Преглед на берзите: Азија на крилјата на ВИ го надмина Волстрит

Светските берзи зад себе имаат една од подобрите недели годинава. Инвеститорите ги охрабри намалувањето на тензиите на Блискиот Исток, што предизвика пад на цените на нафтата и силен раст на акциските пазари. Студен туш, пак, приреди новиот претседател на американската централна банка, Кевин Ворш.

Додека скратената берзанска недела во САД ја одбележаа првите денови од котацијата на акциите на „Спејс екс“ (SpaceX), најголем победник на неделата не беше Волстрит, туку берзите во Токио и Сеул. Индексот KOSPI на корејските акции порасна за 11,43 отсто за една недела и достигна ново рекордно ниво. Со непроменето темпо продолжува да расте производителот на чипови „СК Хајникс“ (SK Hynix), чии акции скокнаа за 21,07 отсто, додека акциите на „Самсунг електроникс“ (Samsung Electronics) пораснаа за поумерени 3,36 отсто.

На крилјата на ВИ лета и јапонскиот пазар на акции.

Јапонскиот индекс Nikkei 225 доби речиси осум отсто во текот на неделата, при што најголемиот дел од растот повторно го генерираа акциите поврзани со ВИ. Меѓу најголемите добитници беа производителот на опрема за чипови „Токио електрон“ (Tokyo Electron), специјалистот за тестирање чипови „Адвантест“ (Advantest), инвестициската групација „Софтбанк“ (SoftBank) и производителот на мемориски чипови „Киоксија“ (Kioxia). Акциите на „Киоксија“ за една недела пораснаа за 12,07 отсто.

Во сферата на монетарната политика, јапонската централна банка (BoJ), во согласност со очекувањата, ја зголеми својата референтна краткорочна каматна стапка за 25 базични поени, на еден отсто, со што цената на задолжувањето достигна највисоко ниво од 1995 година. Со овој потег банката настојува да ги ограничи инфлаторните ризици и да ја ублажи долготрајната слабост на јенот.

Акциите на „Спејс екс“ полетаа

Тргувањето на Волстрит го одбележаа првите денови од котацијата на акциите на „Спејс екс“ (SpaceX). По најголемата иницијална јавна понуда на акции во историјата, акцијата првата трговска недела ја заврши на ниво од 185 долари, што е околу 37 отсто над ИПО-цената од 135 долари. Пазарната вредност на компанијата се зголеми за речиси 700 милијарди долари.

Во вторникот цената на акцијата во текот на денот достигна дури 218 долари, а потоа до крајот на неделата благо се повлече. Повеќето главни американски берзански индекси ја завршија скратената трговска недела во позитивна територија. Расположението на инвеститорите го поддржа веста дека САД и Иран потпишаа меморандум за согласност, кој го отвора патот за повторно отворање на Ормускиот Теснец и придонесе за намалување на цените на нафтата.

Меѓу главните индекси најдобро се покажа Nasdaq Composite, кој порасна за 2,43 отсто. Следуваа Russell 2000 и S&P 500, кои добија 1,21, односно 0,93 отсто.

Ворш почна како јастреб

Американската централна банка Фед во средата, во согласност со очекувањата, ја задржа референтната каматна стапка во распон од 3,50 до 3,75 отсто. Сепак, пазарите ги изненади настапот на новиот претседател на Фед, Кевин Ворш, кој зазеде релативно остар став во однос на борбата против инфлацијата. Најавата за построга монетарна политика и можност за зголемување на каматните стапки уште годинава во средата предизвика распродажба на акции и раст на приносите на краткорочните американски државни обврзници.

Ажурираните прогнози покажуваат дека членовите на Одборот на Фед во просек очекуваат умерено заострување на монетарната политика до крајот на годината, што претставува забележлива промена во однос на мартовските процени, кои упатуваа на намалување на каматните стапки.

Фед неделава ја зголеми својата прогноза за инфлацијата. Вкупната инфлација, мерена преку индексот на расходи за лична потрошувачка (PCE), во 2026 година се очекува да достигне 3,6 отсто, додека базичната инфлација според PCE треба да изнесува 3,3 отсто.

Ворш на прес-конференцијата изјави дека насочувањето на пазарите преку однапред дадени насоки (forward guidance) повеќе не е соодветно за сегашното опкружување на монетарната политика. Воедно, тој повторно ја нагласи посветеноста на Фед кон одржување на ценовната стабилност.

Скромен раст во Европа

Во текот на неделата паневропскиот индекс STOXX Europe 600 забележа скромен раст од 0,4 отсто, додека индексот на најголемите европски компании Euro STOXX 50 доби 1,9 отсто, иако во петокот изгуби дел од добивките. 

Словенија во зелено

И случувањата на Љубљанската берза се во знакот на голем оптимизам. Индексот на словенечките „блу чип“ акции SBITOP минатата недела достигна нов рекорд од 3.063 поени, а неделата ја заврши веднаш под рекордното ниво, на 3.058 поени.

Најголем раст во текот на минатата недела забележаа акциите на „Петрол“ и „Пристаниште Копер“. Словенечката нафтена компанија беше поттикната од веста за зголемување на маржите при продажбата на нафтени деривати, мерка што ја донесе новата словенечка влада.

Нафта: Пад поради смирувањето на тензиите на Блискиот Исток

Пазарот на нафта минатата недела беше обележан со намалување на геополитичките ризици. Инвеститорите ги охрабри веста дека САД и Иран постигнаа договор и потпишаа меморандум за согласност, што ги зголеми очекувањата за повторно отворање на Ормускиот Теснец и непречен проток на нафта.

Како последица на тоа, цените на нафтата се намалија бидејќи се намали премијата за геополитички ризик. Северноморската нафта брент во текот на неделата загуби околу осум отсто во однос на нивоата достигнати на врвот на тензиите и моментално се тргува по цена од околу 80 долари за барел.

Злато: Повлекување од безбедното засолниште

Цената на златото во текот на неделата се намали за околу 1,5 отсто, на приближно 4.155 долари за унца. Главната причина беше пренасочувањето на инвеститорите од безбедни вложувања кон поризични класи на средства, како што се акциите.

Падот на цената на златото беше поттикнат и од смирувањето на состојбите на Блискиот Исток, зајакнувањето на американскиот долар и најавите за нешто порестриктивна монетарна политика на американската централна банка Фед.

Банката „Голдман Сакс“ (Goldman Sachs) пред неколку дена ја намали својата целна цена за златото на крајот од годината за 500 долари.