ЕЦБ ќе ги задржи каматните стапки

Европската централна банка ќе ги задржи каматните стапки непроменети во четврток, додека продолжува да го го усогласува одговорот на економските последици од војната со Иран.

И покрај наглиот раст на цените на енергенсите што ја турка инфлацијата во еврозоната значително над целта, ЕЦБ ќе ја задржи депозитната стапка на 2 отсто – ниво на кое е од јуни 2025 година, според едногласна анкета меѓу економисти.

Наместо краткорочните шокови кај цените на нафтата и природниот гас, креаторите на политики се фокусираат на среднорочните последици, кои и понатаму се нејасни. Претседателката Кристин Лагард минатата недела изјави дека „двојната неизвесност“ околу траењето на шокот и обемот на неговото прелевање бара повеќе податоци — што сигнализира дека ЕЦБ не брза со одлуки.

Сличен пристап имаат и другите големи централни банки во светот. Федералните резерви ги задржаа трошоците за задолжување во средата, а се очекува и Банката на Англија да постапи исто денеска.

Економистите прогнозираат едно зголемување во јуни
...се очекува да биде поништено во септември следната година

Bloomberg

Во ЕЦБ, ваквото трпение нема да трае долго, според економистите и трговците, кои предвидуваат зголемување од четвртина процентен поен на состанокот во јуни, додека пазарите веќе целосно вградуваат уште две дополнителни зголемувања до крајот на годината. Се очекува Лагард да се соочи со прашања за монетарната политика на прес-конференцијата во 14:45 часот — половина час по објавата на одлуката за каматите.

„Предизвикот за ЕЦБ и за повеќето други централни банки е тоа што можеби ќе треба да изберат меѓу инфлацијата и рецесијата“, изјави Спирос Андреопулос од „Тин Ајс“(Thin Ice Macroeconomics). „Колку простор ќе имаат да го игнорираат енергетскиот шок ќе зависи од тоа колку се стабилни инфлациските очекувања.“

Каматни стапки

Креаторите на политиките велат дека, и по два месеци борби, е прерано да се извлечат цврсти заклучоци за каматите, иако некои — вклучително и претседателот на Бундесбанк, Јоаким Нагел — инсистираат дека ниту едно сценарио не треба да се исклучи уште во април.

Навистина, неизвесноста околу тоа дали кревкиот прекин на огнот може да прерасне во траен мир — како и околу штетата што веќе ѝ е нанесена на инфлацијата и економскиот раст во регионот од 21 земја — ја одржува опцијата за зголемување на каматните стапки во подоцнежен период отворена.

Во март, Лагард изјави дека изборот не е само меѓу „игнорирање“ на привремен енергетски шок и силна реакција доколку инфлацијата значително и подолгорочно отстапи од 2 отсто.

„Ако шокот доведе до големо, но не премногу трајно надминување на нашата цел, може да биде оправдано умерено прилагодување на политиката“, рече таа.

„Од перспектива на Управниот совет, умерените зголемувања на каматните стапки би имале за цел да ги задржат инфлациските очекувања цврсто закотвени и да спречат значајни, индиректни и секундарни ефекти, истовремено ограничувајќи ја штетата врз економската активност и пазарот на труд“, наведуваат економистите од „Уникредит“ (UniCredit) во белешка до клиентите.

Економски изгледи

Податоците од состанокот во март наваму покажуваат скок на вкупната инфлација, како и раст на индикаторите за очекувањата кај домаќинствата и компаниите. Ударот врз економската активност станува сè појасен, при што активноста во приватниот сектор во април се намали за првпат од 2024 година.

Официјалните лица велат дека економијата во моментов се наоѓа некаде помеѓу основното сценарио на ЕЦБ и негативното сценарио од мартовските проекции, кое предвидува инфлацијата да достигне врв од 4,2 отсто.

Нови прогнози на ЕЦБ за инфлацијата и растот

Bloomberg

„Ова е учебнички пример за стагфлација“, изјави Клеменс Фуест, претседател на германскиот институт Ифо, за Блумберг ТВ минатата недела. ЕЦБ сега се соочува со „избор меѓу дозволување инфлацијата да се засили и дополнително влошување на економскиот пад преку зголемување на каматните стапки“.

Во исто време, носителите на политики настојуваат да ги смират стравувањата дека Европа би можела да се соочи со повторување на ценовниот шок од 2022 година по нападот на Русија врз Украина. Со инфлација близу до 2 отсто пред најновата војна и неутрална поставеност на политиката, тие велат дека се во подобра позиција и можат да си дозволат време за проценка.

Комуникација

Во отсуство на непосредна одлука за каматите, вниманието ќе биде насочено кон комуникацијата, при што се очекува Лагард да ги остави сите опции отворени и да го повтори пристапот на ЕЦБ заснован на податоци, од состанок до состанок, без однапред преземени обврски.

„Комуникацијата најверојатно ќе нагласи дека ЕЦБ е ‘во добра позиција’ да почека и да види“, велат економистите од „БНП Париба“ (BNP Paribas). „Ова би било во согласност со нешто поблагиот тон во последните пораки, задржувајќи ја флексибилноста, а истовремено ограничувајќи го степенот на насоки.“

Лагард овој месец предизвика одредени реакции кога за Блумберг ТВ изјави дека ЕЦБ нема наклонетост кон заострување на политиката. Сепак, инвеститорите ги зголемија очекувањата за зголемување на каматите и сега предвидуваат вкупно заострување од 75 базични поени оваа година.

Лични промени

Лагард повторно може да се соочи со прашања за својата иднина, откако се појавија гласини дека би можела да се повлече пред истекот на мандатот во октомври 2027 година. Сепак, изјавите дека ќе остане — барем додека има „големи облаци на хоризонтот“ — ги уверија економистите.

Состанокот во четврток сигурно ќе биде последен за тројца од 27-те членови на Управниот совет. Потпретседателот Луис де Гиндос заминува во мај, а ќе го наследи Хрватот Борис Вујчиќ — што означува почеток на значајна промена во шестчлениот Извршен одбор.

Франсоа Вилроа де Гало од Франција ќе замине порано во јуни, при што главниот советник на претседателот Емануел Макрон — Емануел Мулен — е најверојатен наследник. Мандатот на Мадис Милер од Естонија исто така завршува во јуни — него ќе го замени неговиот заменик Улo Касик.