Пад на златото - дали сега е најдобро време за купување?

Рекордниот раст на златото беше нагло прекинат со остар пад што не е виден во последните десет години, а пресвртот се случи во петокот, откако американскиот претседател Доналд Трамп објави дека ќе го номинира Кевин Ворш за следен претседател на Федералните резерви (Фед). Падот на цената на скапоцениот метал продолжи во понеделникот, со ефекти на прелевање на пошироките пазари и отворено прашање дали ова претставува можност за купување.

Вредноста на златото на спот пазарот падна дури за 10 проценти во еден момент во понеделникот, паѓајќи под психолошкото ниво од 4.500 долари за унца, по што малку закрепна. Сепак, сè уште се заканува да ги избрише добивките остварени од почетокот на годината - металот моментално е во плус за околу седум отсто во споредба со почетокот на 2026 година. Треба да се потсетиме дека на ценовниот врв од 28 јануари, овој плус (од почетокот на годината до тој датум) беше 25 проценти, па во споредба со вредноста постигната на набљудуваниот ден, металот сега ослабе за околу 15 отсто.

 

 

Покрај шпекулативното купување, побарувачката во последните месеци беше поттикната од загриженоста за геополитичките немири, девалвации на валутите и независноста на Федералните резерви, кои се соочија со притисок од Белата куќа да ја олабават монетарната политика. На состанокот во јануари американската централна банка ја задржа клучната каматна стапка непроменета.

Среброто беше под притисок и во понеделникот, паѓајќи дури за 16 проценти, што е подлабок пад во црвено по рекордниот пад од 26 проценти во петокот. Откако достигна речиси 117 долари на 28 јануари, среброто се тргуваше за 78 долари во раните утрински часови во понеделникот.

Распродажбата се прошири и на други класи на средства, при што азиските акции го забележаа својот најлош дводневен пад од почетокот на април, додека фјучерсите укажуваа на понатамошни загуби за европските и бенчмарковите на Волстрит.

Зошто падна цената на златото

Пазарите ги одредуваат цените во перспектива на повисоки каматни стапки во Соединетите Американски Држави (САД) и посилен долар, што доведе до масовна ликвидација на долгите позиции во злато.

Обично, кога се очекуваат повисоки каматни стапки, златото реагира со пад на цената, бидејќи е средство што не исплаќа камата или дивиденди, па инвеститорите обично се свртуваат кон класи што нудат повисоки приноси. Покрај тоа, повисоките каматни стапки ја зајакнуваат домашната валута (во овој случај доларот) и бидејќи златото се котира во долари глобално, посилниот долар значи дека златото е поскапо во други валути, што ја намалува побарувачката. Исто така, повисоките каматни стапки укажуваат дека централната банка се обидува да ја намали инфлацијата, што автоматски ја намалува потребата од безбедни засолништа, т.е. складишта на вредност како што е златото.

Depositphotos

Овие очекувања - и поврзаната нестабилност на златото и другите средства - доаѓаат во време кога набљудувачите на пазарот проценуваат колку може да биде приспособлив Ворш ( инаку поранешен гувернер на Фед) во однос на монетарната политика. Профилот што го градеше до неодамна ги наведе трговците да го сметаат за еден од најтврдите кандидати за борба против инфлацијата. Ворш во минатото беше критичен кон проширувањето на билансот на состојбата на Фед и нејзината политика на „лесни пари“.

Но тој минатата година застана на страната на Трамп, јавно залагајќи се за пониски каматни стапки, што е отстапување од неговата долгогодишна репутација, а американскиот претседател во петокот изјави дека не го замолил Ворш да се обврзе на намалување на стапките. Доколку биде потврден од Сенатот, Ворш ќе го наследи Џером Пауел кога ќе заврши неговиот мандат во мај.

Во меѓувреме не треба да се заборави дека дополнителен притисок врз златото доаѓа и од внатрешни фактори на самиот пазар, имено од неговата прекумерна понуда. Цената на златото претходно го достигна горенаведениот врв, поттикната од шпекулативното купување во Кина и посилната побарувачка за куповни опции. Кога стигна веста за Ворш, расположението се промени и трговците брзо ги продадоа своите позиции за да го намалат ризикот. Опциите што претходно го поддржуваа растот сега го засилија падот, додека учесниците на пазарот ги откажаа договорите за да се заштитат од ризик, забрзувајќи ја корекцијата на цената.

„Суштината е дека тргувањето беше премногу пренатрупано“, рече Роберт Готлиб, поранешен трговец со скапоцени метали во „ЏП Морган Чејс“ (JPMorgan Chase & Co.), а сега независен коментатор на пазарот, додавајќи дека неподготвеноста за преземање понатамошен ризик ќе ја ограничи ликвидноста на пазарот, објави „Блумберг“.

Како што додаде Џиа Женг, раководител на одделот за тргување во „Шангај сучо џујинг инвестмент менаџмент“ (Shanghai Soochow Jiuying Investment Management Co.), „повеќето купувачи што веќе седеа на профит беа со една нога надвор, подготвени да излезат во секој момент“. Падот, истакна тој, главно е поттикнат од фондовите базирани на златни ЕТФ (фондови што се тргуваат на берза), како и од левериџирани деривати, додаде тој.

Кој е аргументот за купување злато

Накратко, потенцијалните монетарни одговори за кои се дискутира нема да ги променат структурните проблеми на американската економија. Затоа, некои сугерираат дека падот на златото е последица на политичка номинација, а не реакција на промена во фискалната солвентност на САД, односно способноста на државата да ги сервисира своите долгови и да ги покрие буџетските трошоци.

Со други зборови, растечкиот национален долг и девалвацијата на валутата, кои се токму структурните фактори што ја туркаат цената на златото нагоре, остануваат. Ова му дава поддршка на ставот дека падот на цените што го гледаме не доаѓа како крај на биковски тренд, туку како краткорочно ехо на политичка одлука и можност за оние што инвестираат на долг рок да влезат на пазарот или да ги зајакнат постојните позиции.

Аналитичарите во „Голдман Сакс“ оценија дека распродажбата е прекумерна реакција на промената на персоналот, а не на реалната состојба на економијата. Имено, тие очекуваат дека фискалниот дефицит на САД на крајот ќе го принуди Фед да ги ограничи приносите од обврзниците, што традиционално е поволно за златото. „Фундаменталната причина за инвестирање во злато како заштита од девалвација останува непроменета, без оглед на тоа кој го води Фед“, напишаа тие во белешка.

Bloomberg

Иако ова се чини дека е мнозински став меѓу искусните „тешкаши“ од Волстрит, има и такви што се повнимателни - стратезите во „Морган Стенли“ предупредуваат дека строгата монетарна политика под водство на Ворш би можела да ги одржи реалните каматни стапки високи подолго отколку што очекува пазарот и советуваат да се почека цената да се стабилизира на околу 4.550 долари пред да се купува поагресивно.

А клучната насока би можела да дојде од кинеските инвеститори - поточно, нивната подготвеност да го купат падот на златото. „Комбинацијата од зголемена волатилност и близината на Лунарната нова година ќе ги принуди трговците да ги скратат позициите и да го намалат ризикот“, рече Зиџие Ву, аналитичар во „Џинруи фјучерс“. Кинеските пазари ќе бидат затворени малку повеќе од една недела - од 16 до 23 февруари - за време на празникот.