Европа стравува од „тројански коњ“ во американскиот план за Донбас

Европските официјални лица сè повеќе се загрижени дека новиот мировен договор за Украина, посредуван од САД, Русија би можела да го сврти во своја корист, отворајќи пат за повторно заземање на територии во источниот регион Донбас, погоден од војната.

Загриженоста, која беше клучна точка во неодамнешните преговори, е дека американскиот план за демилитаризирана зона би можел да му овозможи на Кремљ да распореди тајни сили во спорното подрачје, наведуваат упатени извори. Кремљ потоа би можел да користи хибридни тактики, вклучувајќи таканаречени операции под „лажно знаме“ – за да ги поткопа американските безбедносни гаранции и да создаде основа за нова инвазија, додаваат изворите.

Речиси четири години по инвазијата на Русија, контролата врз територијата се наоѓа во центарот на сложени преговори меѓу Вашингтон, Киев и Москва, додека официјалните лица напредуваат кон договор. Москва бара украинските сили да се повлечат од источните региони Доњецк и Луганск – вклучително и територии што Русија не ги контролира – додека Киев тоа го одбива.

Украинскиот претседател Зеленски изјави дека САД разгледувале претворање на регионот Донбас во „слободна економска зона“ под посебна администрација, додека Русија понудила „демилитаризирана зона“. Зеленски оваа недела ја изнесе и идејата за референдум за можни територијални решенија за тој регион. Сепак, Русија би можела да го искористи повлекувањето на украинските трупи од подрачјата под контрола на Киев, посочуваат анонимни извори.

Главната цел на Европа во наредните денови и недели е да обезбеди дека мировниот договор нема руски „тројански коњ“. Белата куќа не се огласи веднаш по повод овие европски грижи.

Додека рускиот претседател Путин веројатно и понатаму ги задржува своите најамбициозни цели во Украина, клучното прашање е дали Москва продолжува да одбива каков било мировен договор или само тактички ги поддржува американските обиди договорот да биде постигнат во наредните недели, наведуваат изворите. Покрај можноста да го искористи мировниот рамковен договор за својот вообичаен арсенал на хибридни напади, постои и ризик Русија да интервенира во јавен референдум или избори што би можеле да следат по постигнувањето на договорот, додаваат тие.

Bloomberg

 

Се очекува Зеленски в понеделник да отпатува во Берлин за да се сретне со германскиот канцелар Фридрих Мерц и со други европски лидери, вклучувајќи го и британскиот премиер Кир Стармер. Таму ќе продолжат преговорите. Пред состанокот, се очекува националните советници за безбедност од Украина, Европа и САД да одржат разговори за нацрт-плановите, според извори запознаени со ситуацијата.

Питер Рикетс, поранешен британски советник за национална безбедност, изјави дека Европејците со право се загрижени поради американскиот предлог за демилитаризирана зона. „Кога вниманието на Америка ќе се пренасочи, Путин би можел да предизвикува инциденти како изговор – на пример, наводна заштита на руското население – за да интервенира“, рече тој.

Рикетс додава дека тоа би го оставило остатокот од Украина ранлив на следниот руски напад. „Значи, ова не е само техничко прашање, туку фундаментално – за Украина и за европската безбедност.“

Статусот на демилитаризираната зона и прашањето кој би ја надгледувал остануваат без одговор, посочија некои украински сојузници. Американските преговарачи зборувале за „регион под посебна администрација“, но исто така сугерирале дека Доњецк и Луганск, кои го сочинуваат Донбас, треба да бидат признаени како де факто руски, заедно со Крим.

Два делумно окупирани региони на запад, Запорожје и Херсон, би биле „замрзнати“ долж сегашната линија на фронтот.

Советникот на Кремљ, Јуриј Ушаков, делумно ја поддржа идејата за демилитаризирана зона, сугерирајќи дека наместо руска војска во тоа подрачје би можеле да бидат распоредени руската национална гарда или полиција. Таков предлог Украина и нејзините сојузници би го сметале за неприфатлив, посочија европски официјални лица.

Киев, од своја страна, доследно одбива да отстапи територија и бара цврсти безбедносни гаранции што би наликувале на механизмот за заемна одбрана на НАТО, познат како Член 5. Претходно оваа недела, Зеленски рече дека неговиот главен фокус е да дознае што западните сојузници се подготвени да понудат.

„Постои едно прашање на кое јас и сите Украинци сакаме да добиеме одговор“, изјави Зеленски за Bloomberg News во понеделникот. „Ако Русија повторно започне војна, што ќе направат нашите партнери?“, додаде тој.