Доаѓа златното време за инвеститорите во обновлива енергија

Воените случувања на Блискиот Исток ја носат цената на нафтата до тешкото сценарио. Од крајот на минатата недела црното злато се тргува над 100 долари за барел, во текот на вчерашниот ден стигна до 106,5 што е многу блиску до критичните 108 долари кои според „Блумберг економикс“ би довеле до значителен притисок врз инфлацијата, а дел од европските економии би биле турнати кон работ на рецесија.

Во минатото ваквите ценовни шокови имаа силни последици затоа што земјите зависни од увоз немаа друг избор освен на плаќаат висока цена за фосилните горива или да трошат помалку гориво.

Но во денешни услови, има и друго сценарио – обновливи извори на енергија - посебно поради падот на цените на соларната енергија и батериите. „Кога една технологија станува ценовно конкурентна, се достигнува точка на пресврт во нејзиното усвојување,“ вели  Антоан Вагнер-Џонс, раководител за трговија и синџири на снабдување во „Блумберг НЕФ“.

Пример за ова е Европа која западна во гасна криза откако Русија ја нападна Украина пред четири години. Во непосредниот период потоа, регионот плаќаше високи цени за сите количини течен природен гас што можеше да го обезбеди. Но, во годините што следеа, Европа забележа брз раст на соларната енергија и последователен бум на батерии.

Високите камати се покажаа како ризик за инвестициите во ОИЕ

Многу зелени инвеститори се обележани од претходните циклуси на ентузијазам кои се претворија во големи загуби. За тоа не се виновни само високите каматни стапки туку и политичките напади врз зелениот сектор во САД и регулаторните потреси во Европа.

Но, по историскиот пад што траеше до април минатата година, секторот покажа знаци на спротивставување на песимистите, а сегашната криза на Блискиот исток се очекува да донесе нов бран на инвестиции во обновливи извори затоа што владите ќе сакаат да ја зголемат својата енергетска независност.

Инвеститорите кои продолжија да инвестираат во зелени технологии и по 2022 година, сега ги жнеат плодовите.  Индексот S&P Global Clean Energy Transition е зголемен за повеќе од 6 отсто, во споредба со падот од околу 1,5 отсто кај индексот S&P 500.

Но, според Дејвид Хостерт, глобален директор за економија и моделирање во „Блумберг НЕФ“ пресметките не се толку едноставни.

Повисоките цени на енергијата доведуваат до инфлација која потоа ги тера централните банки да ги зголемат трошоците за задолжување. Во такви услови инвестирањето во чиста енергија станува поскапо, особено бидејќи индустријата е многу капитално интензивна и чувствителна на каматните стапки.

Оттука, според Хостерт, земјите различно гледаат на употребата на фосилните горива.

„Ако сте земја производител на нафта и гас, можеби ќе кажете ‘Ова е причината зошто треба да се потпреме на нашите домашни ресурси.’ А за други тоа може да значи ‘Океј, ова е причината зошто треба да ја намалиме зависноста од увоз на фосилни горива и да ја електрифицираме нашата економија со обновливи извори’“, вели тој.

Зелените акции треба да бидат основен дел од секое портфолио

Во исчекување на следните чекори на централните банки, од инвестициската банка „Џеферис“ (Jefferies) и понатаму им порачуваат на инвеститорите да не паничат и да продолжат да инвестираат во обновливи извори.

Јасно е дека сегашните цени на фосилните горива ќе ги зајакнат приходите од нив и ќе ги надминат акциите на зелените инвеститори, но тоа ќе биде на краток рок, вели Патрик Џ. Марфи, извршен директор на геополитичката единица во „Хилко глобал“ (Hilco Global).

И Хелен Џуел, главен директор за фундаментални акции во „Блекрок“ вели дека во моментов сите се фокусирани на енергетска независност и затоа акциите што се поврзани со тоа ќе „поминуваат многу добро.“

„Енергетската отпорност и независност е нешто за кое можеме да бидеме сигурни во следните неколку недели,“ рече таа во интервју за ТВ Блумберг. „Потребата за тоа останува критична.“ Затоа купувањето акции од одржлива и чиста енергија може да биде „вистински основен дел од секое портфолио“ во моментов.

Зошто зелените инвестиции имаат подобра перспектива сега?

Според аналитичари, инвеститори и менаџери на фондови интервјуирани од „Блумберг“ сега постојат повеќе разлики во однос на 2022 година. Постојат докази дека зелените компании ги зајакнуваат своите биланси, применуваат построги стандарди за управување со ризик и бараат повисоки приноси пред да започнат нови проекти.

Ефектот од каматните стапки може да биде и помалку изразен отколку во 2022 година, рече Карол Лајбл, извршен директор на „Домини импакт инвестментс“.

„Каматните стапки би можеле да бидат малку повисоки во 2026 година, но не мислам дека тоа е доволно за значително да ги спречи тие проекти да продолжат,“ рече Лајбл.

Алекс Монк, менаџер на портфолио во тимот за глобални акции во ресурси во „Шродерс“ (Schroders), посочува дека секторот за ветерна енергија особено стана многу подисциплиниран во поставувањето на договорни услови „за да се овозможи поголем пренос на трошоци и заштита од инфлација, така што предизвиците за профитабилноста да не се повторат.“

Друга клучна разлика меѓу сега и 2022 година е влијанието на вештачката интелигенција, при што побарувачката за енергија за напојување на центри за податоци со ВИ ги зајакнува обновливите извори.

Со геополитичкиот пејзаж кој е можеби уште поопасен отколку во 2022 година, енергетската безбедност станува сè поитна цел. Тоа значи дека земјите кои успешно се ослободуваат од увоз на гас и нафта се соочуваат со помалку надворешни шокови за нивните економии.

„Ние ги гледаме овие моменти на нарушување на енергетските пазари како добри за енергијата, без исклучок,“ рече Монк. „На краток рок очигледно гледаме повисоки цени на суровините и тоа е корисно за конвенционалните енергетски акции, но мислам дека тоа исто така почнува да го враќа во умот на сите прашањето за енергетска безбедност.“

„Она што се случува на Блискиот Исток всушност охрабрува нов капитален циклус“ на инвестиции во обновливи извори, рече Монк. Тоа е „затоа што луѓето навистина треба да почнат да го преиспитуваат прашањето за енергетска безбедност, особено со континуираниот раст на побарувачката за електрична енергија.“

 

Трошоците за ОИЕ се помали од трошоците за справување со ценовните шокови

Трошоците за постигнување нула емисии е помал од трошоците за справување со шоковите од растечките цени на фосилните горива. Пресметките на Комитетот за климатски промени на Обединетото Кралство во последниот извештај објавен минатата недела покажаа дека на земјата и се потребни околу 4 милијарди фунти (5,4 милијарди долари) дополнителни годишни трошоци до 2050 година за да се остане на патот кон нето нула емисии.

Според Комитетот, цената не е висока ако се земе превид сценариото според кое цените на гасот би се зголемиле како во 2022 година. Според оваа претпоставка, цените за енергија на домаќинствата би се зголемиле за 59 отсто до 2040 година ако се задржи употребата на фосилни горива. Ако пак, биде постигнат напредок на полето на декрабонизацијата во истиот период растот на трошоците на домаќинствата за енергенти би изнесувал само 4 отсто.