Мегатрендови што ги мачат бизнисмените: Приспособување или смрт

Се зголемува бројот на менаџери што сметаат дека нивните компании нема да опстојат на долг рок доколку не воведат промени во работењето. Според новата глобална анкета на „Прајсвотерхаускуперс“ (PricewaterhouseCoopers – PwC), дури 45 проценти од 4.702 извршни директори не се сигурни дека нивните компании ќе преживеат повеќе од една деценија ако продолжат по сегашниот пат.  

Извршните директори очекуваат во следните три години многу поголем притисок отколку што имале во изминативе пет години од технологијата, климатските промени и речиси секој друг мегатренд што влијае на глобалниот бизнис. Технолошките и климатските промени, како и другите забрзани глобални мегатрендови, продолжуваат да ги принудуваат извршните директори да се приспособат. Неверојатни 97 проценти од испитаниците на 27-то годишно глобално истражување на извршните директори презеле некои чекори за промена на начинот на кој тие создаваат и испорачуваат вредност во последните пет години.

„За време на тој период, 76 проценти од извршните директори презеле барем една акција што имала големо или многу големо влијание врз бизнис-моделот на нивната компанија“, се наведува во истражувањето.  

 

Како што се зголемува притисокот за приспособување, така повеќе извршни директори ќе им дадат приоритет на големите потези за поддршка на реинвенцијата на деловниот модел. Но, иако тоа е неопходно, ретко е доволно.

Истражувањето открива дека врвните компании не се фокусираат само на својот бизнис-модел туку и на оперативните и технолошките алатки.

„Промената на начинот на размислување и предизвиците за управување се огромни. За да победат, лидерите мора да разгледаат поширок опсег на иницијативи - и да ги применат во комбинација (на пример, инвестирање во партнерства за услуги за да се затворат празнините во способноста на оперативниот модел и да се задржи чекор со технолошкиот напредок, што пак ѝ овозможува на компанијата да се фокусира на она што го прави најдобро)“, пишува во истражувањето.  

Краткорочни закани

Зголемената важност на трендовите како овие е во спротивност со перцепциите на извршните директори за изложеноста на неколку краткорочни закани, кои се намалија во однос на минатата година. Инфлацијата останува главната грижа за извршните директори во Соединетите Американски Држави, на пример, и покрај тоа што се намалува во однос на очекуваната изложеност за глобалните извршни директори во целина. Слично на тоа, геополитичките закани сè уште се меѓу главните грижи за извршните директори во Централна и Источна Европа, како и на Блискиот Исток, и покрај тоа што се повлекуваат за глобалните извршни директори во целина.

„Ова може да биде резултат на тоа што компаниите веќе презеле мерки за да се изолираат од ефектите на некои конфликти - а целосното влијание на другите сè уште е нејасно“, пишува во истражувањето.  

Во Западна Европа извршните директори се најмногу загрижени за сајбер-ризикот во следните 12 месеци - тоа е особено изразено во Франција и во Германија, каде што се смета за главна закана. Американските извршни директори исто така ја рангираат изложеноста на сајбер-ризик високо на нивната листа на грижи.

Од ПВЦ велат дека директорите мора да разберат како мегатрендовите меѓусебно се поврзуваат.

„Со анализа на трендовите што влијаат на регионот и индустријата во која работи компанијата, извршните директори можат да почнат да ги идентификуваат можностите за максимално да ги искористат силните страни на компанијата“, пишува во истражувањето.

Групирањето на трендовите помага да се открие нивното потенцијално влијание и да се идентификува како тие се зајакнуваат еден со друг.

„Размислете, на пример, како технологијата и климатските промени би можеле да имаат интеракција со регулативата и преференциите на клиентите за да принудат големопродажна реконфигурација на целиот наш индустриски систем“, се наведува во истражувањето.  

Во него се истакнува дека извршните директори ќе треба да размислат што навистина сакаат и што им треба на засегнатите страни - не само клиентите туку и доставувачите, деловните партнери, инвеститорите, регулаторите и општеството во целина.

„Ако управувате со организација или го надгледувате нејзиното управување, задачата е да го замислите идниот екосистем во кој имате намера да работите. Надвор од разбирањето кои типови на компании кои улоги ќе ги извршуваат, треба да развиете јасен поглед за тоа како ќе се променат групите на вредности“, пишува во истражувањето.

Климатските промени најважен мегатренд

Меѓу мегатрендовите што ги притискаат извршните директори ниту еден не е поважен од климатските промени. Овде извршните директори известуваат за мешан успех во исполнувањето на нивните наведени цели. Приближно две третини вложиле напори за подобрување на енергетската ефикасност, уште десет проценти пријавиле дека ги завршиле таквите иницијативи, а околу половина рекле дека работат на иновации на производи или услуги погодни на климата.

Сепак, премногу извршни директори велат дека немаат планови за низа други климатски дејства. На пример, помалку од половина од сите испитаници го инкорпорирале климатскиот ризик во финансиското планирање - а речиси една третина не планира да го стори тоа. Меѓу другите климатски дејства што извршните директори велат дека веројатно нема да ги преземат се две со големи општествени импликации.

„Првото, надградување или преквалификување на работната сила, е важен дел од обезбедувањето правична транзиција кон нето нулта економија. Второто, инвестирањето во климатски решенија засновани на природата, ќе биде од витално значење доколку компаниите сакаат да ја објаснат изненадувачки големата зависност што ја имаат од природата“, се наведува во истражувањето.  

Всушност, ПВЦ проценува дека 55 проценти од глобалниот БДП - што е еквивалентно на околу 58 трилиони американски долари - е умерено или високо зависен од природата.

„Нема да биде лесно, но извршните директори треба да бараат можности да создадат деловни модели позитивни за природата што не само што ги ублажуваат ризиците и ги зајакнуваат финансиските приноси туку имаат и корист за општеството“, се наведува во истражувањето.  

Во него се укажува дека некои компании може да се справат со приоритетите за климата и приоритетите на природата одеднаш.

„На пример, пошумувањето може да помогне во зафаќањето на емисиите, а истовремено да ја зајакне биолошката разновидност, да го насочи капиталот кон економиите во развој и да ги поддржува домородните народи и локалните заедници“, се наведува во документот.

Вештачка интелигенција

Покрај климатските промени, втор мегатренд со системски егзистенцијални импликации се технолошките промени.

„Поточно, нашата анкета ја разгледа генеративната вештачка интелигенција, која ги има сите белези на технологија што може значително да го промени начинот на работа на компаниите. Исто така се приближува до критична фаза, навидум подготвена да ги трансформира деловните модели, да ги редефинира работните процеси и да ремонтира цели индустрии“, се наведува во истражувањето.

Извршните директори во годинашното истражување се чини дека веруваат и во брзото темпо на генеративно усвојување на вештачката интелигенција и во нејзиниот огромен потенцијал за промени.

Bloomberg Mercury

„На пример, во текот на следната година околу половина од извршните директори очекуваат генеративната вештачка интелигенција да ја подобри нивната способност да градат доверба со засегнатите страни, а околу 60 проценти очекуваат таа да го подобри квалитетот на производите или услугите“, пишува во истражувањето.

Во следните три години речиси седум од десет испитаници предвидуваат дека генеративната вештачка интелигенција ќе ја зголеми конкуренцијата, ќе предизвика промени во нивните деловни модели и ќе бара нови вештини од нивната работна сила.

Генерално, извршните директори предвидуваат многу позитивни краткорочни деловни влијанија од генеративната вештачка интелигенција. Тие вклучуваат апликации што ги зголемуваат приходите, како на пример преку подобрен квалитет на производот и довербата на клиентите, како и оние што ја зголемуваат ефикасноста. Овој тренд е во согласност со Глобалното истражување за ризик на ПВЦ од 2023 година, кое покажа дека 60 проценти од испитаниците гледаат на генеративната вештачка интелигенција главно или целосно како можност, а не како ризик.