Бродњак од НЛБ за условите на Балканот: Сè додека не се пука, во несовршеноста има вредност

Зборовите од насловот ги употреби првиот човек на Нова љубљанска банка (НЛБ), Блаж Бродњак, кога ги опишуваше условите за работа на Балканот. Поради зголемениот геополитички ризик во регионот, од гледна точка на инвеститорите постојат и повисоки маржи, истакна тој на финансиски настан организиран од Љубљанската берза.

Како што објасни во разговорот со Блаж Хрибар од Пензискиот фонд А, станува збор за област со голем потенцијал. „Очекуваме дека во среднорочен период три четвртини од профитот ќе доаѓаат од странство, односно не од домашниот словенечки пазар“, најави Бродњак. Во разговорот тој повторно истакна дека до 2030 година планираат да постигнат балансирана сума од близу 50 милијарди евра, што, според нивните процени, е критична маса за успешното работење. „Ако каматните стапки останат на ова ниво, нашите цели ќе бидат достижни“, верува Бродњак.

Со реинвестираните дивиденди, приносот на НЛБ во последната година беше повеќе од 46 проценти. Во последните денови акциите малку опаднаа, откако достигнаа рекорд од 180 евра на 6 октомври, а вредноста опадна за два процента, на 176,5 евра. „И покрај растот на цената на акциите годинава, тие се и натаму интересни, бидејќи вреднувањата во споредба со конкурентите уште се релативно ниски“, оцени Бродњак.

Што уште откри првиот човек на НЛБ, Блаж Бродњак, во продолжение...

Кои се причините за оптимизам во врска со растот на бизнисот на НЛБ?

Главната причина е општиот економски раст, кој во овој регион е поголем отколку во срцето на Европа. Надминува две процентни точки, а во некои години бил дури и три или четирипроцентен. И среднорочно се очекува дека растот во овој регион ќе биде најмалку помеѓу два и три проценти.

Од друга страна, уште го зголемуваме пазарниот удел во поединечни сегменти на бизнисот, во последните три или четири години, како во Словенија така и во другите земји во кои сме присутни. Ако ја погледнеме Словенија: по билансната сума сме на добри 32 процента, а во станбените кредити го зголемивме пазарниот удел во последните години за 10 процентни поени.

Тие услови сакаме да ги пренесеме и во други земји во регионот. На пример, погледнете ги можностите за раст во Србија. Додека во Словенија просечната осигурителна премија е 1.200 евра по жител, во Србија е помала од 1.000 евра. Со растот на просечните примања, луѓето ќе можат да размислуваат и за осигурување, а на пример и за пензиско штедење.

Исто така, очекуваме учеството на кредитите и за домаќинствата и за бизнисите во БДП да се зголеми. Во моментов тоа изнесува 20 проценти, што е значително помалку отколку на побогатите пазари. Иако растот на платите од една страна значи притисок на нашите трошоци, на ниво на популацијата дејствува како генератор на целокупниот раст.

Ќе се постигнат ли плановите оваа година? Во последните соопштенија малку ги зајакнавте.

Нашите планови ќе бидат реализирани. Резултатите ќе бидат добри, во рамките на очекувањата. Притисоците ги забележуваме во автомобилската индустрија и во индустријата за производство и преработка на челик. Нов фактор во последните шест месеци се ризиците во врска со челичната индустрија, која поминува низ процес на реструктурирање. Тоа делумно е поврзано со воведувањето на американските царини, а делумно и со парадигмата за зелената транзиција. Сега гледаме дека и Европската Унија воведува протекционистички мерки за заштита на својата индустрија.

Треба да се спомене дека Словенија е важен снабдувач на европската автомобилска индустрија. Според апсолутната вредност на извозот по жител, ние сме деветти во светот, што покажува силна зависност од здравјето на централноевропскиот пазар. Тоа се одразува директно на словенечката економија, додека во регионот состојбата е поинаква, бидејќи земјите генерално се помалку индустријализирани.

Обемот на кредити сè уште расте со двоцифрена стапка - на годишно ниво, растот е речиси 14 отсто. Дали  ќе продолжи тоа и во иднина?

Тоа е важно прашање. Дел од одговорот е поврзан со растот на платите и стандардот, особено во регионот. Кога растат примањата, расте и кредитната способност, па луѓето си дозволуваат повеќе, побарувачката е поголема. Економските услови во Словенија генерално се солидни, иако долгорочните трендови малку ме загрижуваат, ако не започнеме да се фокусираме на додадената вредност. Интересно е што имаме рекордна вработеност, нема невработеност и истовремено постои побарувачка за кредити.

Ако го земеме растот на платите во контекст на конвергенција со растот на БДП, реално се очекува органски раст на кредитирањето од 8 до 10 проценти. Што се однесува до можно преземање, минатата година се обидовме да купиме дополнителна банкарска група, но не успеавме. Можеби ќе се појави нова шанса.

 

Која е насоката на НЛБ во однос на дигиталнoто банкарство? Дали сте вие ​​тој дигитален лидер, дали ќе ги престигнете финтек-компаниите?

Ние ќе бидеме дополнување на финтек-решенијата. Сe стремиме да го изедначиме корисничкото искуство со услугите што веќе ги нудат во нашата средина. Ако, на пример, „Револут“ (Revolut) не нуди станбени кредити кај нас бидејќи пазарот е мал, тогаш ние ќе останеме специфични во тој поглед и нема да ни биде директен конкурент. За она што веќе го нудат, треба да го изедначиме корисничкото искуство. Кога ќе се почувствуваме нападнато, ќе возвратиме со контранапад. Ако нудиме ист продукт по слични услови, зошто би имале две сметки? Тогаш нема потреба.

Но постојат некои нишни можности, како на пример дали можеме  да се натпреваруваме со трговски решенија. На пазарот излеговме со апликација што овозможува тргување, а во иднина ќе ја интегрираме во нашата апликација, така што ќе биде можно да се тргува директно преку НЛБ клик (NLB Klik). Со „Трејд рипаблик“ (Trade Republic) ќе биде многу тешко да конкурираме, бидејќи нема да достигнеме толкава критична маса што ќе ни овозможи да нудиме продукти под слични услови. Затоа, за некои решенија, ќе формираме партнерства (англ. white label model), веројатно со финтек-компании.

Потоа тука се и криптовалутите, каде што секогаш се поставува прашањето за ризикот по угледот во контекст на заштита на потрошувачите. Што би се случило ако има конкретен пад на пазарот на криптовалути и ако тие се купат преку нас? Како што гледаме, судот веќе пресудува однапред, не според содржината, туку според тоа која е послаба страна, а ние како банка носиме одговорност. Условите за надзор едноставно не се исти. Регулативата е и секогаш ќе биде поостра за банките, што е исправно, бидејќи имаме толку голем обем на работа што не можеме да си дозволиме грешки.

А што е со каматните стапки? Тие се намалија од четири на два процента.

Тоа го компензираме со растот на бизнисот. Падот на каматните стапки го надоместивме со некои однапред планирани тактички мерки, заштитивме некои позиции, со активно дејствување и одржување на каматните стапки на депозити, успеавме да ја зачуваме основната профитабилност, која останува стабилна.

Тоа е мало изненадување гледано од перспектива на еден аналитичар. Дали постои некаков ризик на долг рок во однос на развојот на настаните во балканскиот регион?

Ние сме тука веќе 20 години, ги следиме условите многу внимателно и денес тие не се ништо поинакви. Сè додека не се пука, во несовршеноста има голема вредност. Поради поголемиот геополитички ризик во регионот, за нас како инвеститори, тука има и поголеми маржи. Ако знаеш со кого работиш, ако умееш да ги избираш своите партнери, ако се фокусираш на процената на кредитната способност преку паричниот тек, а не преку обезбедување, тогаш овој регион има извонреден потенцијал. Затоа се стремиме да ја зголемиме нашата присутност и очекуваме дека среднорочно три четвртини од профитот ќе доаѓаат од странство, односно не од домашниот пазар.

Дивидендата е „бонбона“ за малите инвеститори, дали можеме да очекуваме таков пат и во иднина?

Сè оди според планот. Целта е дивидендите да изнесуваат од 50 до 60 проценти од годишниот резултат. Тоа може да биде поинаку ако се случи некое преземање, но тогаш на другата страна расте вредноста на капиталниот удел. Можеби некоја година дивидендата ќе се намали, но кога ќе процениме дека, генерално, купувањето или аквизицијата има поголема вредност од непосредно исплатената дивиденда, тоа им го препорачуваме и на акционерите. На крајот, тоа е нивна одлука. Но, на долг рок, дивидендите растат од година на година.