ББА анализа: Како центрите за податоци станаа главен двигател на индустријата за климатизација

Кога размислуваме за индустриите што имаат корист од подемот на вештачката интелигенција, првата асоцијација што ни паѓа на ум се компании како „Енвидија“ (Nvidia), чии графички процесори станаа синоним за револуцијата на вештачката интелигенција. Сепак, ретко кој помислува на индустријата за климатизација, иако секој процесор што се загрева под полно оптоварување треба да се лади.

Како резултат на тоа, индустријата за греење, вентилација и климатизација (Heating, Ventilation, and Air Conditioning - HVAC) во последниве години е во процес на структурна трансформација. Историски гледано, приходите на компаниите во оваа индустрија во голема мера се базираа на нивото на активност во градежниот сектор, поточно станбените и комерцијалните потсектори, но неодамна најголемите победници во секторот се водени од големата побарувачка за ладење на центрите за податоци.

Според Меѓународната агенција за енергија, глобалната потрошувачка на електрична енергија во центрите за податоци ќе се зголеми повеќе од двојно до 2030 година на 945 TWh, што е повеќе од вкупната годишна потрошувачка на Јапонија. Лидер во изградбата на центри за податоци, како и досега, ќе бидат САД, а Кина е на второто место како резултат на инвестициите во вештачка интелигенција и други технолошки услуги.

Иако Европската Унија заостанува зад глобалниот просек во однос на капацитетот на центрите за податоци, Европската комисија има за цел тројно да го зголеми капацитетот во следните девет години. Според податоците од Европска асоцијација на центри за податоци (EUDCA), се очекува инвестициите во скејл центри за податоци во Европа да пораснат од 12,3 милијарди евра на повеќе од 26,1 милијарди евра до 2031 година, што претставува раст од 112 проценти. Растот на скејл центрите за податоци првенствено е поттикнат од високите барања на вештачката интелигенција за развој на сложени модели, што вклучува синхронизирано работење на илјадници графички процесори во рамките на еден објект.

Како што веќе беше наведено, целата структура на графичките процесори и другите компоненти треба постојано да се одржува на ниска температура, и токму оваа потреба ја прави HVAC индустријата инфраструктурна основа на технологијата со вештачка интелигенција.

За подобро да се разбере трансформацијата во HVAC секторот, корисно е индустријата да се подели на две гранки: по функција (производители на опрема наспроти изведувачи) и потоа по крајниот пазар (центри за податоци наспроти станбено/комерцијален пазар).

Производители на опрема

Во рамките на производителите на HVAC опрема, се појавува јасен модел: фирмите со најголем удел во приходите од центри за податоци постојано го надминуваат поширокиот S&P 500 во текот на изминатата година, додека оние со најмала изложеност заостануваат или остваруваат негативни приноси.

Според достапните податоци од финансиските извештаи, „Модин“ (Modine) и „ААОН“ (AAON) генерираат најголем удел во приходите од сегментот на центри за податоци меѓу набљудуваните компании. Не е случајно што овие две акции се исто така најуспешни во набљудуваниот период, со едногодишен принос од 126 проценти и 43 проценти, соодветно. „Модин“ генерира околу 35 проценти од вкупните приходи од пазарот на центри за податоци, додека уделот на „ААОН“ е малку повисок, околу 38 проценти. На спротивниот крај од спектарот, „Кериер Глобал“ (Carrier Global), чии акции паднаа за 7 проценти во истиот период, учествува само со 5 проценти во приходите од тој сегмент, додека „Ленокс“ (Lennox), која е изложена исклучиво на станбениот и комерцијалниот сектор, забележа сличен пад од 5 проценти.

Изведувачи

Ако се фокусираме на изведувачите на HVAC, ќе забележиме слична ситуација во однос на движењата на цените на акциите, но дополнително засилена од бранот на побрз раст на маргините.

Компании како „Комфорт Системс“ (Comfort Systems), чии акции скокнаа за 229 проценти во изминатата година, се водени токму од експлозијата на нарачки од центри за податоци, што сочинуваа околу 56 проценти од приходите во првиот квартал од оваа година. Слична е ситуацијата и со „Лиџенс Корпорејшн“ (Legence Corporation), чии акции пораснаа за 171 процент за само десет месеци, при што приходите поврзани со центрите за податоци сочинуваа околу 40 проценти од вкупните приходи во истиот период.

Од друга страна, „Ватско“ (Watsco Inc) бележи негативен едногодишен принос од 11 проценти. Намерно ја вклучивме „Ватско“ тука иако не е изведувач, туку дистрибутер на HVAC опрема на станбените и комерцијалните пазари токму за да го илустрираме контрастот. Нејзиниот пад дополнително потврдува како конкретно изложеноста на центрите за податоци е она што ги движи приносите во HVAC индустријата.

Нешто поскромен принос, иако сепак подобар од поширокиот пазарен индекс, бележи и „Бравида Холдинг“ (Bravida Holding), единствената европска компанија на оваа листа. Причината лежи првенствено во пазарот на кој работи. Европа, и покрај амбициозните планови на Европската комисија, сè уште заостанува зад САД во изградбата на центри за податоци, така што едноставно нема споредлив број проекти што европските изведувачи можат да ги прифатат. Покрај тоа, „Бравида“, за разлика од американските изведувачи, е првенствено електричен и повеќенаменски технички изведувач и HVAC сочинува само мал дел од нејзиниот бизнис, па дури и малата количина на работа во центрите за податоци што постои во регионот не мора нужно да оди преку нивниот HVAC сегмент.

Тековна нестабилност во секторот

Ваквите осцилации на цените на акциите можат да одат во двата правци, особено кога оптимизмот се гради речиси исклучиво на една технолошка ниша. Демонстрацијата на нестабилноста на еден дел од секторот стана очигледна по изјавата на извршниот директор на „Енвидија“, Џенсен Хуанг, на Саемот за потрошувачка електроника (CES) на почетокот на 2026 година, каде што тој истакна дека платформата за чипови Вера Рубин нема да бара ладење со вода, што укажува дека напредокот во технологијата на чипови може да ја намали зависноста на центрите за податоци од традиционалните системи за ладење како што се ладилниците со вода.

Акциите што претходно остварија највисок принос благодарение на нивната концентрирана изложеност на центри за податоци и традиционално производство на ладилници се покажаа како најчувствителни на негативниот сигнал, додека поразновидните компании со помала изложеност на таа нарација поминаа речиси без последици.

На пример, акциите на „Белимо Холдинг“ (Belimo Holding), која е географски диверзифицирана на европскиот пазар (38 проценти од приходите), и „Ленокс“, која произведува исклучиво за станбениот и комерцијалниот сектор, забележаа позитивни приноси во тој период, додека „Модин“ слизна за речиси 15 проценти.

Сепак, реакцијата на изведувачите на HVAC системи, кои не покажаа слично движење, е особено интересна, бидејќи повеќето акции забележаа позитивни приноси по изјавата на Хуанг.

Ова е последица на нивниот бизнис модел, каде што тие наплаќаат за дизајн и инсталација без оглед на тоа која специфична технологија за ладење клиентот на крајот ќе ја избере, па затоа нивниот приход зависи од вкупниот обем на изградба на центри за податоци, а не од судбината на една специфична технологија како што се ладилниците со вода.

Изјавата на Хуанг, според тоа, не го доведе во прашање нивниот фундаментален бизнис, туку само прашањето каква опрема ќе користат за ладење. Од друга страна, ова прашање е многу поголема причина за неизвесност кај производителите на самата опрема.

Раст што носи ризик

Јасно е дека индустријата за греење, вентилација и климатизација повеќе не е сектор управуван исклучиво од градежниот циклус, туку е сè повеќе поделена по степенот на изложеност на центрите за податоци.

 

Но, истата изложеност што ги поттикна приносите, исто така, се покажа како извор на зголемен ризик. Реакцијата на пазарот на изјавата на Џенсен Хуанг на CES 2026 покажа дека акциите што се најмногу поврзани со претпоставката за континуирана потреба за ладење со вода можат да изгубат вредност исто толку брзо колку што ја добиле, додека поразновидните производители остануваат многу поотпорни на вакви шокови.