Следниот пат кога ќе печете на скара, покрај сенфот и киселите краставички слободно додадете и кимчи на масата. Освен што овој корејски специјалитет (многу сличен со нашата кисела зелка) одлично оди со бургерите, добар е и за варењето. Поврзано со тоа, би можел да му помогне на телото да се ослободи од нанопластика - ситни честички што настануваат со распаѓање на поголеми парчиња пластика, влакна и фолии.
Свесноста за овие речиси невидливи фрагменти последниве години нагло порасна, делумно поради неколку медиумски експонирани истражувања. Некои од нив, вклучувајќи го и она што тврдеше дека во мозокот носиме количина пластика голема колку една лажица, подоцна беа оспорени или предизвикаа сериозни критики.
Во еден случај истражувачите можеби ја прецениле количината пластика во околината бидејќи примероците случајно ги контаминирале со пластични лабораториски ракавици, што, искрено, не влева многу доверба. Но и покрај тоа што науката за микропластиката сè уште се развива, малкумина денес се сомневаат дека овие честички постојано ги вдишуваме и внесуваме преку храната и пијалоците. Севкупниот материјал на крај мора да заврши некаде.
Прочитај повеќе
Како да ја намалите изложеноста на микропластика
Поради сеприсутноста на пластиката, таа е невозможно целосно да се избегне. Сепак, постојат чекори што можете да ги преземете за да го минимизирате нејзиното присуство.
01.09.2024
Дали пластиката влијае на плодноста? Документарец на „Нетфликс“ носи загрижувачки откритија
Микропластиката влегува во телото преку храната, водата и воздухот, а последиците допрва ќе почнеме да ги разбираме
22.03.2026
Валканата тајна на биоразградливата пластика
Сè повеќе земји ја забрануваат пластиката што содржи адитиви за кои производителите тврдат дека може да се разградат.
04.01.2026
Несогласувањата околу пластиката го кочат глобалниот договор
Во Швајцарија започнува шеста рунда на преговори, додека доказите за штетноста од овој материјал сè повеќе се натрупуваат.
05.08.2025
Истражувањето за кимчи го спровеле научници од Институтот за кимчи - институција со интересен назив која функционира во рамки на државниот Корејски институт за истражување на храна и е основана со цел промоција на ова популарно јадење од ферментирана зелка.
Студијата покажа дека одреден сој бактерии од кимчи значително полесно апсорбира честички нанопластика отколку контролниот сој во лабораториски услови кои симулирале човечки црева.
Кимчи е традиционално корејско јадедње од ферментиран зеленчук богат со пробиотици и бактерии на млечна киселина | Bloomberg
Научниците спровеле и експеримент на глувци. Глодари кои го добивале тој бактериски сој имале повеќе од двојно поголема количина нанопластика во изметот во споредба со оние кои не го примале, што упатува на тоа дека пробиотикот би можел да му помогне на организмот во отстранување на загадувачите.
Истражувањето, објавено во научен часопис, никако не е конечен доказ. Би сакала да видам дека истите резултати ги потврдува и некоја независна истражувачка институција. Но дури и кога кимчи би можел од организмот да го отстрани и последниот дел од пластика што таму се натрупал, проблемот и понатаму би останал присутен во целата околина.
Тоа го покажува и друго неодамнешно истражување кое заклучило дека ситните пластични честички во воздухот, макар и во помала мера, придонесуваат за глобалното затоплување. Поголемиот дел од микропластиката и нанопластиката е темна по боја или со време потемнува, поради што ја апсорбира сончевата топлина.
Ова загрижува од два аспекта. Првиот е тоа што климатските модели моментално не ја вклучуваат пластиката во своите проекции. Вториот е многу поедноставен и малку вознемирувачки - воздухот што го вдишуваме буквално е полн со отпад.
Кога се зборува за пластика, повеќето луѓе и понатаму најпрво помислуваат на океаните. Делумно и затоа што токму таму започнаа првите посериозни истражувања. Ричард Томпсон, професор по морска биологија на Универзитетот во Плимут и човекот кој го измисли терминот „микропластика“, со години наидувал на пластичен отпад покрај брегот, а подоцна пронашол и микроскопски парчиња во песокот и на морското дно.
Од тогаш дознавме за Големата пацифичка наслага од отпад - огромна област со плутачки отпад меѓу Калифорнија и Хаваи, како и за фактот дека микропластиката се задржува во морските плодови што ги јадеме.
Но проблемот не е само во морето. Почвата под нашите нозе можеби содржи дури и повеќе микропластика отколку океаните, а особено се погодени земјоделските површини. Истражувачите проценуваат дека европските почви секоја година преку рециклиран канализациски талог добиваат меѓу 31 илјада и 42 илјади тони микропластика.
Микропластиката во почвата доаѓа преку отпадните води кои се преполни со ситни пластични честички. Голем дел од проблемот го создаваат автомобилските гуми кои се трошат за време на возењето, а нивните честички потоа дождот ги носи во канализацискиот систем.
Голем извор на микропластика е и облеката. Дури 70 проценти од парчињата облека денес се произведуваат од синтетика како полиестер и еластан - материјали кои за време на производството, носењето и перењето испуштаат ситни влакна.
Извор на микропластика станува и човечкиот отпад, а ако корејското истражување е точно, во тоа одредена улога би можел да има и кимчи.
Многу сме успешни во отстранувањето на микропластиката од отпадните води. Но она што останува всушност е хранлива мешавина од биоотпад и пластика, а дури 80 проценти од тоа завршува на земјоделските површини во Обединетото Кралство.
Истражување на Институтот Џемјс Хутон анализира архивирани примероци почва од експеримент со канализациски талог кој траел од 1994 до 2019 година. Се покажало дека по само четири години примена на канализациски талог, нивото на микропластика во почвата пораснало и до 1450 проценти.
Истражувачите исто така откриле дека нивото на микропластика останало исто повеќе од две децении дури и откако земјиштето престанало да се ѓубри со канализациски отпад.
Микропластиката денес завршува во воздухот, почвата, храната, водата, па дури и во човечкиот организам | Bloomberg
Истражувањата за микропластиката се релативно младо научно поле, старо само 22 години, па сè уште има обиди да се разбере што тоа долгорочно значи за почвата и земјоделските култури. Но она што засега го знаеме не звучи охрабрувачки.
Пластиката може да ја оштети структурата на почвата, да ја намали достапноста на хранливи материи, да влијае врз развојот на посевите и да ја намали ртливоста на семето. Како и кај другите облици на изложеност на микропластика, еден од најголемите проблеми претставува широкиот спектар токсични хемикалии кои овие честички можат да ги испуштаат во човечкиот организам, храната и почвата.
Честички микропластика се пронајдени и во овошје и зеленчук, што упатува на создавање речиси бесконечен пластичен циклус.
Што може да се направи? Пред сè, потребни се повеќе истражувања за подобро да ги разбереме здравствените и еколошките последици од микропластиката. Дел од овие честички треба да се пренасочат на побезбедни места за складирање.
Франција, на пример, воведе закон кој пропишува дека машините за перење алишта мора да имаат филтри за микровлакна. Сличен закон моментално се подготвува и во Обединетото Кралство. Таквите филтри би помогнале да се намали количината микровлакна што завршуваат во отпадните води, а со тоа и на земјоделските површини.
Би било корисно и кога пластичните производи не би испуштале толку многу честички. Економската комисија на Обединетите нации за Европа во март усвои нови ограничувања за трошењето на автомобилските гуми, кои ќе стапат во сила во 2028 година.
Иако автомобилската индустрија на почетокот беше воздржана кон таа идеја, на крајот тесно соработуваше со властите и независни експерти на развојот на стандарди за тестирање.
Сара Баулч од „Пју Черитабл Трастс“ (Pew Charitable Trusts) изјави дека таков модел би можел да се примени и во други индустрии, вклучувајќи ја текстилната.
Но суштината на проблемот сепак лежи во самата пластика. Далеку најдобриот начин за борба против микропластиката е едноставно да се користи помалку пластика. А во тоа ни кимчи, колку и да е корисен, не може да помогне.