Што планира Сем Алтман за ЧетГПТ?

Откако потроши околу осум милијарди долари готовина во 2025 година, компанијата „Опен еј-ај“ (OpenAI) се чини дека очајнички бара приходи. Сега се врти кон сценарио што извршниот директор Сем Алтман го опиша како крајна мерка во 2024 година: започнува да прикажува огласи на ЧетГПТ (ChatGPT). Оваа промена, по релативно неодамнешното одбивање на таа идеја, покажува под каков финансиски притисок се наоѓа компанијата.

Инвеститорите сигурно ќе го поздрават напорот за зголемување на приходите и натпреварувањето со кралот на огласите, Гугл (Google), кој исто така се подготвува да прикажува огласи на својот четбот, додека онлајн огласувањето е еден од најуспешните бизниси на сите времиња. Големи делови од интернетот останаа бесплатни и динамични благодарение на огласите. Сепак, од друга страна, огласувањето носи и социјална штета, прикажувајќи таканаречени содржини што поттикнуваат гнев (ragebait), дезинформации и други токсични нуспојави што секојдневно ги забележуваме на нашите мобилни телефони. Од „Опен еј-ај“ тврдат дека нема да се впуштаат по тој пат, но вреди да се биде скептичен кон компанија што во текот на своето постоење повеќепати направила значителни пресврти.

„Опен еј-ај“ одбива стратегии што би донеле очигледни проблеми за корисниците на бесплатниот и најевтин начин на користење на ЧетГПТ. Огласите нема да влијаат на одговорите на четботот, туку ќе бидат прикажувани како банери со слики на дното на екранот. На пример, ако го прашате четботот за совет за подготовка на егзотично јадење, може да ви се прикаже оглас за лут сос. А што е со приватноста? Од компанијата велат дека нема да продаваат лични податоци на корисниците и дека разговорите во ЧетГПТ ќе останат приватни.

Постојат сериозни изгледи дека, барем на краток рок, „Опен еј-ај“ ќе ги исполни двете ветувања. Банер-огласите се истовремено и старомодни и иритирачки, но сепак постојат на платформи како Фејсбук и Линкдин затоа што функционираат.

Што се однесува до продажбата на лични податоци, „Мета“ (Meta) покажа дека може да функционира доста успешно и со помалку податоци, благодарение на заобиколните решенија што ги смислија откако „Епл“ (Apple) во 2021 година речиси ги уништи колачињата за огласување, овозможувајќи милиони луѓе да блокираат апликации што сакаа да ги собираат нивните податоци. Тогаш преовладуваше мислењето дека бизнисот на Марк Закерберг, кој остварува околу 98 отсто од приходите од огласување, ќе претрпи сериозен удар. Меѓутоа, „Мета“ успешно се приспособи преку ВИ-модели што им помогнаа на огласувачите наместо да се потпираат исклучиво на лични податоци.

.

Последното ветување што го даде „Опен еј-ај“ ќе биде и најтешко за исполнување. Тие велат дека нема да „оптимизираат според времето поминато на ЧетГПТ“, односно нема да го тренираат моделот така што ќе ги задржи корисниците што подолго во разговор за да бидат изложени на огласите. Ова ветување не само што ќе биде тешко да се исполни туку ќе биде тешко и да се измери.

Способноста на социјалните мрежи да заработуваат од огласување е толку голема што дури и минимален раст на ангажманот може да донесе несразмерно големи финансиски придобивки. „Мета“, на пример, во вториот квартал од минатата година пријави раст на ангажманот на корисниците од осум отсто, а тие осум отсто резултираа со раст на приходите од огласување од 22 отсто. Дури и најмалото приспособување на ЧетГПТ за да се зголеми ангажманот може драстично да ги зголеми приходите, дури и ако тоа би било практично незабележливо. Со оглед на тоа што компанијата е целосно нетранспарентна во однос на механизмите на своите ВИ-модели, независните истражувачи ќе имаат исклучително тешка работа за да откријат такви промени.

„Опен еј-ај“ всушност не мора да вложи посебно голем напор за да го направи ЧетГПТ поатрактивен – доволно е само малку да го засили својот шарм. Големите јазични модели веќе се познати по тоа што ги фалат корисниците, ласкајќи на нивните прашања како „фасцинантни“ или „добро смислени“ и користејќи антропоморфен јазик за да дејствуваат поблиску до луѓето, со фрази како „те слушам“ или „загрижен сум“.

Засилувањето на овие карактеристики, дури и минимално, би било тешко да се забележи однадвор, а истовремено многу лесно би се оправдало на внатрешни состаноци во компанијата: целта е да се направи ЧетГПТ покорисен. Меѓутоа, тоа може да го зголеми времето што корисниците го поминуваат на апликацијата и дополнително да ги влоши социјалните и здравствените проблеми што настануваат кога луѓето поминуваат премногу време гледајќи во екран. Токму тие проблеми беа истакнати во неколку неодамнешни тужби поднесени против компанијата на Алтман.

Не може да се изостави и одлуката на „Опен еј-ај“ во поглед на вработувањето. За време на поголемиот дел од 2025 година, компанијата вработи луѓе од „Мета“, практично земајќи ги експертите од компанијата што напиша своевиден учебник за оптимизација на алгоритмите за ангажман на корисниците. До октомври минатата година „Опен еј-ај“ вработи околу 630 луѓе од „Мета“, што претставува околу 20 отсто од сите вработени, според пишувањето на технолошкиот портал „Информејшн“ (The Information).

А базата на корисници на која може да се цели е огромна. ЧетГПТ се користи во неверојатни размери, околу 900 милиони луѓе секоја недела разговараат со четботот, покажуваат најновите податоци на „Опен еј-ај“. Податоците на компаниите за аналитика на веб покажуваат дека просечното траење на еден разговор се движи помеѓу 15 и 20 минути, а многу корисници се враќаат на четботот неколкупати на ден. Тоа е исклучително привлечна метрика за огласувачите.

 

Финансиските состојби на „Опен еј-ај“ се многу кревки и тешко е да се замисли дека Алтман ќе може да се спротивстави на огласувањето и да ги избегне сите оние компулсивни механизми што денес го поттикнуваат растот на мобилните игри, социјалните мрежи и интернет-страниците. Алтман, всушност, својата компанија првично ја замисли како непрофитна организација чии цели се да носи корист за човештвото. Подоцна ја претвори во комерцијална компанија, за потоа да биде исфрлен од одборот бидејќи бил „флексибилен“ кога станува збор за вистината. Сега се врати на идејата за огласи само една година откако ја отфрли. Заклучокот е дека неговите планови може да се сменат под притисок.

Наместо ЧетГПТ да го дизајнира така што ќе биде корисен, се чини дека тој се оптимизира за зајакнување на навиките, а тоа несвесно го прави на сметка на најранливите корисници, кои не можат да си дозволат месечна претплата од 20 долари, меѓу кои има многу млади. Во идеален свет, Алтман ќе се спротивстави на искривените поттикнувања на онлајн огласувањето. Меѓутоа, историјата покажува дека огласите длабински ги менуваат интернет-платформите. Малку причини има за да се верува дека ЧетГПТ ќе биде исклучок.