Унгарија бара 17 милијарди евра од ЕУ за одбрана

Унгарија ја зголеми својата побарувачка од фондовите на Европската Унија за одбрана на 17,4 милијарди евра, пари што владата вели дека ќе помогнат во модернизацијата на војската.

Во вторникот Министерството за економија на Унгарија издаде соопштение во кое се наведува дека побарувачката ја зголемиле над првичниот износ од 16,2 милијарди евра во рамките на програмата за безбедност на ЕУ за Европа, позната како SAFE, повикувајќи се на „реални потреби“ за модернизација на војската и на посветеноста на Будимпешта кон членството во ЕУ и НАТО.

Унгарската влада истакнува дека дополнителните средства ќе помогнат во намалување на каматните трошоци на долговите за земјата за околу 200 базични поени во однос на пазарното финансирање. Вкупните трошоци на Унгарија за камати на долговите моментално се највисоки во ЕУ како процент од бруто-домашниот производ (БДП).

Министерството за економија исто така најави дека првиот аванс од 15 отсто може да пристигне веќе во пролетта 2026 година, ако Европската комисија го одобри барањето на Унгарија. Тоа ќе помогне да се ублажат финансиските притисоци што земјата ги чувствува поради високите каматни трошоци и растечките потреби за финансирање.

Унгарија, под владеењето на премиерот Виктор Орбан, важи за земја со антиукраинска и проруска политика, што ја става во контекст на политички напнатите односи со ЕУ и НАТО. Унгарија е една од ретките земји во ЕУ што не ја сметаат Русија за директна закана за својата безбедност, додека земји како Полска и балтичките држави го гледаат руското ширење како сериозна опасност.

Европската Унија неодамна суспендираше речиси 20 милијарди евра помош за Унгарија, поврзувајќи ја со проблеми со владеењето на правото и корупција. Овие напнатости се засилени и со критиките што Орбан ги упатува кон Брисел, обвинувајќи ги европските институции за продолжување на конфликтот во Украина преку испраќање оружје и финансиска помош за Киев.

Рускиот агресивен став го загрижува целиот европски континент и е главниот поттик за создавањето на планот SAFE, кој има цел да ги зајакне одбранбените капацитети на Европската Унија. Орбан, сепак, има поинакво гледиште: не само што не ја смета Русија за закана туку и најави обезбедување „финансиска заштита“ од САД, што е потврдено од самите преговори со поранешниот американски претседател Доналд Трамп.

За Унгарија, оваа ситуација ја става во исклучителна позиција – земјата не може целосно да се потпира на ЕУ за финансиска поддршка, туку се надева на „големиот брат“ во форма на САД или Кина.

Со зголеменото барање за средства од ЕУ, Унгарија се обидува да обезбеди стабилност и модернизација на својата војска во услови на високи долгови и политички тензии. Впрочем, оваа одлука ќе има важни последици не само за унгарската економија туку и за геополитичката динамика во регионот и за идните односи меѓу Унгарија и другите членки на Европската Унија.