НБРМ ја задржа основната камата на четири проценти, но предупредува на можно зголемување

Извршниот одбор за монетарната политика на Народната банка на последната седница донесе одлука за задржување на основната каматна стапка на нивото од четири проценти. 

„Одлуката за монетарната политика беше донесена во услови на исклучително зголемена глобална непредвидливост и потреба од дополнителни информации за поцелосно согледување на ефектите врз домашната економија“, наведуваат од Народната банка. 

Оттаму додаваат дека во прилог на ваквата поставеност се и досегашните измени кај останатите инструменти – задолжителната резерва и макропрудентните мерки кои се насочени кон одржување на стабилноста на девизниот курс и инфлацијата и ублажување на кредитните услови.

Од централната банка нагласуваат дека одолжувањето на конфликтот на Блискиот Исток доведе до нарушување на снабдувањето со нафта во светот и натамошно одржување на цените на нафтата на светските пазари на високо ниво.

„Во следниот период, како и досега, внимателно ќе се следат глобалните случувања, нивниот одраз врз домашната економија, а особено врз девизниот пазар и нивото на цените. Доколку инфлацијата се задржи на повисоко ниво и делува на инфлациските очекувања, а побарувачката на девизниот пазар продолжи да расте и во следниов период, Народната банка ќе реагира со зголемување на каматната стапка“, велат од Народната банка.

Во однос на тековните движења во економијата, од НБМ посочуваат дека во првиот квартал од 2026 година, просечната годишна стапка на инфлација забави на 3,7 проценти (од 4,2 проценти во претходниот квартал), главно како резултат на послабите притисоци од базичната компонента којашто се сведе на 3,3 проценти. 

„Остварувањата кај инфлацијата се малку повисоки од проекцијата, што заедно со повисоките увозни цени споредено со досегашните оцени, создаваат изразени нагорни ризици за досегашната проектирана динамика на инфлацијата“, наведуваат од Народната банка.

Од НБМ додаваат дека „и покрај тековните оцени за кусо и ограничено времетраење на конфликтот, најновите проекции за берзанските цени на примарните производи на енергентите и храната за следниот период се променети поизразено во нагорна насока“.

„Ова, заедно со зголемената неизвесност и променливоста на пазарите поврзани главно со интензитетот и времетраењето на војната на Блискиот Исток, како и со силината на индиректните и секундарните ефекти, упатува на зголемени ризици и потреба од внимателност“, посочуваат од НБМ. 

Оттаму информираат дека на крајот на март 2026 година, нивото на девизните резерви изнесува 5,24 милијарди евра, што е повисоко во однос на крајот на 2025 година и го одразува задолжувањето на државата на меѓународниот пазар. 

„Од почетокот на годината, Народната банка активно е присутна на девизниот пазар, со цел задоволување на зголемените потреби од девизна ликвидност на економските субјекти. Во следниот период, влошените изгледи за глобалната економија и нашите клучни трговски партнери, како и растот на цените на енергентите, создаваат поголеми ризици за надворешната позиција на економијата“, велат од НБМ.

Сепак, посочуваат од централната банка „според сите досегашни оцени, девизните резерви остануваат во сигурната зона, поддржани од приватните финансиски текови и задолжувањето на државата на меѓународниот пазар“.