text size
На секои три месеци, како по правило, инвеститорите повлекуваат 40 милијарди долари или повеќе од ЕТФ (фонд кој се тргува на берза) на „Блекрок“ (BlackRock Inc) кој го следи S&P 500 и поголемиот дел од нив го депонираат во речиси идентичен производ на „Вангард Груп“ (Vanguard Group). Неколку дена подоцна тие спроведуваат обратна трансакција, а парите се враќаат во спротивна насока.
Шемата е толку голема што дури и на американскиот ЕТФ пазар тежок 16 билиони долари се издвојува и е толку сигурна што е можно со сигурност да се предвиди кога ќе се случи следниот пат (средината на септември).
Причината? Како и со многу други работи во бизнисот со ЕТФ-ови, сè е поврзано со даноците.
Прочитај повеќе
Индекс Star 50: Дали е ова кинески Nasdaq со огромен потенцијал за раст?
Кинескиот Star 50 привлекува инвеститори со растот на домашните индустрии за чипови и вештачка интелигенција, но високите оценки и силната концентрација на секторот покажуваат висок ризик од обложување на технолошката независност на Пекинг.
01.09.2026
Акции или ЕТФ - што да одберете оваа есен
Јас многу повеќе би се фокусирал на квалитетот на бизнисот и цената што ја плаќаме, отколку на тоа кој сектор моментално е во фокусот на јавноста, вели Коста Костадиновски од „Капитал асет менаџмет“.
31.08.2026
Биткоин ЕТФ-овите со најголем одлив во шест недели, цената на токените стагнира
Додека цената на биткоинот стагнира на неизвесниот пазар, ненадејната пресвртница во расположението на инвеститорите предизвика бран на повлекување на капитал од водечките американски фондови.
17.08.2026
Не го сакате Илон Маск во вашите акции? Волстрит има ЕТФ за вас
Фирма планира лансирање на два фонда што ги следат Nasdaq 100 и S&P 500, но без компаниите поврзани било како со Маск.
09.07.2026
Гигантските текови се поттикнати од странски инвеститори кои го избегнуваат данокот од 30 проценти во САД на приходите од дивиденда, според учесниците на пазарот. Маневарот го искористува фактот дека иако фондовите имаат иста економска изложеност, тие дистрибуираат дивиденди на различни датуми.
Инвеститорите се префрлаат помеѓу iShares Core S&P 500 ETF на „Блекрок“ (тикер IVV) и S&P 500 ETF (VOO) на „Вангард“, така што не држат ниту еден фонд на датумот кога тоа им дава право да добијат дивиденда. Благодарение на начинот на кој цените на акциите се движат околу датумите на дистрибуција, инвеститорите не пропуштаат никаква добивка од дивидендата. Наместо тоа, тие ефикасно ја земаат вредноста на исплатата во пораст на цената - што не е оданочено за странци.
Тргувањето со префрлување на ЕТФ-ови се надополнува на растечкиот список на техники што Волстрит и неговите главни инвеститори ги користат за да ги минимизираат даночните сметки. Иако многу такви тактики се потпираат на посебна дупка што им помага на ЕТФ-овите да ги одложат капиталните добивки, оваа е поедноставна, бидејќи зависи само од постоењето на повеќе големи, ликвидни, речиси идентични фондови.
Феноменот прво стана доволно голем за да биде видлив во тековите на фондовите почнувајќи од 2023 година. Преминувањето од IVV на VOO и назад веројатно им заштедило на странските инвеститори околу 147 милиони долари даноци во САД минатата година, според пресметките засновани на промената на вредноста на доларот помеѓу двата фонда секој квартал.
„S&P 500 ЕТФ-овите се користат за софистицирано тргување“, рече Мет Бартолини, глобален раководител на истражувачки стратези во „Стејт стрит Инвестмент Менаџмент“ (State Street Investment Management). Моделите на тек покажуваат дека некои големи институции „ги користат ЕТФ-овите за да добијат континуирана изложеност без да ја примат дивидендата“, рече тој.
„Стејт Стрит“ неодамна го промени времето на исплатата на дивидендата во State Street SPDR Portfolio S&P 500 ETF (SPYM), што го олесни префрлањето помеѓу него и State Street SPDR S&P 500 ETF Trust (SPYM), рече Бартолини. Неодамнешниот раст на SPYM го направи „поинституционална алатка“, рече тој. Претходно, IVV, исто така, го промени времето на дивиденда на начин што го направи префрлањето поудобно. „Блекрок“ одби да коментира за причината за промената.
Нема индикации дека тргувањето вклучува злоупотреба на даночните правила, а висок функционер на Министерството за финансии на САД неодамна изјави дека практиката не е меѓу голем број стратегии што моментално се предмет на испитување.
Растечка шема
Тргувањето со префрлување се потпира на начинот на кој ЕТ-овите ракуваат со дивидендите од акциите што ги поседуваат. Членовите на S&P 500 исплаќаат готовински дивиденди на акционерите на различни датуми. Индексните фондови го акумулираат тоа со текот на времето и им го исплаќаат на инвеститорите еднаш на квартал. Годишниот принос на дивиденда на S&P 500 е нешто над еден процент од неговата пазарна вредност.
За да избегнат добивање дивиденда од фондот, инвеститорите треба да ја продадат својата позиција до затворањето на пазарот на денот пред датумот на екс-дивиденда - моментот за секој ЕТФ кога неговите акции почнуваат да се тргуваат без право да ја примат претстојната исплата. Од 2024 година, датумите на екс-дивиденда на „Блекрок“ се постојано порано од оние на „Вангард“, што го олеснува префрлувањето помеѓу двата провајдери.
Сличен модел стана очигледен на SPYM на „Стејт Стрит“ за прв пат во јуни, при што средствата се движат во и надвор од тој ЕТФ околу датумот на неговата дивиденда. Помали количини на префрлање се видливи и понекогаш околу други датуми помеѓу различни S&P 500 фондови.
Трансакциите се појавуваат не само во тековите на фондовите, туку и во тргувањето: секој квартал, обемот на тргување во ЕТФ-овите се зголемува околу датумот на истекување на дивидендата на IVV.
Доказите за избегнување на дивиденда не се ограничени само на фондовите што го следат S&P 500, па дури ни само на акции. iShares 0-3 Month Treasury Bond ETF (SGOV) на „Блекрок“ дистрибуира камата еднаш месечно. Тековите покажуваат дека непосредно пред датумот на истекување на дивидендата, инвеститорите повлекуваат дури 1,3 милијарди долари од ЕТФ-от. Сличен износ се влева во фондот еден ден подоцна.
Токму идентификувањето на инвеститорите кои се вклучени во трговијата со префрлување е тешко. И покрај целата позната транспарентност на ЕТФ-овите, невозможно е да се знае идентитетот на секој што купува и продава акции, иако преглед на сопственоста за секој производ е достапен во регулаторните објавувања на крајот од секој квартал.
Раководителите на „Вангард“ сметаат дека „Маршал Веjс“ (Marshall Wace), британскиот хеџ фонд, може да биде главен учесник во маневарот на префрлување, според лице запознаено со ситуацијата кое зборуваше под услов на анонимност бидејќи прашањето е чувствително. „Маршал Веjс“ беше трет најголем сопственик на IVV на 30 јуни со позиција од 30 милијарди долари, покажуваат податоците собрани од „Блумберг“. Портпаролите на „Вангард“ и на „Маршал Веjс“одбија да коментираат.
Вистинската трговија
Повеќето инвеститори кои се префрлаат помеѓу S&P 500 фондовите не следат едноставна стратегија за купување и држење, велат учесниците на пазарот интервјуирани од „Блумберг“. Наместо тоа, тие ги користат ЕТФ-овите како една нога од пософистицирана трансакција која би била помалку привлечна ако доаѓа со даноци на дивиденда.
Некои се занимаваат со она што е познато како „кеш енд кери“ (cash-and-carry) трговија, според Бартолини од „Стејт Стрит“. Тоа е кога инвеститорот продава фјучерси на S&P 500, а истовремено купува фонд кој го следи мерачот на спот пазарот, опфаќајќи ја разликата во цената помеѓу двата.
Инвеститорите кои сакаат да вложат дополнителни пари можат да заработат премија од околу 100 базични поени нето од надоместоците - еден процентен поен - над државните обврзници од „кеш енд кери“ трговијата, рече Мајанк Мохан, кој управува со повеќе од 200 милиони долари како главен извршен директор на „Мјусеум Мајл Фандс“ (Museum Mile Funds LLC) со седиште во Њујорк.
За странските клиенти, данокот на задржување на дивиденда би можел да изеде повеќе од 30 базични поени, рече Мохан. Пред појавата на повеќе од еден голем S&P 500 ЕТФ со ниска провизија, странските инвеститори имаа малку начини да ја избегнат дивидендата.
„Со појавата на IVV и VOO имате можност да ги извршувате овие тргувања со префрлување“, рече Мохан, кој вели дека го презел тргувањето во име на клиентите и дека трансакциските трошоци се минимални.
„Кеш енд кери“ трговијата стана популарна во последниве години поради постојаниот јаз помеѓу спот и фјучерс цените, рече Наташа Сибли, менаџер на портфолио во лондонскиот „Јанус Хендерсон Инвесторс“ (Janus Henderson Investors). Суверените фондови за богатство и пензиските фондови се меѓу оние кои го спроведуваат тргувањето, рече таа.
Други институции може да го држат S&P 500 како дел од стратегијата за опции, рече Бартолини.
„Ројал Банка на Канада“ (Royal Bank of Canada) со седиште во Торонто, која беше осмиот најголем сопственик на IVV на крајот на јуни, е главен учесник во „кеш енд кери“ тргувањето, според лице запознаено со активностите на банката. Портпарол на банката одби да коментира.
Не е јасно дали акциите на „Маршал Вејс“ се поврзани со таа стратегија или со нешто друго.
Каков е ставот на Министерството за финансии?
Овој вид тргување не е поврзано со таканаречените трансакции - „срцеви удари“ кои играат клучна улога во индустријата на ЕТФ-овите. Тие вклучуваат надворешен инвеститор кој привремено инвестира голема сума пари во ЕТФ за еден или два дена, а потоа се повлекува, дозволувајќи му на фондот да располага со проценети хартии од вредност без да ги продаде. Благодарение на дупка во законот, овие трансакции им помагаат на инвеститорите да го одложат данокот на капитална добивка - но тие не влијаат на даноците на дивиденда.
Напорите за избегнување на странски данок на задржување на дивиденди имаат долга и сложена историја, а таа е сè порелевантна бидејќи повеќе од 30 проценти од јавно тргуваните акции во САД сега се во сопственост на инвеститори кои не се од САД. Пред една генерација, банките нудеа производи на хеџ фондови и други големи инвеститори за да го минимизираат данокот, често во форма на трансакција за заем или размена.
Поттикнати од истрагата на Сенатот во 2008 година, пратениците донесоа нови одредби насочени кон производите за избегнување дивиденда, а Службата за внатрешни приходи доби спогодби од некои хеџ фондови кои ги користеа.
Министерството за финансии неодамна покажа интерес за голем број техники за избегнување на данок што вклучуваат ЕТФ-ови. На индустриска конференција во Њујорк во јули, двајца високи функционери изнесоа список на типови производи што ги сметаат за „потенцијално злоупотребувачки“.
Тие вклучуваа фондови кои нудат еден вид претходно спакувана верзија на префрлувачката трговија, користејќи механика на ЕТФ-овите за да избегнат капитални добивки додека ротираат помеѓу слични основни инвестиции за да избегнат дивиденди.
Панелистот Џефри Хохберг, адвокат за даноци во „Саливан и Кромвел“ (Sullivan & Cromwell LLP), ги праша функционерите дали нивните загрижености се протегаат и на странските инвеститори кои ротираат директно помеѓу слични инвестиции, без да користат ЕТФ механика за да избегнат добивки.
„Тоа не е фокус“, рече еден од функционерите, Ерика Нијенхуис.
По конференцијата, и Хохберг и Стивен Розентал, поранешен советник на Заедничкиот комитет за оданочување на Конгресот, одделно рекоа дека тоа е вистинскиот потег.
„Се чини дека продавате S&P за друг S&P“, рече Розентал во едно интервју. „Ова би го третирал како сосема во ред од даночна перспектива.“
Со помош од: Седрик Сем, Јикин Шен, Сурија Мату