Тркалото на среќата се врти - индиската текстилна индустрија пред криза наместо пред процут

Кога американскиот претседател Доналд Трамп во април првпат ги претстави своите царини, нарекувајќи го тоа „ден на ослободување“, Р. К. Сивасубраманиам, извршен директор на компанијата „Рафт гарментс“, имаше причина за оптимизам. Неговата фабрика во градот Тирупур, индиската престолнина на трикотажа, произведува милиони парчиња долна облека кои ги продава по цена од еден долар за парче, при што околу половина од произведената стока се извезува во САД. Според табелата што Трамп ја покажа во Градината на розите на Белата куќа, индиските извозници се соочуваа со значително пониски давачки отколку нивните конкуренти од Виетнам и Бангладеш.

По победата на Трамп на изборите минатата година, Сивасубраманиам беше уверен дека пријателските односи на индискиот премиер Нарендра Моди со американскиот претседател ќе ги продлабочат трговските врски меѓу Индија и нејзиниот најголем купувач, толку што Сивасубраманиам подигна банкарски кредит од околу два милиони долари за да купи машини за шиење, печатење и вшивање ластици.

Надежите на Сивасубраманиам се распрснаа ова лето кога администрацијата на Трамп воведе дополнителни царини на индискиот увоз како казна за купување руска сурова нафта, удвојувајќи ја стапката на 50 проценти – највисока во цела Азија. Давачката стапи во сила кон крајот на август. Претседателот на едно индустриско здружение ја нарече „погребно ѕвоно“ за малите и средни претпријатија што произведуваат облека.

Индиската текстилна индустрија, вредна 174 милијарди долари, е еден од водечките извозни сектори во Индија и вработува повеќе од 45 милиони луѓе. Денес, сепак, се наоѓа во состојба на превирање. Некои мали фабрики што пласираат производи исклучиво во САД веќе ги затворија своите врати, додека други сè уште ги држат производните линии во погон, надевајќи се дека тековните трговски преговори наскоро ќе донесат договор.

Во септември, локалниот огранок на компанијата „Мудис“ предвиде дека царините, доколку останат непроменети, би можеле да го намалат извозот на облека за дури девет проценти во фискалната година што завршува во март 2026. Производителите бараат купувачи во други делови од светот, како Велика Британија, која во јули потпиша договор за слободна трговија со Индија. Во меѓувреме, стопанските здруженија лобираат кај владата да донесе итни мерки за помош, како што е субвенционирање на отплатата на камати за насобраните долгови кон банките, кои во јуни достигнаа рекордно ниво.

 

Многу индиски производи би биле погодени од толку висока царина, особено оние од трудоинтензивните индустрии што во голема мера се потпираат на човечка работа, како производството на накит и кожа, каде што работат голем број мали претпријатија. Општо земено, овие давачки би можеле да го намалат индискиот извоз во САД за речиси 52 проценти на среден рок и да го намалат бруто домашниот производ за 0,9 проценти, покажува анализа на „Блумберг економикс“.

Сепак, штетата што би ја претрпела текстилната индустрија би била особено болна за економската агенда на Моди, која го гледа тој сектор како клучен дел од стратешката иницијатива за зајакнување на домашното производство и привлекување странски инвестиции. „Не станува збор само за удар врз извозот оваа година, туку и за тоа како тоа индиректно ќе се одрази врз пазарот на труд и, пошироко гледано, врз среднорочниот план за зголемување на уделот на Индија на светскиот извозен пазар,“ вели Сонал Варма, главна економистка за Индија и Азија (без Јапонија) во компанијата „Номура Холдингс“. „Тие планови сега суштински се доведуваат во прашање.“

Се очекува дека Тирупур, град со 878.000 жители, ќе биде најтешко погоден. Оваа општина во западниот дел на државата Тамил Наду се трансформираше во последните четири децении од земјоделско населено место во центар со најголема концентрација на производители на текстил во земјата, кој снабдува глобални компании како „Најк“, „Волмарт“ и „Ејч-енд-ем“. Тирупур е особено ранлив бидејќи текстилните производи што се изработуваат таму главно се сведуваат на основни видови облека, како маици и долна облека, поради што на купувачите не им е тешко да набават слични, поевтини производи од други земји.

„Тоа е целосно хаотична и конфузна состојба,“ вели Рахул Мехта, претседател на Кластерот на производители на облека во Индија. „Не е лесно да се најдат алтернативи за американскиот пазар.“

Bloomberg

 

Многу аналитичари претпоставуваа дека царината со стапка од 50 проценти ќе биде краткотрајна, а некои неодамнешни настани укажуваат дека односите меѓу двете земји, инаку често напнати, би можеле да се подобрат. Трговските преговарачи од двете страни рекоа дека разговорите во Њу Делхи во средината на септември биле позитивни, а Трамп, кој само неколку недели претходно жалеше што Индија е препуштена на „мистериозната, злонамерна Кина“, му се јави на Моди да му честита роденден.

Сивасубраманиам вели дека, по стапувањето во сила на новите царински стапки на 27 август, неговите купувачи во САД побарале попуст од 16 проценти, што би го довело во ситуација да не може да ги покрие трошоците. „Како можеме тоа да го дадеме?“, прашува тој. „Сите работиме со едноцифрена профитна маржа.“

Откако го одбил тоа, неговите американски купувачи, кои не сакаше да ги именува, ја намалиле нарачката од два милиони на 500.000 парчиња, оставајќи го со вишок долна облека во вредност од околу 1,5 милиони долари. Тој се обидува да најде купувачи во Европа и во земјата, прашувајќи се како ќе успее да ги исплати платите додека истовремено плаќа камати на кредитот.

Десетици индиски производители на текстил по пандемијата на ковид-19 се задолжија за да финансираат капитални вложувања, откако нивните купувачи бараа да ги зголемат капацитетите со цел да ја намалат зависноста од Кина, вели Срикумара К, висок потпретседател во „Икра“, поврзана компанија на „Мудис“. „Во тој контекст, ненадејниот шок предизвикан од царините би можел да има негативни последици,“ додава тој. Износот на бруто неизмирените банкарски кредити во секторот во јуни достигна највисоко ниво од околу 2,8 билиони рупии (31,6 милијарди долари), според податоците на Централната банка на Индија (Reserve Bank of India, RBI).

Порано ова лето, Судхир Секри, претседател и извршен директор на компанијата „Тренд сетерс“, беше во средината на изградба на нова фабрика за облека на периферијата на Њу Делхи. Сè уште сигурен во позицијата на Индија во глобалната хиерархија, во јуни нарача 400 машини за шиење и друга опрема во вкупна вредност од околу 800.000 долари. Секри во август ја запре својата нарачка, поради што фабриката стоеше неискористена, иако неодамна реши да го продолжи проектот. „Ако купувачите си заминат, фабриките ќе се затворат,“ вели тој.

Околу 40 проценти од околу 400 работници кај Сивасубраманиам се доселиле во Тирупур од внатрешноста на земјата поради работа во индустријата. Тие веројатно ќе се вратат во своите села ако останат без стабилен извор на приходи. Тајмингот е исто така неповолен. Дивали, индискиот фестивал на светлината и најголемиот хиндуистички празник, паѓа во октомври, и вообичаено е работниците тогаш да добиваат бонус. Сивасубраманиам обично им исплаќа околу 10 проценти од месечната плата која се движи од 150 до 400 долари. Оваа година не е сигурен како ќе го изведе тоа.