Перспективата за продолжена војна во Иран и покачените цени на нафтата ги поттикнува инвеститорите во акции да ја преиспитаат пошироката низа индустрии, вклучувајќи ги и помалку очигледните цели од фирмите за испорака на храна до производителите на козметика, бидејќи прекините во снабдувањето се интензивираат.
Глобалните акции изгубија 5,5 проценти од почетокот на конфликтот, упатувајќи се кон нивниот најлош месечен резултат од 2022 година, при што Азија е најтешко погодена. Трговците - претпазливи поради повторната инфлација и растечките трошоци од војната што ги зголемуваат буџетските дефицити - ги поместија своите очекувања за следното намалување на каматните стапки од страна на Федералните резерви до средината на 2027 година. Додека авиокомпаниите и компаниите за превоз се меѓу оние што досега најмногу страдаа од конфликтот, акциите од одбраната и енергетиката имаа корист.
Големиот американски напад врз островот што го извезува најголемиот дел од иранската сурова нафта предизвикува стравувања од пошироки прекини во снабдувањето во регионот, дополнително оптоварувајќи ги пазарите на нафта и гас. Додека инвеститорите се подготвуваат за пошироки последици, вниманието се насочува кон претходно занемарените жаришта на ризик - вклучувајќи ги производителите на чипови и добавувачите на облека - поради загрижености што се движат од недостиг на хелиум до зголемување на трошоците за суровини.
Прочитај повеќе
Најголемиот нафтен ризик доаѓа од дното на бурето
Војната во Иран ја преврте индустријата наопаку. Мазутот сега е ултраскапа стока - и тоа е лоша вест за глобалната економија.
пред 3 часа
Трамп отфрла договор со Иран под сегашните услови додека војната беснее
Договорот би морал да вклучува обврска од страна на Техеран да се откаже од нуклеарните амбиции, вели Трамп.
пред 4 часа
Синовите на Трамп стојат зад инвестицијата од 750 милиони долари во воени дронови
Трамп помладиот и Ерик се партнери во фонд наречен „Американ венчрс“, кој објави дека поседува удели во фирми за дронови во вредност од речиси 750 милиони долари.
пред 23 часа
„Загуба од милион долари за две секунди“: Пазарниот хаос ги тресе брокерските куќи
Пазарните вртежи предизвикани од војната во текот на изминатите две недели ги доведоа инвеститорите во неволја низ целиот свет.
пред 23 часа
Зошто нападот на САД врз иранскиот остров Харг е загрижувачки за нафтените пазари?
Островот покрај иранскиот брег испорачува околу девет од секои 10 барели од извозот на сурова нафта од Иран, од кои поголемиот дел е наменет за Кина.
14.03.2026
Блумберг
„Она што започна како контролиран енергетски шок брзо метастазира“, рече Хебе Чен, виш аналитичар на пазарот во „Вантаџ Глобал Прајм“ (Vantage Global Prime). „Воената премија повеќе не е енергетска приказна - тоа е преценување на целиот пазар, а секундарните жртви само што почнуваат да се појавуваат.“
Еве еден поглед на некои од секторите под зголемен надзор на инвеститорите додека се шират последиците од војната.
Производители на чипови
Фирмите за полупроводници кои го користеа глобалниот бум на вештачката интелигенција се исто така зафатени од прекините во синџирот на снабдување предизвикани од војната.
Затворањето на голема фабрика за течен природен гас од страна на Катар по нападот со ирански беспилотни летала исклучи околу една третина од глобалното производство на хелиум, проценува „Блумберг економикс“. Тоа е потенцијален удар за производителите на чипови бидејќи е суштинска компонента на производството и нема подготвена замена, според аналитичарот на „Блумберг интелиџенс“, Мајкл Денг.
Освен недостигот од хелиум, зголемените цени на енергијата се закануваат да ја намалат побарувачката за полупроводници со зголемување на оперативните трошоци на центрите за податоци со вештачка интелигенција.
Индексот на полупроводници на берзата во Филаделфија се намали за повеќе од 5 проценти од почетокот на конфликтот, додека азиските акции на чипови, вклучувајќи ги „Самсунг Електроникс Ко“, „СК Хајникс Инк.“ и „Тајван Семикондуктор Манфуркшн Ко.“, исто така, паднаа. Во меѓувреме, акциите на производителот на хелиум „Линд Индија Лтд.“ пораснаа.
Засега, се очекува влијанието да биде ограничено. Влијанието врз маржата треба да биде умерено, со оглед на структурното прекумерно снабдување со хелиум во последните години и повеќекратниот договор за снабдување со хелиум, според аналитичарите на „УБС Груп АГ“, вклучувајќи ја и Сани Лин.
ТСМЦ има „залихи за безбедност за околу 6 месеци - па затоа не очекуваат тоа да стане проблем на краток рок“, рече аналитичарот на „Џеферис“ (Jefferies), Вилијам Бивингтон.
Други, сепак, се помалку оптимисти.
„Потенцијалното нарушување на снабдувањето со полупроводници изгледа потценето“, рече Гари Тан, менаџер на фондови во „Олспринг Глобал Инвестментс“ (Allspring Global Investments). „Фабриките за полупроводници се меѓу енергетски интензивните производствени капацитети во светот, а Тајван и Јужна Кореја се многу зависни од ЛНГ.“
Храна и шпорети
Прекините во снабдувањето на Блискиот Исток, каде што Индија го набавува поголемиот дел од својот гас, создадоа акутен недостиг на пазарот на гас за готвење.
Како резултат на тоа, компаниите за достава на храна се соочуваат со можноста за побавни нарачки, бидејќи локалните ресторани размислуваат за пократко работно време и намалување на артиклите во нивните менија за да се справат со акутниот недостиг од гас. Тоа ги погоди акциите на „Итернал“ (Eternal Ltd) и „Свиги“(Swiggy Ltd), како и на „Џубилант Фудворкс“ (Jubilant Foodworks Ltd), оператор на ресторани.
Стравот од продолжен недостиг од гас за готвење ги зголеми акциите на производителите на електрични шпорети, како што се „ТТК Престиж“ (TTK Prestige Ltd) и „Стов Крафт“ (Stove Kraft Ltd), бидејќи потрошувачите бараат алтернативи на гасот.
Во меѓувреме, американските оператори за споделување на возила и достава на храна како „Убер“ (Uber Technologies Inc), „Дордаш“ (DoorDash Inc) и „Лифт“ (Lyft Inc) се соочуваат со свои пречки. Како што истакна аналитичарот на БИ, Мандип Сингх, горивото останува најголемиот варијабилен трошок за возачите, што ги прави овие компании многу чувствителни на нафтените шокови.
Автомобилски производители
Производителите на автомобили исто така може да страдаат бидејќи повисоките цени на нафтата се закануваат да ја задушат побарувачката на потрошувачите. Стив Ман од БИ рече дека од главните американски производители на автомобили, „Форд“ (Ford Motor Co) е најранлива поради непропорционалниот износ на нејзините приходи што доаѓа од пикап камионите што трошат бензин.
„Тојота“ (Toyota Motor Corp) и „Хјундаи“ (Hyundai Motor Co) може да се соочат со најголемо влијание од намалувањето на продажбата на Блискиот Исток, бидејќи регионот учествува со 17 проценти и 10 проценти од нивната вкупна продажба, соодветно, според аналитичарите на „Бернштајн“ вклучувајќи ја и Јунис Ли. Акциите на „Хјундаи“ паднаа за 23 проценти овој месец, а „Тојота“ падна за 12 проценти.
Блумберг
Конфликтот, исто така, фрла сенка врз кинескиот извоз на автомобили, за кој Блискиот Исток стана растечка дестинација. „Анхуи Џианхуаи Аутомобиле Груп“ (Anhui Jianghuai Automobile Group Corp) може да биде најпогодена со изложеност од 9 проценти во обем, проследена од „САИК Мотор“ (SAIC Motor Corp), „Чери Аутомобиле“ (Chery Automobile Co), „Чонггинг Чангган Аутмобиле“ (Chongqing Changan Automobile Co) и „Грејт Вол Мотор“ (Great Wall Motor Co), според „Бернштајн“.
„Со оглед на тоа што Ормускиот теснец е критичен премин за испораки на возила и делови на Блискиот Исток, продолжениот конфликт и затворањето на теснецот би ја оштетиле продажбата, би ги зголемиле трошоците за логистика и би ги одложиле испораките“, рече Ли.
Малопродажба
Во малопродажниот сектор, болката е двојна. Растечките цени на нафтата ги зголемуваат трошоците за дистрибуција, а истовремено ја исцрпуваат дискреционата моќ на потрошувачите на бензинската пумпа, според Џон Золидис, претседател и основач на „Кво Вадис Капитал“ (Quo Vadis Capital).
Акциите на американските брендови за облека и трговците на мало паднаа, а „Лулулемон Атлетика“ (Lululemon Athletica Inc), „Најк“ (Nike Inc), „Мејсис“(Macy’s Inc) и РХ (RH) забележаа двоцифрен пад овој месец.
Добавувачите на облека во Кина, исто така, се подготвуваат за повисоки трошоци за влезни материјали, при што хемиските влакна како што се полиестер и акрил - и двете добиени од нафта - се широко користени во производството на облека. Акциите на производителот на текстилни материјали „Хуафу Фешн“ (Huafu Fashion Co) и производителот на облека „Јангор Фешн“ (Youngor Fashion Co) беа волатилни бидејќи инвеститорите го проценуваа потенцијалното влијание врз маргината.
Ѓубрива
Дури 35 проценти од глобалните суровини за ѓубрива минуваат низ Ормускиот теснец, според аналитичарката на „Морнингстар ДБРС“ (Morningstar DBRS), Андреа Петроци-Урбан. Се очекува ова тесно грло да ги зголеми цените на ѓубривата во Северна Америка, како што се интензивира глобалната побарувачка.
Во очекување на стеснета понуда, производители како „Нутриен“ (Nutrien Ltd) и „Д Мозаик“ (The Mosaic Co) забележаа раст на цените на нивните акции.
Блумберг
Перспективите се потешки во Азиско-пацифичкиот регион, кој во голема мера се потпира на увозот од Блискиот Исток. Економистите на „Морган Стенли“ забележуваат дека Австралија е особено изложена. Главната акција на ѓубрива во земјата, „Дино Нобел Лтд.“, падна за над 9 проценти овој месец, додека акциите на „Нуфарм Лтд.“ паднаа за 4 проценти.
Во Индија, официјалните лица побараа од Кина да дозволи продажба на некои товари со уреа, бидејќи војната ги ограничува испораките на гас во земјата, загрозувајќи го производството на ѓубрива во земјоделскиот гигант. Акциите, вклучувајќи ја и „Раштрија Кемикалс енд Фертилизерс Лтд.“, паднаа.
Хемикалии
Околу 15 проценти од глобалното снабдување со етилен и полиетилен е директно засегнато од конфликтот, според аналитичарот на „КиБанк Капитал Маркетс“, Алексеј Јефремов. Со намалувањето на глобалните залихи, побарувачката за американски хемикалии расте и се очекува фирми како „Дау Инк.“ и „ЛионделБасел Индустрис НВ“ да видат дека нивните маржи се зголемуваат.
Слично на тоа, акциите на кинеските хемиски компании, како што е „Хебеи“ (Hebei Jinniu Chemical Industry Co), скокнаа за околу 80 проценти од почетокот на војната, бидејќи низа играчи во индустријата најавија нагло зголемување на цените.
Затворањето на Ормускиот Теснец го наруши производството на етилен. Како резултат на тоа, цените на етиленот растат - влијаејќи на индустриите што зависат од него, од пластика и детергенти до полиестер и бои. Акциите поврзани со козметика во Европа, како што се „Лореал“ (L’Oreal SA) и ЛВМХ (LVMH), веројатно ќе бидат во фокусот поради нивната голема зависност од пластика.
Болката се протега и на индустријата за бои, каде што суровините во голема мера се добиваат од нафта. „ИЦИЦИ Секјуритис“ (ICICI Securities) проценува дека ако нафтата се стабилизира на 100 долари за барел, фирми како „Ејжн Пеинтс“ (Asian Paints Ltd) ќе треба да ги зголемат цените за неверојатни 22 проценти само за да ги заштитат своите маржи.
Алтернативна енергија
Алтернативните енергетски игри - од ветер и сончева енергија до литиумски батерии и системи за складирање енергија - привлекуваат обновен интерес, бидејќи продлабочувањето на нафтената криза ја поттикнува побарувачката. Акциите на производителот на ветерни турбини „Голдвинд“ (Goldwind Science & Technology Co) во овој месец добија околу 10 проценти, а оние на гигантот за батерии КАТ (Contemporary Amperex Technology Co) пораснаа за 16 проценти.
Градежници
Акциите на американските градежни компании за домови се под притисок бидејќи очекувањата за намалување на каматните стапки се намалуваат, што би можело да ги зголеми хипотекарните каматни стапки.
Клучното прашање е дали овие влијанија ќе бидат долгорочни, според аналитичарот на „Труист Секјуритис“ (Truist Securities), Кит Хјуз. На пример, повисокиот 10-годишен принос резултира со повисоки хипотекарни каматни стапки и „би можел негативно да влијае на купувањето дом и довербата на потрошувачите“, напиша аналитичарот во белешката.
Зголемувањето на каматните стапки би можело да им наштети на компаниите фокусирани на градежништвото, како што се „Топ Билд“ (ТopBuild Corp) и „Билдерс Фрс Сорс“ (Builders FirstSource, Inc), додека повисоките цени на суровата нафта и природниот гас би можеле да ги зголемат трошоците за фирми како „Мохавк“ (Mohawk Industries, Inc) и „Амрајз“ (Amrize Ltd).
Шеќер и гуми
Индиските компании за шеќер, вклучувајќи ги „Балрампур“ (Balrampur Chini Mills Ltd) и „Шри Ренука Шугарс“ (Shree Renuka Sugars Ltd), се потенцијални корисници со очекување дека зголемените цени на нафтата ќе ги зголемат цените за етанол што го снабдуваат мелниците за мешање со горивото на државните фирми.
Во меѓувреме, производителите на гуми употребауваат нуспроизводи за синтетичка гума и полнила за армирање. А повисоките цени на нафтата доведоа до притисок врз акциите, вклучувајќи ги „Аполо Тајрс“ (Apollo Tyres Ltd) и МРФ (MRF Ltd).
Метали
Покрај влијанието врз снабдувањето со енергија, топилниците на Блискиот Исток се соочуваат со нарушена влезна суровина и излезна продажба на метали. Персискиот Залив е дом на околу 9 проценти од глобалното производство на алуминиум, при што цените на металот достигнуваат четиригодишен максимум пред да ги намалат добивките.
Европскиот гигант „Норкс Хидро АСА“ (Norsk Hydro ASA) се наоѓа во центарот на оваа бура преку својот удел од 50 проценти во заедничкото претпријатие „Кваталум“ (Qatalum). Откако на 3 март беше започнато контролирано затворање поради регионалниот недостиг од природен гас, акциите доживеаа нестабилно закрепнување по веста дека „Катар Алуминиум“ (Qatar Aluminum Ltd) повеќе не планира целосно затворање.
Последиците од какво било затворање веројатно ќе се почувствуваат дури и откако ќе исчезне непосредниот ризик од напади, бидејќи на топилниците за алуминиум им се потребни три до шест месеци за целосно повторно да се активираат, напиша аналитичарот на „Ситигруп“ (Citigroup Inc), Ефрем Рави, во белешка.
Во меѓувреме, американските алуминиумски компании како „Алкоа Корп.“ забележаа раст на цените на акциите, бидејќи нивните топилници доживуваат ограничени нарушувања, а нивните приходи ќе имаат корист од зголемените цени на металите.
.webp){kind=icon}
