Сакам да инвестирам во злато. Дали да го направам тоа преку ЕТФ?

За инвеститорите што сакаат да „се обложат“ на пораст на цената на златото, на располагање е и купување берзански фондови (ЕТФ). Кои се предностите и недостатоците?

Златото се смета за класична инвестиција во време на неизвесност – треба да обезбеди безбедно прибежиште од инфлација, девизни потреси и геополитички тензии. Во последно време инвестицијата во злато донесе и добар принос, бидејќи цената за една година порасна за 44,5 проценти. Во моментов се движи околу 3.350 долари за унца (31,1 грам).

Но купувањето физичко злато во форма на златни прачки или монети може да биде проблем поради неговото складирање. Алтернатива се берзански фондови (ЕТФ), кои им овозможуваат на инвеститорите изложеност на злато преку купувања на берза, дури и со едноставно купување преку онлајн платформи за тргување.

Некои ЕТФ-ови ја следат цената на физичкото злато, кое навистина се складира од страна на управителите во трезори – како што е најголемиот по обем златен ЕТФ, СПДР (SPDR Gold Shares). Такви се и „Ексетра голд“ (Xetra-Gold) или ИПГ (Invesco Physical Gold). Други користат дериватни финансиски инструменти, поради што понекогаш се означуваат како ETC (exchange-traded commodities).

Ликвидност без складирање физичко злато

Една од клучните предности на инвестирањето во злато преку ЕТФ е високата ликвидност – инвеститорот може да купи или продаде фонд во секое време додека трае тргувањето на берзата. Покрај тоа, ЕТФ ги елиминира потребите за физичко складирање на златото, што значи помалку грижи и трошоци.

Дополнителна предност е и пристапноста, бидејќи инвеститорот може да влезе на пазарот и со релативно мали износи. ЕТФ-овите генерално се транспарентни и регулирани финансиски производи; поголемиот дел европски варијанти се усогласени со UCITS-стандардот, кој гарантира одредено ниво на сигурност за инвеститорот.

Ќе платите данок на капитална добивка

Сепак, инвестирањето преку ЕТФ има и недостатоци. При купување ЕТФ, инвеститорот не станува сопственик на физичко злато, туку добива само изложеност на неговата цена. Освен тоа, ЕТФ-овите котирани во американски долари можат да претставуваат дополнителен валутен ризик за инвеститорите што штедат во евра. 

Иако трошоците за управување кај повеќето фондови се релативно ниски, долгорочно влијаат на вкупниот принос од инвестицијата. Важен аспект е и даночниот третман – во Словенија продажбата на ЕТФ не е ослободена од данок на капитална добивка, како што е случајот со физичкото злато.

Златото не носи паричен тек

„При избор на ЕТФ или сличен производ за злато, важно е да се провери дали фондот навистина содржи физичко злато, а не само дериватни финансиски инструменти, бидејќи тие можат да донесат дополнителни и непотребни ризици. Синтетичките стратегии обично се попогодни за професионални инвеститори. Покрај тоа, фондот треба да има ниски трошоци за управување (TER) и доволно висока ликвидност, што овозможува лесно тргување и ефикасно следење на цената на златото“, изјави за „Блумберг Адрија“ Лојзе Козоле, аналитичарот на „Илирика“.

Купувањето злато во физичка форма вклучува и грижа за негово складирање. Bloomberg Mercury

Златото обично се користи како алатка за диверзификација на портфолиото и заштита од инфлација и системски ризици, па затоа за поголемиот дел од инвеститорите соодветен удел е околу десет проценти од портфолиото, посочува Козоле. „Бидејќи златото не носи паричен тек (нема камати или дивиденди), неговата главна цел е зачувување на вредноста во неизвесни услови“.

Козоле им советува на инвеститорите да се обратат во својата брокерска куќа, „каде што ќе им помогнат да изберат соодветен производ според нивниот профил на ризик и цели“.

Инвестирање во рудници за злато Друг начин за инвеститорска изложеност на (растот на) цената на златото се ЕТФ-ови што инвестираат во акции на рударски компании – како што се „Ванек“ (VanEck Gold Miners) или „Ајшерс ГП“ (iShares Gold Producers). Тие носат поголема нестабилност, но потенцијално и повисоки приноси.