Во услови на растечка пазарна волатилност, геополитички тензии и промени на врвот на американската централна банка — Фед, малите инвеститори се соочуваат со бројни предизвици и замки. Додека берзанските индекси како S&P 500 достигнуваат нови рекорди, а еуфоријата околу акции како „Енвидија“ не стивнува, се поставува прашањето дали таквиот раст е одржлив.
За тоа како да се снајдат во овие неизвесни времиња, кои се најголемите заблуди на малите инвеститори и што техничките показатели зборуваат за идните цени на нафтата, разговаравме со Зденко Грѓан, трговец на девизни пазари во „АБЦД трејдинг“ (ABCD trading).
Еуфорија и замки за малите инвеститори
Иако промената на чело на Фед и доаѓањето на Кевин Ворш често се спомнуваат како клучен макроекономски настан, Грѓан смета дека тоа нема да донесе значителни промени во монетарната политика. „Ќе задржи слична реторика како досегашниот претседател, така што не верувам дека нешто суштински ќе се промени“, истакнува Грѓан.
Проблемот, според него, лежи во расчекорот меѓу сигналите што ги испраќа пазарот и она што тој го очекува.
Најдобар пример за тоа е растот на индексот S&P 500, кој и покрај геополитичката неизвесност и цената на нафтата над 100 долари достигна нови рекордни нивоа. Тоа создава опасна замка за малите инвеститори. „Се случува пробив, односно нов врв во однос на претходниот. Тоа може да послужи како замка во која мислиме: ‘Добро, пазарот оди нагоре.’ Влегувате во трендот, а на крај целата концепција се урива бидејќи ситуацијата многу лесно може да се промени“, предупредува Грѓан.
Додека малите инвеститори купуваат на врвот, водени од еуфорија, таканаречениот „паметен капитал“ (smart money) често ја користи таа ликвидност за тивко излегување од позициите.
Случајот со „Енвидија“ — барометар на прегреаноста
Една од акциите што најдобро ја отсликува моменталната состојба на пазарот е „Енвидија“ (Nvidia). Иако станува збор за една од највредните компании во светот, која годинава забележа раст од 20 отсто, Грѓан ја нарекува „барометар на еуфоријата“. Тој укажува на интересен феномен што постојано се повторува.
„Се случува нешто многу интересно. Последните три извештаи покажуваат одлични резултати, а пазарот секојпат реагира така што цената на акцијата паѓа“, објаснува Грѓан. Според неговата анализа, графиконот покажува дека акцијата е во „прегреана состојба“, со дивергенции што упатуваат на можна корекција. Потенцијалното зголемување на каматните стапки би можело да предизвика и подлабока корекција на целиот пазар.
Шокантна прогноза за нафтата
Додека акциите се во зона на претпазливост, пазарот на нафта покажува сосема поинаква слика. Грѓан категорично советува да не се отвораат кратки позиции на нафта, и покрај тоа што цената осцилира околу 100 долари за барел.
„Препораката е во овој момент да не се отвораат кратки позиции на нафта, бидејќи техничките параметри покажуваат дека цената би можела да заврши многу повисоко. Цената се движи во рамки на техничка формација наречена триаголник, а пробивањето на горната линија од тој триаголник отвора простор за раст практично до 150 долари за барел“, наведува Грѓан, додавајќи дека само пад под 80 долари би го поништил таквото сценарио.
Таков скок на цената би предизвикал голем шок и би се прелеал и на другите пазари, при што сигурно засолниште би станал доларот, кој би зајакнал.
EURUSD:CUR
EUR-USD X-RATE
1,1603 USD
-0,00160 -0,14%
почетна цена
0
претходна цена на затворање
1,1619
промена од почетокот на годината
-1,2174%
дневен опсег
0,00 - 0,00
опсег на 52 недели
1,12 - 1,21
Златното правило во турбулентни времиња
Како тогаш малите инвеститори можат да се снајдат во вакво опкружување? Грѓан нагласува дека е потребна промена на начинот на размислување. „Навикнавме сè постојано да расте. Меѓутоа, треба да се префрлиме во дефанзивна зона. Принос од 10 отсто годишно е сосема добар во вакви несигурни и волатилни услови“, вели тој.
Клучно е управувањето со ризикот, а најчестата грешка што ја прават инвеститорите е поместувањето на однапред дефинираното ниво за ограничување на загубите (stop-loss).
„Прифаќањето загуба е составен дел од оваа работа. Колку побрзо научите полесно да ги прифаќате минусите, толку побрзо ќе почнете да заработувате. Луѓето најчесто грешат затоа што не сакаат да си признаат дека згрешиле и имаат проблем со егото“, заклучува Грѓан.
Неговата главна порака е дека пазарот може да остане ирационален подолго отколку што инвеститорот може да остане ликвиден, поради што дисциплината е поважна од обидите да се погодат врвот и дното на пазарот. Тој советува трпение и чекање ситуацијата да се расчисти во следните неколку месеци.