Што ако вакцината против ковид може да ги спаси болните од рак?

Изненадувачка нова студија дава рани докази дека вакцините против ковид-19 можеби имаат „тајна супермоќ“: прецизно темпирана mRNA вакцина би можела да им помогне на многу пациенти со рак да живеат подолго.

Иако резултатите сè уште треба да се потврдат, силата на наодите – кои ги споредуваат исходите кај пациенти со рак што примиле mRNA вакцини за време на пандемијата со оние што не ги примиле – е доволна причина да се насочат ресурси кон побрзо добивање дефинитивен одговор. Вакцините против ковид се евтини, широко достапни и лесно достапни во повеќето локални аптеки. Ако се потврдат наодите, тие би можеле да понудат едноставен и исплатлив начин за подобрување на животот на пациентите.

Сепак, моменталниот став на администрацијата кон науката што ја проучува mRNA технологијата – особено вакцините против ковид – може да ги попречи овие напори. Новото истражување треба да ги поттикне лидерите во здравствениот сектор да го преиспитаат огромниот потенцијал на оваа со Нобелова награда наградена технологија.

Студијата, објавена овој месец во списанието „Нејчер“, произлегла од набљудувањето на д-р Адам Грипин, радиолог-онколог од истражувачкиот центар „МД Андерсон“ при Универзитетот во Тексас. Додека работел на својот докторат на Универзитетот на Флорида, тој развивал персонализирани mRNA вакцини за пациенти со тумори на мозокот, дизајнирани да го научат имунолошкиот систем да ги препознае специфичните тумор маркери и да ги нападне.

Но, при тестирање на животни, Грипин забележал дека дури и плацебо вакцините – кои содржеле mRNA што не е поврзана со рак – исто така го активирале имунолошкиот систем да ги уништи туморите. „Од тогаш, речиси секој ден размислувам за тие резултати“, изјавил тој. Заклучокот бил дека можеби постои „вакцина од полиците“ што лесно би можела да го активира имунолошкиот систем да се бори против ракот.

Грипин и неговиот тим анализирале медицински податоци од над 1.000 пациенти со напреднат рак на белите дробови и кожа, кои примале имунотерапија позната како инхибитори на имуните контролни точки. Пациентите кои примиле mRNA вакцина против ковид – без разлика дали од „Фајзер“ или „Модерна“ – до 100 дена пред почетокот на имунотерапијата, имале двојно поголема веројатност да преживеат во споредба со оние кои не ја примиле или ја примиле надвор од тој временски прозорец.

Истражувачите исто така провериле дали вакцините против грип и пневмонија имаат сличен ефект (немаат), како и дали комбинирањето на ковид вакцина со други третмани за рак носи дополнителна корист (не носи).

За да разберат што ја прави mRNA вакцината посебна, научниците анализирале примероци од крв и ткиво и откриле дека ковид вакцините очигледно го активираат вродениот имунолошки систем – основниот, ран механизам на одбрана кој ги алармира другите делови од имунолошкиот систем да се подготват за напад.

Тоа што нешто толку едноставно како вакцината против ковид може да го подобри преживувањето кај пациенти со рак кои примаат стандардна имунотерапија ги изненади онколозите – на позитивен начин.

„Мојата прва реакција беше изненадување, можеби и неверување“, вели Рајан Саливан, директор на Центарот за меланом при болницата Масачусетс генерал хоспитал. Научниците по природа се скептични, па неговиот прв инстинкт бил да бара грешки. Сепак, по внимателен преглед на трудот, заклучил дека истражувачите направиле обемна работа за да ги објаснат своите откритија и да ги земат предвид потенцијалните фактори што би можеле да влијаат врз резултатите. „Податоците навистина се добри“, вели Саливан. Тој додава дека големиот број пациенти вклучени во ретроспективната студија ги направил резултатите особено убедливи.

Се разбира, сето ова мора да се потврди во студија каде учесниците се случајно распределени и контролирани со плацебо, а лекарите од „МД АНдерсон“ веќе планираат таква студија. Идеално би било клиничките испитувања да се спојат со основни истражувања за научниците да одговорат на многуте прашања што ги поставува ова откритие.

На пример, користа се појавила само кога луѓето ја примиле вакцината против ковид во одреден временски период пред почетокот на имунотерапијата. Одредувањето на оптималниот момент за максимизирање на таа корист би било клучно ако ова треба да стане дел од стандардните насоки за лекување. На крајот на краиштата, лекар би можел да разговара со пациент на кој неодамна му е дијагностициран напреднат рак и кој сака што побрзо да започне со лекување – дали треба да се почека неколку дена по вакцинацијата или би било подобро да се почека неколку месеци?

Имунотерапијата против рак се користи за лекување на многу чести карциноми, вклучувајќи рак на дојка, дебело црево и мочен меур, а лекарите сакаат да дознаат дали вакцината против ковид исто така може да го продолжи преживувањето кај тие пациенти. Лекарите од „МД Андерсон“ спровеле детални прегледи на сите пациенти кои примале имунотерапија во нивните установи од 2018 година, а моментално нивната работа е во фаза на рецензија и се очекува наскоро да даде први одговори.

Истражувачите исто така сакаат да утврдат дали ефектот, доколку се потврди, може дополнително да се засили. Вакцините против ковид содржат инструкции што телото ги користи за да произведе шилест протеин од вирусот и така го учи имунолошкиот систем да се бори против вирусот. Истражувачите се прашуваат: што ако вакцината може да содржи инструкции за протеин кој подобро го активира имунолошкиот систем да напаѓа рак?

Сите овие прашања заслужуваат итно истражување. За жал, откритието доаѓа во особено предизвикувачки момент за mRNA вакцините. Секретарот за здравство Роберт Ф. Кенеди Џуниор, познат по ширење дезинформации за вакцините за време на пандемијата, сега се наоѓа на позиција која влијае врз истражувачката програма и здравствената политика на земјата. Тој постепено ја поткопува поддршката за вакцините против ковид, самоволно ги ограничува препораките на центрите за контрола и превенција на болести и прекинува финансирање за речиси дваесет грантови поврзани со mRNA вакцини.

Филантропските организации и големи фармацевтските компании веројатно ќе помогнат во финансирањето на клиничките испитувања. Сепак, консензусот меѓу експертите е дека добивањето државно финансирање за mRNA истражувања ќе биде исклучително тешко – ако не и невозможно – за многу проекти.

Потенцијалот да се помогне на пациенти со рак е огромен. Едноставноста на идејата – дека лице кое треба да започне имунотерапија може едноставно да отиде во локална аптека по евтина вакцина која би можела да го продолжи животот – треба да биде доволен мотив сите да ја остават политиката настрана и да вложат напор во истражување на ова ветувачко откритие.