Стравот од ВИ ги стресе пазарите, црни сценарија во случај на посилен шок

Акциите паднаа низ целиот свет откако лидерите на најголемите фирми за вештачка интелигенција (ВИ) предложија забавување на развојот на технологијата. Технолошките акции предводеа во падот бидејќи напорите за ограничување на најсовремената вештачка интелигенција би можеле да влијаат на бумот што води кон стотици милијарди долари капитални трошоци. Можеби како никогаш до сега, доаѓа до израз огромната зависност на пазарите на капитал од вложувањата во развојот на вештачката интелигенција со оглед на тоа што црните сценарија предвидуваат дека посилен шок кај технолошките акции поврзани со ВИ би имал огромно негативно влијание врз светската економија.

Глобален пад

Пад на акциите вчера уште рано наутро имаше кај сите азиски компании кои на еден или на друг начин се поврзани со вештачката интелигенција. Акциите на „Софтбанк“ (SoftBank Group Corp) забележаа најголем пад во речиси три месеци од 13 проценти на берзата во Токио , откако челниците на „Антропик“ (Anthropic PBC) и  „Опен еј-ај“ (OpenAI) ги повикаа програмерите да го забават темпото на развој на вештачката интелигенција од безбедносни причини.

Ова предупредување ја зголеми нервозата на пазарот во врска со јапонскиот технолошки инвеститор, кој се задолжува дополнително за да ги финансира своите вложувања во различни сегменти од областа на вештачката интелигенција. „Софтбанк“ е еден од најголемите поддржувачи на „Опен еј-ај“, а се очекува нејзината вкупна инвестиција во компанијата што го создаде Чет ГПТ да достигне близу 65 милијарди долари до октомври.

Намалување на вредноста на акциите имаше и кај другите клучни компании за ВИ-инфраструктурата. „Самсунг електроникс“ (Samsung Electronics Co.) и „СК Хајникс“ (SK Hynix Inc.), паднаа за повеќе од четири проценти во Сеул.

Тоа доведе до пад на јужнокорејскиот берзански индекс KOSPI.

Од овој тренд не беа поштедени ниту европските компании кои се занимаваат со производство на чипови. Пад имаше кај холандската „АСМЛ Холдинг“ и кај повеќе главни европски берзански индекси.   

Според „Блумберг њјуз“ во Силициумската долина, разговорите за забавување на ВИ технологијата би можеле да извршат притисок и врз производителите на чипови како „Енвидија“ (Nvidia Corp.), кои имаа корист од зголеменото трошење за процесори за обука и работа на новите генерации ВИ модели. Последиците би можеле да ги почувствуваат и компании како „Амазон“ (Amazon.com Inc.) и „Мајкрософт“ (Microsoft Corp.), кои им нудат услуги во облак на „Антропик“ и „Опен еј-ај“. Тоа се покажа и во предпазарното тргување на кое пад од пет проценти забележаа акциите на „Енвидија“.

Позначајни промени кај главните берзански индекси:

• Stoxx Europe 600 падна 0,3 проценти во 9:34 наутро во Лондон

• S&P 500 фјучерсите паднаа за 0,7 проценти

• Nasdaq 100 фјучерсите паднаа за 1,7 проценти

• Фјучерсите на Dow Jones Industrial Average паднаа за 0,2 проценти

• MSCI Asia Pacific Index падна за 0,9 проценти

• MSCI Emerging Markets Index падна за 1,3 проценти

 

Што ја предизвика реакцијата на инвеститорите?

Извршниот директор на „Анторпик“ (Anthropic), Дарио Амодеи, во саботата изјави дека компанијата ќе воведе дополнителни заштитни мерки, вклучително и независни проценки од трети страни, и ја повика пошироката индустрија да го забави развојот на своите најнапредни модели. Сем Алтман од „Опен еј-ај“ (Open AI) го поддржа предлогот, додека Илон Маск од „Екс еј-ај“(xAI) изјави: „Дарио е во право“.

Сепак, „Блумберг њјуз“ укажа дека постојат и прашања за тоа колку лидерите во областа на вештачката интелигенција навистина ќе бидат посветени на ублажувањето на темпото на развој, со оглед на силната конкуренција од кинеските ривали. Претседателот Доналд Трамп ги минимизираше загриженостите, додека Кина ги отфрли како „ширење страв“.

Треба да се напомене дека ваквите повици очигледно не значат крај за трката во областа на вештачката интелигенција, ниту пак во обидите да се собере дополнителен капитал за нејзиниот развој. Иако Сем Алтман, првиот човек на „Опен еј-ај“ најави дека компанијата ќе го одложи ИПО-то за следната година за да се посвети на безбедноста на нивните ВИ модели, „Блумберг“ информира дека „Антропик“ продолжува со реализација на најавеното ИПО за оваа година и дека за тоа ја избрал Насдак (Nasdaq).      

Страв од рецесија

Силен шок врз цените на акциите поврзани со вештачката интелигенција (ВИ), во комбинација со намалување на капиталните расходи, би довел до рецесија во САД, според анализата на сценарија од типот „Што ако?“ објавена од „Фич Рејтингс“ (Fitch Ratings).

„Остар пад на цените на акциите во САД не е нашето основно сценарио, но претставува значаен ризик по негативна линија за нашите прогнози за глобалната економија“, навдуваат од „Фич“.

Анализата на сценарија на „Фич“ - изработена со користење на Глобалниот економски модел на Оксфорд Економикс - покажува дека значителна корекција на цените на акциите и пад на капиталните расходи поврзани со вештачката интелигенција би резултирале со многу остро забавување на растот на глобалниот БДП.

„Неповолното сценарио што го развивме предвидува пад од околу 35 проценти на цените на акциите во САД во текот на шест месеци, пад од околу 15 проценти на цените на акциите во другите региони и дополнителен шок врз довербата што би влијаел на инвестициите во САД“, соопштија од „Фич“.

Во ова сценарио, економијата на САД би влегла во рецесија, БДП на САД би се намалил за 0,6 проценти во 2027 година (при што трошењето за приватен капитал би паднало за повеќе од 6 проценти), а меѓугодишниот раст на БДП би паднал на -1,5 проценти во вториот квартал од 2027 година.

 

Оттаму објаснуваат дека многу послабите изгледи за САД би имале негативно влијание врз глобалниот раст.

„Растот на светскиот БДП (мерено преку просекот на групата ‚Фич‘-20) би паднал под еден процент во 2027 година во ова сценарио, што е во согласност со глобална стагнација. Влијанието врз растот за Кина и еврозоната би изнесувало 0,8 процентни поени. Земјите со посилни трговски врски со САД би претрпеле поголеми удари врз растот – на пример, Канада и Мексико би почувствувале влијание од над 2 проценти врз нивниот БДП“, прогнозираат од „Фич“.

Според агенцијата, пониската глобална побарувачка во ова сценарио подразбира пониска инфлација, што би им овозможило на централните банки да ја олабават политиката за да ја поддржат економската активност, при што Федералните резерви би ги намалиле каматните стапки за 325 базни поени.

„Сепак, доколку финансиските услови се заострат над претпоставките на сценариото, влијанието врз БДП би било поголемо. Ако построгите финансиски услови го неутрализираат ефектот од намалувањето на каматните стапки од страна на Фед, а распоните на обврзниците на пазарите во развој и приносите на државните обврзници на САД бидат повисоки за 100 базни поени, дополнителниот пад на БДП на САД би изнесувал 0,5 проценти во текот на четири квартали (0,2 проценти за светскиот БДП)“, посочуваат од „Фич“.