Војната во Иран повторно ја разгорува инфлацијата

Последиците од војната во Иран продолжуваат да се шират низ глобалната економија, комплицирајќи ги економските изгледи и поттикнувајќи стравувања од нов бран инфлација.

Во САД внимателно следениот показател за потрошувачките цени порасна со најбрзо темпо од 2023 година, намалувајќи ги реалните приходи на граѓаните и зголемувајќи го притисокот врз потрошувачите. Високите цени на нафтата дополнително ги оптоваруваат долгорочните приноси на јапонските државни обврзници, додека Куба останува без храна и гориво.

Се очекува Европската централна банка (ЕЦБ) оваа година двапати да ги зголеми каматите поради новиот бран инфлација. Глобалната енергетска криза беше и во позадината на посетата на американскиот претседател Доналд Трамп на Кина, каде што се сретна со кинескиот претседател Шји Џјинпинг на дводневен самит, што претставува прва посета на еден американски лидер на таа земја по речиси една деценија.

САД

Најголемата инфлација во САД во последните неколку години повторно ги нагризува платите на Американците, додека растот на цените на горивото и храната се заканува да ја ослабне потрошувачката на домаќинствата. Податоците објавени оваа недела покажаа дека војната во Иран повторно ја поттикнува инфлацијата и дополнително ги оптоварува граѓаните кои веќе се фрустрирани од високите трошоци за живот.

Кога се пресмета растот на цените, заработките во април паднаа во однос на истиот месец претходната година, што е прв таков пад од 2023 година. Поголемиот дел од Американците се загрижени поради високите цени, а расте и загриженоста за пазарот на труд, покажува годишното истражување на Фед. Со речиси стагнација на вработувањето минатата година, 42 проценти од возрасните Американци навеле дека пронаоѓањето или задржувањето на работа е мал или голем проблем, во споредба со 37 проценти пред една година.

Европа

Британските државни обврзници паднаа откако градоначалникот на Манчестер, Енди Бурнам, ја отвори можноста за кандидатура против Кир Стармер за местото премиер, што ги засили стравувањата на инвеститорите од политичка нестабилност и поекспанзивна фискална политика. Приносот на триесетгодишните британски обврзници, кои се најчувствителни на политички ризик, скокна дури 20 основни поени на 5,86 проценти, што е највисоко ниво од 1998 година.

Британската економија силно ја започна годината, а компаниите и потрошувачите засега покажуваат отпор на првите последици од конфликтот на Блискиот Исток. Сепак, економистите предупредуваат дека растот е загрозен поради продолженото траење на војната и можноста за политички промени во земјата.

Невработеноста во Франција неочекувано порасна на највисоко ниво во последните пет години, дополнително потврдувајќи дека втората најголема економија во еврозоната веќе беше ослабена и пред почетокот на војната во Иран.

Според анкетата на „Блумберг“, ЕЦБ оваа година ќе ги зголеми каматните стапки двапати - во јуни и септември - по 25 базични поени, што се повеќе се поклопува со очекувањата на пазарот.

Bloomberg

 

Aзија

На јужнокорејскиот пазар на акции, вреден 4,6 билиони долари, сè повеќе се видливи знаци на еуфорија. Воодушевени од растот на пазарот од 200 проценти во изминатата година, кој ги надмина речиси сите други пазари во светот, локалните инвеститори позајмуваат рекордни износи за дополнително да ги зголемат вложувањата во акции.

Приносот на јапонските дваесетгодишни државни обврзници порасна поради високите цени на енергентите кои дополнително ја поттикнуваат инфлацијата. Притисокот врз јапонските приноси расте додека цените на нафтата остануваат високи откако САД и Иран ги отфрлија меѓусебните предлози за завршување на конфликтот, намалувајќи ги шансите за брзо примирје.

Цените во кинеските фабрики пораснаа со најбрзо темпо од пандемијата, додека последиците од војната во Иран ги зголемуваат трошоците и ја намалуваат профитабилноста на компаниите. Иако цените на храната паднаа, инфлацијата кај потрошувачите неочекувано забрза на 1,2 проценти на годишно ниво.

Индија ги зголеми увозните царини на злато и сребро за да ја заштити својата валута и да ги зајакне девизните резерви поради последиците од војната на Блискиот Исток.

 

Пазари во развој

За Фидел Кастро и кубанската комунистичка елита приватните бизниси некогаш претставуваа симбол на капиталистичкото зло. Денес, додека земјата останува без храна и гориво, режимот слабее, а незадоволството расте на улиците, токму приватниот сектор станува клуч за опстанок на она што остана од кубанската економија.

Руската економија се намали во првиот квартал за првпат од почетокот на 2023 година, што претставува удар врз настојувањата на претседателот Владимир Путин да го одржи економскиот раст за време на војната во Украина. Бруто домашниот производ падна за 0,2 проценти во првите три месеци од годината во однос на истиот период лани, покажуваат податоците на Федералната служба за статистика.

Свет

Влијанието на енергетската криза врз глобалната економија последните месеци станува видливо и преку показателите за притисок во синџирите на снабдување, кои за време на пандемијата сигнализираа сериозни нарушувања. Тоа дополнително ја зголемува претпазливоста на централните банки поради можен нов бран висока инфлација.

Замбија и Ангола ги намалија каматите, додека Уганда, Перу и Романија ги оставија трошоците за задолжување непроменети.