Растот на еврозоната забавува, можноста за стагфлација сè поблиска

Економијата на еврозоната забави на почетокот од 2026 година, додека растечките трошоци за енергија, предизвикани од војната во Иран, ја зголемуваат заканата од стагфлација во наредниот период.

Според најновите податоци, бруто-домашниот производ (БДП) на еврозоната пораснал за 0,1 отсто во првиот квартал во однос на претходните три месеци, што е под очекуваните 0,2 отсто од анкетата на „Блумберг“. Шпанија повторно бележи најсилен раст меѓу водечките економии со 0,6 отсто, Германија бележи раст од 0,3 отсто, додека Франција неочекувано стагнираше.

Податоците го опфаќаат само првиот месец од конфликтот на Блискиот Исток и не го одразуваат целосниот економски ефект што се очекува да се прошири низ 21-члениот блок, како последица на енергетскиот шок.

Истовремено, инфлацијата во еврозоната забрза на 3 отсто во април, највисоко ниво од септември 2023 година, што дополнително го комплицира економскиот изглед пред одлуката на Европската централна банка (ЕЦБ) за каматните стапки.

Некои компании во Европа веќе почнаа да ги пренесуваат зголемените трошоци врз потрошувачите. Германскиот хемиски гигант БАСФ СЕ (BASF SE) ги зголемува цените на хемикалиите за заштита на пластика, додека производителот на лубриканти „Фукс СЕ“ (Fuchs SE) најави нови поскапувања за да ги покрие повисоките трошоци за суровини.

Bloomberg

ЕЦБ, која се очекува да ја задржи основната каматна стапка на два отсто, сè уште ја калибрира својата политика во однос на економските последици од конфликтот. Пазарите, сепак, очекуваат можно зголемување во јуни и дополнителни две зголемувања до крајот на годината.

Во меѓувреме послабиот раст ја зголемува загриженоста, бидејќи деловните анкети покажуваат дека дел од приватниот сектор првпат по 2024 година бележи намалување на активноста. Европската комисија предупреди дека економските последици може да се чувствуваат со години, а повеќе земји веќе ги намалуваат прогнозите за раст.

Bloomberg

Што вели „Блумберг економикс“:

„Инфлацијата во еврозоната забрза во април поради повисоките трошоци за енергија. Сепак, и главната и базичната инфлација сè уште се во рамките што се во согласност со кварталните просеци малку под проекциите на основното сценарио на економистите на ЕЦБ. Овие податоци нема значително да го променат пристапот на чекање и следење на Управниот совет“.

- Дејвид Пауел, виш економист за еврозоната во „Блумберг економикс“

Германија во првиот квартал бележи подобар раст од очекуваниот, но невработеноста останува на највисоко ниво во последните речиси шест години, додека инфлацијата е највисока од 2024 година. Франција, пак, бележи слабеење на домашната побарувачка и трговијата, додека Италија оствари умерен раст од 0,2 отсто.

Во Германија се очекува најавените големи инвестиции во инфраструктура и одбрана повеќе да служат како амортизер на последиците од кризата на Блискиот Исток отколку како директен поттик за раст. Во Франција владата предупредува дека конфликтот може да ја чини државата околу шест милијарди евра, додека Италија се соочува со ограничен простор за јавни расходи поради бавното намалување на буџетскиот дефицит.

Економистите предупредуваат дека комбинацијата од слаб раст, висока инфлација и геополитички ризици ја зголемува веројатноста за подолг период на економска неизвесност во еврозоната.