Кога 18-годишниот Андрија Максимовиќ неодамна потпиша за РБ Лајпциг во трансфер вреден 14 милиони евра, не само што постави нов рекорд во српската Суперлига, туку повторно укажа на фактот дека регионот има многу јасна економска специјализација – производство на фудбалски таленти. Таквите трансфери станаа главен извозен производ на регионалните спортски економии, а случајот со Максимовиќ е само продолжение на трендот што трае последните дваесетина години.
Сепак, српскиот рекорд бледнее во споредба со доминацијата на Хрватска. Јошко Гвардиол во 2021 година од Динамо премина токму во РБ Лајпциг за неверојатни 36,8 милиони евра, што сè уште е највисокиот износ за излезен трансфер во регионот. Хрватската фудбалска лига (ХНЛ), со Динамо и Хајдук како носители, продолжува да произведува елитни таленти, чии трансфери редовно се мерат во десетици милиони евра.
Хрватската лига – регионален извозник број еден
Годините на играчите при трансферите јасно ја покажуваат стратегијата на регионалните клубови. Највисоките износи се постигнуваат кога играчите заминуваат многу млади, најчесто меѓу 18 и 20 години. Таквата пракса е економски логична – колку е играчот помлад, толку е поголем потенцијалот за развој и понатамошна продажба.
Примерите на Максимовиќ (18), Гвардиол (19), како и младиот Црногорец Василије Аџиќ (18), кој од Будуќност премина во Јувентус за 7,2 милиони евра, покажуваат колку европските гиганти го ценат талентот и потенцијалот од Балканот.
И словенечката лига бележи раст, но засега најголемиот трансфер е од Олимпија во Унион Сен-Жилоа вреден 5 милиони евра за Раул Флоруч (24 години). Во Босна и Херцеговина и Северна Македонија пазарите сè уште се помалку развиени, со рекордни трансфери од 2,5, односно еден милион евра, што покажува колкав простор има за раст, но и колку заостануваат зад Хрватска и Србија.
Иднината на регионалните лиги
Фудбалските трансфери не се само спортска, туку и економска неопходност за клубовите од регионот. Приходите од продажба на играчи често сочинуваат меѓу 40 и дури 70 проценти од вкупните годишни приходи, што зборува колку се клучни за деловната одржливост. Истовремено, тоа значи дека клубовите мора да бидат исклучително внимателни при повторното инвестирање на овие средства во младинските академии и инфраструктурата, за долгорочно да го одржат овој успешен циклус на производство на таленти.
Овој модел привлекува сè повеќе внимание од странски инвеститори кои препознаваат дека станува збор за пазар со пониски влезни трошоци, а високи можности за профит преку продажба на млади таленти. Истовремено, расте и пазарната вредност на лигата, што води и до повисоки спонзорски договори, приходи од ТВ-права и награди од УЕФА.
Хрватска доминира во регионот, но успешните примери на Србија, Црна Гора и Словенија јасно го покажуваат правецот по кој треба и можат да се движат Босна и Херцеговина и Северна Македонија. Трансферот на Максимовиќ од 14 милиони евра, иако рекорден за Србија, може да биде само почеток на посилен тренд што дополнително ќе го зајакне регионот како едно од најважните европски жаришта за развој на фудбалски таленти.
.webp){kind=icon}
