Марга Хоек: Исполнувањето на целите за одржливост ќе им донесе на бизнисите билиони долари

Бизнис за добро е добар бизнис - ова е слоганот што го создаде Марга Хоек, холандска бизнис-лидерка, авторка и глобална менторка за одржливост. Таа беше говорник на конференцијата „Претворање на одржливоста во конкурентност: Градење отпорни бизниси во неизвесен свет“, во организација на канцеларијата на Обединетите нации, а во соработка со Стопанската комора и Министерството за надворешни работи и надворешна трговија во Македонија.  

Пред присутните на конференцијата во Скопје, Хоек говореше за важноста одржливоста да биде во срцевината на компаниските стратегии, а не само тема со која ќе се занимава одделот за општествена одговорност во компанијата.

Според неа, одржливоста и профитот не само што не се на спротивните страни туку и си помагаат меѓусебно. Таа била на раководни позиции во големи компании, а искуството сега го користи за да им даде поддршка на другите и да поттикне позитивна промена.

За „Блумберг Адрија“, Хоек говореше за придобивките што компаниите ги имаат доколку се водат од целите за одржлив развој на Обединетите нации. Овие цели, вели таа, даваа можност секоја компанија да процени каде се наоѓа и каде сака да стигне, а притоа влијанието да биде позитивно. „Ве поттикнува да размислите ’како навистина можам да решавам проблеми во светот, да бидам дел од решението, а не дел од проблемот’“, вели таа.

Новите технологии ќе го забрзаат исполнувањето на целите

Целите за одржлив развој на ОН, меѓу кои се елиминирање на гладот, создавање повеќе обновлива енергија, пристап до образование, создавање поголема еднаквост, се нови можности за раст на компаниите.

„Причината за тоа е што големите предизвици во светот - како брзата потреба од нови видови одржлива мобилност, домови што веќе не користат фосилна енергија, елиминирање на отпадот од храна, бидејќи фрламе една третина од храната што се произведува - треба да се решат во голема мера од страна на бизнисите. Пресметките покажуваат дека овие цели за одржлив развој претставуваат можност за раст од најмалку 12 билиони долари до 2030 година. Тоа е причината што мојата книга ја нареков ‘Промена од билион долари’ (Тrillion dollar shift). Целта е да им дадам на луѓето идеја дека всушност зборуваме за промена на пазарот. Морална работа да се прави одржлив бизнис, но истовремено е и деловно мудра работа“, вели Хоек.

Брзиот развој на напредните технологии што ги носи четвртата индустриска револуција овозможува промена на динамиката во решавањето на проблемите, со што бенефициите за компаниите би биле уште поголеми.

„Досега проблемите се развиваа побрзо од решенијата, но со овие технологии можеме да го смениме тоа – сега можеме да доаѓаме до решенијата побрзо отколку што растат проблемите. Со тоа можеме да почнеме да се движиме напред наместо назад. Зошто е тоа така? Затоа што сите овие технологии ни овозможуваат да обработуваме многу повеќе податоци, да создадеме решенија што претходно не беа можни. Се проценува дека овие напредни технологии можат да влијаат и да ги забрзаат целите за одржлив развој за 70 отсто. Тоа значи дека тие се нашиот најголем сојузник во напредокот“, објаснува Хоек.

Одржливоста е скапа - најголема заблуда

Кај поголем дел од менаџерите сѐ уште постојат заблуди кога станува збор за имплементацијата на целите за одржлив развој, а најголемата е дека процесот чини многу пари. Според Хоек, всушност пропуштената можност е најголемата грешка.

„Мислам дека сè уште постои голема заблуда дека одржливоста е скапа или дека одржливоста треба да биде само дел од управувањето со компанијата за да се спречи штета. Порано пристапот беше: имам производ и услуга, и сега морам да се погрижам да не нанесам штета или барем да не нанесам премногу штета – на екологијата, општеството и економијата. Но тој пристап всушност не влијаеше на бизнис-стратегијата, туку само на начинот на кој се работи. Најголемите можности во одржливоста лежат токму во бизнис-стратегијата – во тоа што правите и што испорачувате. Мислам дека тука се најголемите заблуди и тоа се пропуштени можности“, вели Хоек.

Марга Хоек - Фото: United Nations, North Macedonia

Промена на лидерските вештини

Брзите промени во сегашноста бараат промени и на лидерските вештини. Според Хоек, во денешно време ориентир не можат да бидат надворешните фактори затоа што „надворешната ‘мапа’ е скршена, надворешните фактори се менуваат, не на секои 10 години, туку секоја година, секој месец, па дури и секоја недела. Средината стана непредвидлива: геополитика, нестабилна економија, климатски промени - сè влијае едно на друго. Сè е толку непредвидливо што не можеме да имаме надворешна мапа, туку ни е потребен внатрешен компас“.

Затоа, според нашата соговорничка, потребни се луѓе со автентично лидерство, способни да носат одлуки врз основа на своите вредности. Оттука, важно е компаниите да ги структурираат своите лидерски тимови на поинаков начин.

„Порано можеше да имаш специјализирани луѓе во извршниот одбор – еден за финансии, друг за одреден сектор, трет за човечки ресурси. Но тоа веќе не е функционално. Можеме да споредиме: порано имаше еден пилот што го управуваше авионот, а сега ти треба цел екипаж во кокпитот што ќе соработува, затоа што средината е толку комплексна, а времето за носење одлуки е многу пократко. Затоа денес е поважно прво да постои тим, а специјалноста е на второ место – спротивно од порано. Тоа ја менува и самата динамика на лидерските тимови“, вели Хоек.

Порака за младите: Бидете гласни, но слушајте ги и постарите

Нашата соговорничка смета дека новите генерации – милениумците и генерацијата зед – се во поповолна позиција благодарение на тоа што се пораснати со многу различни вештини, со технологија, со комуникациски средства и слично. Тие млади луѓе, според Хоек, го имаат потребниот „внатрешен компас“, но им недостига искуството, кое се гради преку подеми и падови, преку поминување низ тешки ситуации.

Затоа таа ги советува на младите претприемачи да најдат ментори од различни генерации што можеби ќе „изгледаат малку здодевно или старомодно, но тие поминале низ многу нешта и тоа искуство е вредно за вас – ќе ве спречи да правите непотребни грешки“.

За оние пак, што почнуваат кариера во некоја компанија пораката е да се погрижат гласот на нивната генерација да се слушне, затоа што она што го носат е навистина важно за иднината.

„Сега, за првпат во историјата, имаме пет генерации во работната сила. Наскоро милениумците и генерацијата зед ќе бидат мнозинство. Но токму во овој период на промена нивното влијание е пресудно. Во зависност од тоа како ги развиваме и поддржуваме младите луѓе во компаниите ќе зависи и дали тие компании ќе имаат вистинска иднина.