Се приближува времето за намалување на каматите, дали јуни е месецот и за НБРМ

Растот на потрошувачките цени брзо се намалува и се ближи времето за намалување на каматните стапки, изјави членот на Управниот совет на Европската централна банка (ЕЦБ) Фабио Панета.

„Рестриктивната монетарна политика на ЕЦБ ја намалува побарувачката и придонесува, заедно со падот на цените на енергијата, за брзо намалување на инфлацијата“, рече Панета во четвртокот во говорот во Рим, кој е шеф на италијанската централна банка. „Ризиците за стабилноста на цените се намалени и се создаваат услови за монетарно олабавување“.

Претставниците на ЕЦБ се чини дека се согласија јуни да биде почетна точка за одмотување на невидениот налет на зголемување на стапките. Меѓутоа, штом ќе започне тој процес, јастребите (припадници на крилото во ЕЦБ што инсистира на внимателност и подолга рестриктивност) повикуваат на претпазливост во понатамошните чекори, додека гулабите (припадници на крилото за полабава политика) би сакале трошоците за задолжување брзо да се намалат додека економијата на континентот се бори да расте.

Осврнувајќи се на перформансите на Банката на Италија во 2023 година, Панета рече дека е забележан профит од 0,8 милијарди евра (863 милиони долари) во 2023 година, откако резервите беа искористени за покривање загуба од 7,1 милијарда евра како резултат на фактори, вклучувајќи ги и каматните плаќања на банките.

Европската централна банка на почетокот на месецов четврти пат по ред очекувано одлучи да го задржи нивото на референтните каматни стапки. Додуша, реториката беше минимално променета и порасна шансата да започне циклус на намалување на каматите во шестиот месец од 2024 година.

Инфлациските очекувања за 2024 и 2025 година се ревидирани надолу поради попуштањето на цените на енергијата, што дава оптимизам на пазарите на капитал за почеток на намалување на каматните стапки.

„Управниот совет ќе продолжи да го одржува пристапот што ги следи податоците за да може да се одредат соодветното ниво и времетраење на ограничувањето“, се наведува во соопштението на ЕЦБ. „Иако повеќето мерки за базичната инфлација дополнително се намалија, домашните ценовни притисоци остануваат високи, делумно поради силниот раст на платите“, соопштија од ЕЦБ.

Народната банка на Македонија со претпазливост

Комитетот за оперативна монетарна политика на Народната банка на седницата на 12 март одлучи каматната стапка на благајничките записи да остане на нивото од 6,30 проценти, а каматните стапки на депозитите прекуноќ и на седум дена на нивоата од 4,20 и 4,25 проценти, соодветно.

Оттаму соопштија дека очекуваат тековното ниво на каматните стапки, заедно со промените направени досега кај задолжителната резерва и со преземените макропрудентни мерки, да придонесе за натамошно забавување на инфлацијата и за задржување на стабилноста на девизниот курс.

Од централната банка информираат дека сигналите од анкетите за инфлациските очекувања на потрошувачите исто така се поволни, односно во февруари веќе преовладуваат очекувања за намалување на цените во следниот период.

„Стапката на инфлација во февруари е блиску до онаа во еврозоната. Цените на примарните производи на берзите и натаму надолно се приспособуваат, а наедно и прогнозите за следниот период се надолно ревидирани. Остварувањата кај инфлација од почетокот на годината се пониски од очекувањата, но нивото сѐ уште е над историскиот просек, а ризиците во однос на идната динамика на цените и натаму постојат“, укажуваат од Народната банка.  

Оттаму објаснуваат дека сѐ уште отсуствува поизразен пренос на берзанските движења врз домашните цени кај храната, а постои и неизвесност поради актуелните воени конфликти, како и поради престанокот на привремените мерки за дел од домашните прехранбени производи.

„Оттука, беше оценето дека е потребна натамошна претпазливост при водењето на политиките, вклучувајќи ги и  политиките што дејствуваат врз побарувачката во економијата. Во однос на политиката на Европската централна банка (ЕЦБ), на последната седница во март повторно беше донесена одлука за задржување на основните каматни стапки на истото ниво“, велат од Народната банка.

Според претходните анализи на аналитичкиот им на „Блумберг Адрија“, македонската Народна банка ќе почне да ги намалува каматите исто така во втората половина на годината. Секако, тоа најверојатно ќе се случи откако и ЕЦБ би направила таков потег. Намалувањето го дефинира растот на цените, но и зголемувањето на платите, што од друга страна предизвикува зголемување на потрошувачката и на инфлациските притисоци.

Новите податоци за инфлацијата ќе бидат објавени за десет дена, додека новата седница на Комитетот за оперативна монетарна политика е на 11 јуни.