, кој меѓу лидерите од ЕУ генерално се смета за најпријателски настроен кон Кремљ, се обидува да ги искористи своите врски со Путин за потенцијално да ги преземе санкционираните руски енергетски имоти во Источна Европа. Тие вклучуваат рафинерии на „Лукоил ПЈСЦ“ (Lukoil PJSC) во Бугарија и во Романија, како и објектот на НИС.

Унгарија со задоволство би ја презела сопственоста во НИС, рече вчера Орбан, додавајќи дека секоја одлука е исклучиво на Србија. Претходно, министерот Гергели Гуљас рече дека унгарската енергетска компанија „Мол нирт“ (Mol Nyrt) веќе е во преговори со Србија за да ѝ помогне да се ослободи од сопственоста на „Газпром“ и да овозможи продолжување на протокот на гориво.

„Тие разговори се во тек“, рече Гуљас. „Интересот на НИС е руското сопствеништво да престане со оглед на тоа што тоа е причината за економските тешкотии поради санкциите. Шансата е во ‘Мол’.“

Унгарскиот премиер исто така има блиски врски со Трамп, кој е негов идеолошки сојузник и кој ја ослободи Будимпешта од санкциите на САД врз руската нафта, кои имаат цел да извршат притисок врз Путин да ја прекине неговата целосна инвазија врз Украина.

Другите не успеаја да изнудат и да добијат таква поволност.

Бугарија овој месец ја презеде контролата врз локалната рафинерија „Нефтохим“ (Neftohim) на „Лукоил“ и нејзината мрежа од 220 бензински пумпи за да го одржи протокот на гориво. Романија, која има рафинерија контролирана од „Лукоил“ и мрежа од повеќе од 300 бензински пумпи во сопственост на руската компанија, подготви закон што ќе ѝ овозможи да го стори истото тоа доколку се смета за потребно.

Вучиќ се мачи да ги убеди САД да одобрат ослободување од санкциите додека се обидува да направи баланс во надворешната политика помеѓу Западот и Русија. Тој се двоумеше да ја национализира рафинеријата НИС од загриженост да не го отуѓи Путин.

„Ние не сме комунисти, не земаме ничиј имот“, рече Вучиќ. „Русија избира кому сака да му го продаде бизнисот. ‘Мол’, Унгарија, арапските пријатели секогаш се добредојдени како инвеститори.“

Компаниите од Обединетите Арапски Емирати (ОАЕ) се меѓу оние со кои Русија преговара за уделот на „Газпром“ во НИС, рече Вучиќ на 25 ноември. За уделот на „Лукоил“ во Бугарија конзорциумот на азербејџанската државна компанија СОКАР (SOCAR) и турската приватна компанија „Џенгиз холдинг“ (Cengiz Holding) се сметаше за претпочитан купувач пред да се воведат санкциите од САД, иако „Мол“ исто така поднесе понуда.

Орбан овој месец го испрати Питер Сијарто, својот главен дипломат, во погодените земји за да разговараат за енергетската соработка.

Сијарто во средата беше во Белград за да ги увери Србите дека „Мол“, кој продолжува да увезува руска сурова нафта преку цевководот благодарение на ослободувањето од санкциите од САД, ќе ги зголеми резервите од нафта за да му помогне на својот сосед да избегне криза со горивото. Тој ја посети и Романија еден ден претходно, а неодамна беше во Бугарија за да разговара за потенцијални енергетски партнерства.