Луксузните акции паѓаат поради кризата на Блискиот Исток - дали треба да купувате?

Кога ќе се споменат Дубаи и Абу Даби, прво на што помислуваме веројатно е гламур, потоа стабилност, па патувања. Може и обратно. Во последните денови таа претстава се распрсна со бомбите. Местата што со децении беа симбол на глобален луксуз, сигурно засолниште на капиталот и потрошувачката на високата класа, се најдоа во центарот на ескалацијата на конфликтите на Блискиот Исток.

„Чалхуб груп“ (Chalhoub Group), која има 900 продавници во регионот и е увозник на брендови како „Версаче“ (Versace), „Џими Чу“ (Jimmy Choo) и „Сефора“ (Sephora) низ регионот, соопшти дека нивните продавници во Бахреин се затворени, додека на другите пазари, вклучувајќи ги ОАЕ, Саудиска Арабија и Јордан, останале отворени, иако присуството на вработените било „доброволно“.

Сопственикот на брендот „Гучи“ (Gucci), компанијата „Керинг“ (Kering SA), соопшти дека нивните продавници се привремено затворени во ОАЕ, Кувајт, Бахреин и Катар и дека се прекинати сите деловни патувања на Блискиот Исток. „Епл“ (Apple) ги затвори своите продавници на неопределено време.

Тоа не е ограничено само на луксузот. И масовниот сегмент ги приспособува своите деловни операции во регионот. „Амазон“ (Amazon) го затвори својот центар за исполнување нарачки во Абу Даби, суспендира испораки низ регионот и им наложи на вработените во Саудиска Арабија и Јордан да останат затворени.

Дубаи е исто така епицентар на најважните саеми за луксузни добра во светот. Часовниците „булгари серпенти“ беа претставени во ноември на Неделата на часовници во Дубаи. Walaa Alshaer/Bloomberg

Затворањето на воздушниот простор и откажувањето на летовите за Европа и други дестинации силно влијаат на луксузниот сектор, бидејќи секој настан што го нарушува патувањето никогаш не е поволен, особено кога станува збор за патувања од и во најбогатите делови на светот. Потрагата по луксузот секогаш бара околина во која купувачот се чувствува добро и, се разбира, безбедно.

Луксузниот сектор во тој дел од светот најмногу зависи од меѓународни туристи, особено од Русија, Саудиска Арабија, Кина и Индија. Покрај тоа, наглиот прекин на туристичките текови дополнително ќе ги погоди европските епицентри на луксузот, како Лондон, Париз и Милано, каде што блискоисточните купувачи традиционално трошат значителни суми.

„Картие“ претстави изложба на висок накит во паркот „Кетура“ само неколку дена пред да избувне конфликтот. Nathan Laine/Bloomberg

„Совршена бура“ макроекономски притисоци

На берзите реакцијата беше еднакво брза како воените удари. Акциите на ЛВМХ (LVMH), „Керинг“ (сопственикот на „Гучи“, „Ив Сен Лоран“) и сопственикот на  „Картие“ - „Ришемон“, паднаа помеѓу 4 и 5,7 отсто, додека инвеститорите проценуваат колку би можел продолжениот конфликт да влијае на туризмот и малопродажбата за патници, сектор што генерираше милијарди долари годишно.

Иако Блискиот Исток претставува релативно мал дел од глобалната потрошувачка на луксуз (меѓу 5 и 10 отсто), минатата година беше најбрзорастечки пазар, во моментот кога продажбата во Кина почна да покажува знаци на замор и кога вителот околу царините и зголемените цени на суровините минатата година дополнително го оптоварија секторот на луксузот.

Аналитичарот на „Блумберг Адрија“, Дино Стипиќ, вели дека додека почетокот на годинава ветуваше раст со приноси над 3 проценти, февруари и почетокот на март донесоа остар пресврт.

„Amundi Global Luxury ETF потона е во негативна територија, заклучно со 4 март и пад од шест проценти“, вели Стипиќ и додава дека овој фонд, кој го следи индексот S&P Global Luxury, што опфаќа околу 80 најголеми светски компании што се занимаваат со производство и дистрибуција на луксузни производи или нудат луксузни услуги, како што се ЛВМХ, „Ферари“, „Хермес“, „Ришемон“, „Дијагео“, „Есте Лаудер“, има континуиран опаѓачки тренд поради многу фактори, уште пред ескалацијата на конфликтот на Блискиот Исток.

 

 

„Ескалацијата донесе дополнителен притисок, бидејќи, освен што ја загрозува глобалната стабилност на патувањата, еднакво ја погодува и Кина како голем увозник на иранска нафта. Секоја закана за енергетската безбедност на Техеран ги зголемува трошоците за кинеската економија и дополнително ја исцрпува тамошната потрошувачка моќ.

Покрај тоа, иако американскиот Врховен суд неодамна го прогласи минатогодишното воведување царини за неважечко, Доналд Трамп како одговор на тоа воведе нови, глобални царини, чие спроведување создава дополнителна несигурност и директно го оптоварува секторот на луксуз.

Пазарот, кој до вчера се сметаше за светла точка за индустријата, сега станува извор на неизвесност за целиот сектор. Трговците ја следат ситуацијата и ги приспособуваат своите операции во регионот. Nathan Laine/Bloomberg

Сите овие фактори сега ги присилуваат инвеститорите да донесат клучна одлука: да се повлечат пред несигурноста или да го искористат овој па како ретка можност за влез по поволни цени.

Луксузните гиганти како швајцарскиот „Ришемон“ и „Своч“ (Swatch Group AG), кои се најмногу изложени на Блискиот Исток, го предводат падот, но има и такви што покажааа поголема отпорност.

„Вредноста на повеќето луксузни акции значително е коригирана, при што ЛВМХ, ‘Хермес’, ‘Ришемон’ и ‘Пандора’ моментално тргуваат со пониски P/E и EV/EBITDA мултипликатори во споредба со 2025 година, што одразува намалување на очекувањата и пад на секторската премија“, објаснува Стипиќ и додава дека исклучок се компании како „Ралф Лорен“, чии мултипликатори пораснаа над минатогодишните - „делумно поради поголемата изложеност на американскиот пазар и перцепцијата дека е помалку под влијание на американските царини, па инвеститорите моментално го гледаат како релативно дефанзивна опција во рамките на луксузниот сектор.“

 

 

Хотелските оператори исто така ги чувствуваат последиците: „Интерконтинентал“ (InterContinental Hotels Group Plc) има повеќе од сто хотели во регионот, а акциите паднаа и до 6,2 проценти во Лондон. Францускиот конкурент, хотелската групација „Акор“ (Accor SA), забележа пад од 11 проценти.

Дубаи исто така е еден од најжешките пазари за недвижности во светот. Цените пораснаа за околу 70 проценти во последните четири години, поттикнати од прилив на руски капитал, криптобогатства и пристигнување на глобални милионери. Атрактивноста на понудата, освен самите луксузни недвижности, ја чинеше и престижниот начин на живот - становите понекогаш се продаваа за неколку часа. На ова се приклучуваат и платите ослободени од данок, едноставноста на водењето бизнис и условите за отплата, како и нешто многу поприродно, но важно: неизговореното ветување дека, без разлика на случувањата на остатокот од Блискиот Исток, тука ќе бидете безбедни. Сепак, во саботата сето тоа се промени.

Доколку конфликтот продолжи, ризикот за луксузниот сектор нема да биде само директна загуба на приходи во регионот туку и поширок ефект врз глобалното патување и потрошувачката на луксузни производи. Nathan Laine/Bloomberg

 

Меѓутоа, некои од аналитичарите сметаат дека реакцијата на пазарот можеби е претерана и дека, доколку конфликтот не премине во долготраен нарушен глобален трговски поредок, моменталните вредности може да бидат атрактивни за долгорочни инвеститори.

„Во моментов на секторот на луксуз влијаат премногу надворешни фактори што создаваат изразена нестабилност, но токму тој притисок може да претставува шанса за влез“, смета Стипиќ и додава дека иако пазарот реагира на геополитиката и царините, за долгорочните инвеститори ова е потенцијална влезна точка пред „отпорноста на врвните брендови повторно да го надвладее“ „совршеното“ макроекономско невреме.

Засега пазарот избира претпазливост. Сепак, историјата на луксузот покажува дека периодите на најголема неизвесност често претставуваат тест, но и шанса за најтрпеливите инвеститори во секторот што ги наградува промислените играчи и кој долгорочно е синоним за високи маржи, силни брендови и понекогаш апстрактно, но утешно, чувствo што ветува комфор и престиж.